{"id":108721,"date":"2024-02-29T07:00:24","date_gmt":"2024-02-28T22:00:24","guid":{"rendered":"https:\/\/watv.org\/?post_type=bible_word&#038;p=108721"},"modified":"2024-02-29T10:22:57","modified_gmt":"2024-02-29T01:22:57","slug":"dimensions","status":"publish","type":"bible_word","link":"https:\/\/watv.org\/vi\/bible_word\/dimensions\/","title":{"rendered":"C\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian"},"content":{"rendered":"<p>Ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng n\u00f3i \u201ckh\u00e1c chi\u1ec1u\u201d (\u1edf chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian kh\u00e1c) khi c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 s\u1ef1 k\u1ef3 v\u1ecdng ho\u1eb7c n\u00f3i chung l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ho\u1eb7c suy ngh\u0129 \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n \u0111\u00f4i khi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00e0 \u201cc\u1ea5p th\u1ea5p\u201d (\u1edf chi\u1ec1u th\u1ea5p h\u01a1n) v\u00e0 nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ho\u1eb7c suy ngh\u0129 \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 ph\u1ee9c t\u1ea1p \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00e0 \u201cc\u1ea5p cao\u201d (\u1edf chi\u1ec1u cao h\u01a1n). Trong nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p nh\u01b0 v\u1eady, m\u1ed9t chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng nh\u00ecn ho\u1eb7c suy ngh\u0129 v\u1ec1 s\u1ef1 v\u1eadt, ho\u1eb7c ti\u00eau chu\u1ea9n c\u1ee7a t\u01b0 t\u01b0\u1edfng ho\u1eb7c h\u1ecdc v\u1ea5n h\u1ed7 tr\u1ee3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, c\u00f3 \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a kh\u00e1c v\u1ec1 chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 bi\u1ebft. Ngo\u00e0i chi\u1ec1u theo ngh\u0129a n\u00eau tr\u00ean, n\u00f3 c\u00f2n l\u00e0 chi\u1ec1u theo ngh\u0129a v\u1eadt l\u00fd to\u00e1n h\u1ecdc, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng khi n\u00f3i v\u1ec1 m\u1eb7t ph\u1eb3ng 2 chi\u1ec1u ho\u1eb7c kh\u00f4ng gian 3 chi\u1ec1u. Tuy nhi\u00ean, \u0111i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb l\u00e0 khi n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c nh\u1eadn bi\u1ebft c\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u00fang ta \u0111ang \u1edf \u201cc\u1ea5p th\u1ea5p\u201d. V\u00ec gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng sinh v\u1eadt trong th\u1ebf gi\u1edbi 2 chi\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft ch\u00ednh x\u00e1c v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi 3 chi\u1ec1u, ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf gi\u1edbi nhi\u1ec1u chi\u1ec1u h\u01a1n t\u1eeb th\u1ebf gi\u1edbi 3 chi\u1ec1u m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111ang nh\u00ecn th\u1ea5y.<\/p>\n<p>V\u1eady th\u00ec v\u0169 tr\u1ee5 c\u00f3 bao nhi\u00eau chi\u1ec1u? C\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian m\u1edbi trong v\u0169 tr\u1ee5 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c v\u1edbi chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian m\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ec v\u1eady, c\u00e1c nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc v\u00e0 v\u1eadt l\u00fd h\u1ecdc \u0111\u00e3 c\u1ed1 g\u1eafng t\u00ecm hi\u1ec3u v\u0169 tr\u1ee5 b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u01b0a ra nhi\u1ec1u chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<h3>M\u1ee9c \u0111\u1ed9 m\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c<\/h3>\n<p>Trong v\u1eadt l\u00fd to\u00e1n h\u1ecdc, chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian l\u00e0 s\u1ed1 tr\u1ee5c t\u1ecda \u0111\u1ed9 c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 bi\u1ec3u th\u1ecb v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m trong kh\u00f4ng gian. C\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng \u0111\u1ee9ng, m\u1eb7t ph\u1eb3ng t\u1ecda \u0111\u1ed9 v\u00e0 kh\u00f4ng gian t\u1ecda \u0111\u1ed9 m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc trong m\u00f4n to\u00e1n l\u00e0 nh\u1eefng bi\u1ec3u th\u1ecb to\u00e1n h\u1ecdc c\u1ee7a c\u00e1c chi\u1ec1u. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch b\u1eb1ng c\u00e1c \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3ng v\u1eadt l\u00fd nh\u01b0 chi\u1ec1u d\u00e0i, di\u1ec7n t\u00edch v\u00e0 th\u1ec3 t\u00edch.<\/p>\n<figure><picture><img decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/img_dimensions_1_vi.jpg\"><\/picture><\/figure>\n<p>0 chi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u th\u1ecb d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng \u0111i\u1ec3m, kh\u00f4ng c\u00f3 chi\u1ec1u d\u00e0i, di\u1ec7n t\u00edch ho\u1eb7c th\u1ec3 t\u00edch. V\u00ec v\u1eady, kh\u00f4ng c\u00f3 tr\u1ee5c t\u1ecda \u0111\u1ed9 n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb tr\u00ed. (Kh\u00f4ng gian) 1 chi\u1ec1u ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t tr\u1ee5c v\u00e0 c\u00f3 chi\u1ec1u d\u00e0i nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 di\u1ec7n t\u00edch ho\u1eb7c th\u1ec3 t\u00edch. V\u1ecb tr\u00ed tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u th\u1ecb b\u1eb1ng m\u1ed9t t\u1ecda \u0111\u1ed9. (Kh\u00f4ng gian) 2 chi\u1ec1u l\u00e0 m\u1eb7t ph\u1eb3ng, c\u00f3 chi\u1ec1u d\u00e0i v\u00e0 di\u1ec7n t\u00edch nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u00edch. V\u1ecb tr\u00ed tr\u00ean m\u1eb7t ph\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u th\u1ecb b\u1eb1ng gi\u00e1 tr\u1ecb t\u1ecda \u0111\u1ed9 c\u1ee7a tr\u1ee5c tung v\u00e0 tr\u1ee5c ho\u00e0nh. Kh\u00f4ng gian 3 chi\u1ec1u c\u00f3 chi\u1ec1u d\u00e0i, di\u1ec7n t\u00edch v\u00e0 th\u1ec3 t\u00edch v\u00e0 v\u1ecb tr\u00ed c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u th\u1ecb b\u1eb1ng 3 gi\u00e1 tr\u1ecb t\u1ecda \u0111\u1ed9, g\u1ed3m tr\u1ee5c ho\u00e0nh, tr\u1ee5c tung v\u00e0 tr\u1ee5c cao.<\/p>\n<p>Theo \u0111\u00f3, m\u1ed9t kh\u00e1i ni\u1ec7m m\u1edbi xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1eeb thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i c\u1ee7a Einstein l\u00e0 kh\u00e1i ni\u1ec7m Kh\u00f4ng-th\u1eddi gian 4 chi\u1ec1u. Kh\u00f4ng-th\u1eddi gian 4 chi\u1ec1u g\u1ed3m \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3ng v\u1eadt l\u00fd g\u1ecdi l\u00e0 th\u1eddi gian nh\u01b0 m\u1ed9t chi\u1ec1u trong kh\u00f4ng gian 3 chi\u1ec1u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta cho r\u1eb1ng th\u1eddi gian tr\u00f4i qua \u1edf m\u1ecdi n\u01a1i l\u00e0 gi\u1ed1ng nhau n\u00ean c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc coi vi\u1ec7c \u0111\u01b0a tr\u1ee5c t\u1ecda \u0111\u1ed9 th\u1eddi gian v\u00e0o kh\u00f4ng gian 3 chi\u1ec1u l\u00e0 v\u00f4 ngh\u0129a. Tuy nhi\u00ean, v\u1edbi vi\u1ec7c c\u00f4ng b\u1ed1 thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i, quan \u0111i\u1ec3m v\u1ec1 th\u1eddi gian b\u1eaft \u0111\u1ea7u thay \u0111\u1ed5i.<\/p>\n<p>Theo thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i, th\u1eddi gian tr\u00f4i qua l\u00e0 kh\u00e1c nhau \u1edf c\u00e1c v\u1eadt th\u1ec3 c\u00f3 t\u1ed1c \u0111\u1ed9 g\u1ea7n b\u1eb1ng t\u1ed1c \u0111\u1ed9 \u00e1nh s\u00e1ng, ho\u1eb7c trong kh\u00f4ng gian c\u00f3 l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn r\u1ea5t l\u1edbn nh\u01b0 l\u1ed7 \u0111en, v\u00e0 th\u1eddi gian v\u00e0 kh\u00f4ng gian \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u00f3 m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi nhau. V\u00ec v\u1eady, tr\u1ee5c th\u1eddi gian c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t gi\u00e1 tr\u1ecb t\u1ecda \u0111\u1ed9 v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a m\u1edbi th\u00f4ng qua thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i, v\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 v\u1ec1 kh\u00f4ng-th\u1eddi gian 4 chi\u1ec1u.<\/p>\n<h3>Th\u1ebf gi\u1edbi nhi\u1ec1u chi\u1ec1u m\u00e0 ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c<\/h3>\n<p>Cu\u1ed1n ti\u1ec3u thuy\u1ebft \u201cFlatland\u201d (B\u00ecnh nguy\u00ean) c\u1ee7a nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc Edwin Abbott \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp m\u1ed9t c\u00e1ch \u1ea9n d\u1ee5 \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian. C\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3 v\u1ec1 anh Square (h\u00ecnh vu\u00f4ng) s\u1ed1ng \u1edf th\u1ebf gi\u1edbi 2 chi\u1ec1u Flatland, \u0111\u1ebfn th\u0103m th\u1ebf gi\u1edbi 1 chi\u1ec1u Lineland, th\u1ebf gi\u1edbi 3 chi\u1ec1u Spaceland v\u00e0 Pointland, n\u01a1i kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u00e1i ni\u1ec7m v\u1ec1 chi\u1ec1u v\u00e0 n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng trong nh\u1eefng th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>Con ng\u01b0\u1eddi \u1edf m\u1ed7i th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng th\u1ebf gi\u1edbi m\u00ecnh \u0111ang s\u1ed1ng l\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 v\u00e0 ch\u1ec9 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi th\u1ee9 th\u00f4ng qua quy lu\u1eadt c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00f3. V\u00ed d\u1ee5, Square \u0111\u1ebfn th\u0103m th\u1ebf gi\u1edbi Lineland<sup>1 chi\u1ec1u<\/sup> v\u00e0 c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng \u1edf \u0111\u00f3 v\u1ec1 s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a Flatland<sup>2 chi\u1ec1u<\/sup>, l\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 chi\u1ec1u cao h\u01a1n. Tuy nhi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Lineland hi\u1ec3u \u201ctr\u01b0\u1edbc\u201d v\u00e0 \u201csau\u201d nh\u01b0ng ch\u01b0a bao gi\u1edd nghe n\u00f3i \u0111\u1ebfn hay th\u1eadm ch\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng ra th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 \u201ctr\u00e1i\u201d v\u00e0 \u201cph\u1ea3i\u201d, n\u00ean kh\u00f4ng tin nh\u1eefng g\u00ec Square n\u00f3i. Square \u0111i \u0111\u1ebfn Spaceland<sup>3 chi\u1ec1u<\/sup> v\u00e0 c\u0169ng c\u1ea3m th\u1ea5y Spaceland l\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi b\u00ed \u1ea9n v\u00ec l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean Square \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi kh\u00e1i ni\u1ec7m \u201ctr\u00ean\u201d v\u00e0 \u201cd\u01b0\u1edbi\u201d.<\/p>\n<p>Gi\u1ed1ng nh\u01b0 trong ti\u1ec3u thuy\u1ebft tr\u00ean, nh\u1eefng s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i \u1edf chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian th\u1ea5p h\u01a1n kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdn v\u1eb9n chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian cao h\u01a1n. L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 nh\u1eefng t\u1ed3n t\u1ea1i \u1edf th\u1ebf gi\u1edbi 1 chi\u1ec1u ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng, c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec7n t\u00edch \u1edf th\u1ebf gi\u1edbi 2 chi\u1ec1u v\u00e0 kh\u00f4ng gian \u1edf th\u1ebf gi\u1edbi 3 chi\u1ec1u? Nh\u1eefng sinh v\u1eadt s\u1ed1ng trong th\u1ebf gi\u1edbi 2 chi\u1ec1u ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng sinh v\u1eadt s\u1ed1ng trong th\u1ebf gi\u1edbi 3 chi\u1ec1u m\u00e0 c\u00f3 kh\u00f4ng gian m\u1edbi g\u1ecdi l\u00e0 \u201cchi\u1ec1u cao\u201d.<\/p>\n<p>H\u01a1n n\u1eefa, v\u1eabn c\u00f2n qu\u00e1 s\u1edbm \u0111\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c th\u1eafc m\u1eafc v\u1ec1 kh\u00f4ng gian 3 chi\u1ec1u m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111ang s\u1ed1ng v\u00e0 kh\u00f4ng-th\u1eddi gian 4 chi\u1ec1u b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ecfa \u0111\u00e1ng.<sup>1<\/sup> Ph\u1ea7n cu\u1ed1i c\u1ee7a phim \u201cInterstellar\u201d m\u00f4 t\u1ea3 r\u1ea5t \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi cao chi\u1ec1u h\u01a1n m\u00e0 ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u1eafm b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u1ef1a tr\u00ean l\u00fd thuy\u1ebft khoa h\u1ecdc v\u00e0 tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng v\u00f4 h\u1ea1n. \u0110\u00f3 l\u00e0 c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi cha \u0111\u00e3 \u0111i v\u00e0o chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian cao h\u01a1n th\u00f4ng qua l\u1ed7 \u0111en v\u00e0 g\u1eb7p l\u1ea1i c\u00f4 con g\u00e1i nh\u1ecf c\u1ee7a m\u00ecnh trong qu\u00e1 kh\u1ee9 trong ph\u00f2ng \u0111\u1ecdc s\u00e1ch \u1edf nh\u00e0. V\u00e0 nh\u1eefng ai \u0111\u00e3 xem phim c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u1ec1u c\u1ea3m th\u1ea5y h\u1ed3i h\u1ed9p v\u00ec ng\u01b0\u1eddi cha c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y con g\u00e1i nh\u01b0ng con g\u00e1i kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y cha. Ng\u01b0\u1eddi con g\u00e1i kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p m\u00e0 cha \u0111ang mu\u1ed1n truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t cho m\u00ecnh. V\u00ec b\u1ecb m\u1eafc k\u1eb9t trong kh\u00f4ng gian 3 chi\u1ec1u n\u00ean c\u00f4 kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u1eadn ra cha m\u00ecnh \u0111ang \u1edf chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian cao h\u01a1n.<\/p>\n<p class=\"post-cite\">1. Th\u1ebf gi\u1edbi ch\u00fang ta \u0111ang s\u1ed1ng th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u hi\u1ec7n l\u00e0 kh\u00f4ng gian 3 chi\u1ec1u v\u00e0 theo thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i c\u1ee7a Einstein, n\u00f3 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 kh\u00f4ng-th\u1eddi gian 4 chi\u1ec1u c\u00f3 th\u00eam th\u1eddi gian.<\/p>\n<p>\u0110\u00e3 t\u1eebng c\u00f3 cu\u1ed9c tranh c\u00e3i l\u1edbn v\u1ec1 vi\u1ec7c li\u1ec7u c\u00f3 th\u1ec3 du h\u00e0nh xuy\u00ean th\u1eddi gian \u1edf kh\u00f4ng gian 4 chi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng. D\u00f9 c\u00e1c ti\u1ec3u thuy\u1ebft v\u00e0 phim \u1ea3nh th\u01b0\u1eddng n\u00f3i v\u1ec1 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 du h\u00e0nh xuy\u00ean th\u1eddi gian, nh\u01b0ng nhi\u1ec1u nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd cho r\u1eb1ng du h\u00e0nh xuy\u00ean th\u1eddi gian trong kh\u00f4ng-th\u1eddi gian 4 chi\u1ec1u g\u1ea7n nh\u01b0 l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3. V\u00ed d\u1ee5, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi A du h\u00e0nh v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9, li\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi A c\u1ee7a qu\u00e1 kh\u1ee9 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi A c\u1ee7a hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i trong c\u00f9ng m\u1ed9t th\u1eddi gian v\u00e0 kh\u00f4ng gian \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng? Vi\u1ec7c hai v\u1eadt th\u1ec3 gi\u1ed1ng h\u1ec7t nhau t\u1ed3n t\u1ea1i trong kh\u00f4ng-th\u1eddi gian c\u00f3 chi\u1ec1u \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t l\u00e0 tr\u00e1i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt v\u1eadt l\u00fd.<sup>2<\/sup><\/p>\n<p class=\"post-cite\">2. N\u1ebfu hai v\u1eadt th\u1ec3 gi\u1ed1ng h\u1ec7t nhau c\u00f9ng t\u1ed3n t\u1ea1i trong m\u1ed9t kh\u00f4ng-th\u1eddi gian th\u00ec m\u1ecdi \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt v\u1eadt l\u00fd \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u00e1 v\u1ee1, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt c\u01a1 b\u1ea3n nh\u1ea5t v\u1ec1 b\u1ea3o to\u00e0n kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng-n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 \u201ct\u1ed5ng kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 lu\u00f4n kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i\u201d.<\/p>\n<h3>H\u00e3y t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5 c\u00f3 chi\u1ec1u cao h\u01a1n<\/h3>\n<figure class=\"compact\"><picture><img decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/img_dimensions_2.jpg\"><\/picture><\/figure>\n<p>Th\u1eadt th\u00fa v\u1ecb khi ng\u1eafm b\u1ee9c tranh \u201cGuernica\u201d c\u1ee7a <a href=\"https:\/\/www.pablopicasso.org\/\">Picasso<\/a>. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p th\u1ec3 hi\u1ec7n c\u1ea5u tr\u00fac 3 chi\u1ec1u tr\u00ean m\u1eb7t ph\u1eb3ng 2 chi\u1ec1u c\u1ee7a \u00f4ng r\u1ea5t \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebd trong t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y c\u1ee7a Picasso c\u00f3 c\u1ea3 m\u1eb7t ch\u00ednh di\u1ec7n v\u00e0 m\u1eb7t nh\u00ecn nghi\u00eang, c\u1ea3 ph\u00eda sau \u0111\u1ea7u v\u00e0 ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t. \u0110\u00f3 l\u00e0 kh\u00f4ng gian 4 chi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o tr\u00ean canvas b\u1eb1ng c\u00e1ch v\u1ebd t\u1eebng m\u1eb7t c\u1ee7a v\u1eadt th\u1ec3 3 chi\u1ec1u m\u00e0 \u00f4ng quan s\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb nhi\u1ec1u g\u00f3c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau. N\u00f3 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng di\u1ec7n m\u1ea1o 3 chi\u1ec1u v\u1ed1n kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ec3u hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ean m\u1eb7t ph\u1eb3ng 2 chi\u1ec1u, c\u0169ng nh\u01b0 n\u1ed7i \u0111au v\u00e0 s\u1ef1 tuy\u1ec7t v\u1ecdng v\u00f4 h\u00ecnh. Picasso \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh ngh\u1ec7 s\u0129 v\u0129 \u0111\u1ea1i nh\u1ea5t th\u1ebf k\u1ef7 20 b\u1edfi tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng v\u01b0\u1ee3t qua c\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian.<\/p>\n<p>C\u00e1c gi\u00e1c quan c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ea3i nghi\u1ec7m t\u1ed1i \u0111a 3 chi\u1ec1u. V\u00ec b\u1ecb m\u1eafc k\u1eb9t trong kh\u00f4ng gian 3 chi\u1ec1u, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c chi\u1ec1u 0, 1 v\u00e0 2, nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp n\u1eafm b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c chi\u1ec1u cao h\u01a1n. Vi\u1ec7c hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian cao h\u01a1n b\u1eb1ng t\u01b0 duy thu\u1ed9c kh\u00f4ng gian 3 chi\u1ec1u l\u00e0 \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t kh\u1ea3 thi. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 do t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c c\u1ea5p \u0111\u1ed9 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u00e0 quy lu\u1eadt v\u1eadt l\u00fd c\u1ee7a ch\u00fang ta ch\u1ec9 th\u1ecfa m\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c trong kh\u00f4ng gian 3 chi\u1ec1u.<\/p>\n<p>Ngo\u1ea1i tr\u1eeb s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t t\u1ed1i v\u00e0 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng t\u1ed1i ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn, \u0111\u01b0\u1ee3c suy ra t\u1eeb t\u1ed1c \u0111\u1ed9 quay c\u1ee7a c\u00e1c thi\u00ean h\u00e0 v\u00e0 s\u1ef1 gi\u00e3n n\u1edf nhanh ch\u00f3ng c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5, ch\u00fang ta ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c 4% v\u0169 tr\u1ee5. \u0110\u1ec3 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng trong v\u0169 tr\u1ee5 m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch tr\u1ecdn v\u1eb9n b\u1eb1ng c\u00e1c \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt v\u1eadt l\u00fd 3 chi\u1ec1u, c\u00e1c nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra kh\u00e1i ni\u1ec7m v\u1ec1 chi\u1ec1u. H\u1ecd b\u1eaft \u0111\u1ea7u quan s\u00e1t v\u0169 tr\u1ee5 t\u1eeb g\u00f3c nh\u00ecn c\u1ee7a Picasso. \u0110\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft th\u00e1ch th\u1ee9c l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a v\u1eadt l\u00fd l\u00e0 l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn v\u00e0 \u0111\u1ec3 ho\u00e0n thi\u1ec7n l\u00fd thuy\u1ebft tr\u01b0\u1eddng th\u1ed1ng nh\u1ea5t<sup>3<\/sup>, l\u00e0 l\u00fd thuy\u1ebft gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng kh\u00f4ng-th\u1eddi gian \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o th\u00e0nh t\u1eeb c\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian cao t\u1eeb 10 \u0111\u1ebfn 11 chi\u1ec1u, h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t l\u00fd thuy\u1ebft d\u00e2y<sup>4<\/sup> v\u00e0 thuy\u1ebft M<sup>5<\/sup>. Nh\u1eefng l\u00fd thuy\u1ebft n\u00e0y xem c\u00e1c h\u1ea1t c\u01a1 b\u1ea3n nh\u01b0 s\u1ef1 dao \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a d\u00e2y ho\u1eb7c m\u00e0ng. D\u00f9 ch\u1ec9 l\u00e0 gi\u1ea3 thuy\u1ebft ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh nh\u01b0ng kh\u1ea3 n\u0103ng n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n r\u1ed9ng m\u1edf.<\/p>\n<p class=\"post-cite\">3. L\u00fd thuy\u1ebft tr\u01b0\u1eddng th\u1ed1ng nh\u1ea5t: L\u00fd thuy\u1ebft t\u00ecm c\u00e1ch t\u00edch h\u1ee3p b\u1ed1n l\u1ef1c c\u01a1 b\u1ea3n t\u1ed3n t\u1ea1i trong th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean g\u1ed3m l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn, l\u1ef1c \u0111i\u1ec7n t\u1eeb, l\u1ef1c m\u1ea1nh v\u00e0 l\u1ef1c y\u1ebfu. L\u1ef1c \u0111i\u1ec7n t\u1eeb, l\u1ef1c m\u1ea1nh v\u00e0 l\u1ef1c y\u1ebfu \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ed1ng nh\u1ea5t trong th\u1ebf gi\u1edbi vi m\u00f4, nh\u01b0ng l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn m\u00e0 ch\u1ec9 t\u1ed3n t\u1ea1i trong th\u1ebf gi\u1edbi v\u0129 m\u00f4, v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ed1ng nh\u1ea5t. L\u00fd thuy\u1ebft xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 \u201cl\u00fd thuy\u1ebft d\u00e2y\u201d v\u00e0 \u201cl\u00fd thuy\u1ebft m\u00e0ng\u201d.<\/p>\n<p class=\"post-cite\">4. L\u00fd thuy\u1ebft d\u00e2y: L\u00fd thuy\u1ebft v\u1eadt l\u00fd cho r\u1eb1ng \u0111\u01a1n v\u1ecb nh\u1ecf nh\u1ea5t c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean l\u00e0 m\u1ed9t \u201cd\u00e2y dao \u0111\u1ed9ng\u201d ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ea1t \u0111i\u1ec3m. L\u00fd thuy\u1ebft n\u00e0y gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ea1t v\u00e0 l\u1ef1c c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh b\u1edfi h\u00ecnh d\u1ea1ng v\u00e0 s\u1ef1 dao \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a d\u00e2y. N\u00f3 c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 l\u00fd thuy\u1ebft si\u00eau d\u00e2y.<\/p>\n<p class=\"post-cite\">5. Thuy\u1ebft M: L\u00e0 thuy\u1ebft th\u1ed1ng nh\u1ea5t t\u1ea5t c\u1ea3 n\u0103m l\u00fd thuy\u1ebft si\u00eau d\u00e2y trong 11 chi\u1ec1u v\u1ec1 m\u1eb7t to\u00e1n h\u1ecdc. N\u00f3 gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t l\u00e0 m\u00e0ng v\u00e0 c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 l\u00fd thuy\u1ebft m\u00e0ng.<\/p>\n<figure><picture><img decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/img_dimensions_3.jpg\"><\/picture><\/figure>\n<p>V\u1edbi kh\u00e1i ni\u1ec7m v\u1ec1 chi\u1ec1u, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch v\u0169 tr\u1ee5 v\u1ed1n kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng gi\u00e1c quan, v\u00e0 nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng si\u00eau nhi\u00ean m\u00e0 ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng kh\u1ea3 n\u0103ng nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a m\u00ecnh. V\u0169 tr\u1ee5 r\u1ed9ng l\u1edbn \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00fang ta ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi 3 chi\u1ec1u, nh\u01b0ng s\u00e2u trong v\u0169 tr\u1ee5 c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u h\u00ecnh \u1ea3nh v\u00e0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>Ch\u00fang ta l\u00e0 nh\u1eefng t\u1ed3n t\u1ea1i b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c trong kh\u00f4ng gian 3 chi\u1ec1u. Th\u1ebf gi\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i l\u00e0 n\u01a1i m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u th\u1ea5u \u0111\u01b0\u1ee3c. L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp nh\u00ecn th\u1ea5y th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00f3? V\u00e0 ai c\u00f3 th\u1ec3 cho ch\u00fang ta bi\u1ebft v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u00f3?<\/p>\n<blockquote class=\"bible\"><p>\n\u201cT\u00f4i bi\u1ebft m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi trong \u00d0\u1ea5ng Christ, c\u00e1ch m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111em l\u00ean \u0111\u1ebfn t\u1eebng tr\u1eddi th\u1ee9 ba (ho\u1eb7c trong th\u00e2n th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi, ho\u1eb7c ngo\u00e0i th\u00e2n th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi, t\u00f4i ch\u1eb3ng bi\u1ebft, c\u00f3 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi bi\u1ebft).\u201d\n<small>II C\u00f4rinht\u00f4 12:2<\/small>\n<\/p><\/blockquote>\n<blockquote class=\"bible\"><p>\n\u201c\u00d4i! s\u00e2u nhi\u1ec7m thay l\u00e0 s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3, kh\u00f4n ngoan v\u00e0 th\u00f4ng bi\u1ebft c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi! S\u1ef1 ph\u00e1n x\u00e9t c\u1ee7a Ng\u00e0i n\u00e0o ai th\u1ea5u \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u01b0\u1eddng n\u1ebbo c\u1ee7a Ng\u00e0i n\u00e0o ai hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c!\u201d\n<small>R\u00f4ma 11:33<\/small>\n<\/p><\/blockquote>\n<blockquote class=\"bible\"><p>\n\u201cV\u1ea3, ch\u1eb3ng c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00e0 n\u00e0o kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1edfi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1ng n\u00ean; m\u00e0 \u00d0\u1ea5ng \u0111\u00e3 d\u1ef1ng n\u00ean mu\u00f4n v\u1eadt \u1ea5y l\u00e0 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi.\u201d\n<small>H\u00eab\u01a1r\u01a1 3:4<\/small>\n<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng n\u00f3i \u201ckh\u00e1c chi\u1ec1u\u201d (\u1edf chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian kh\u00e1c) khi c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 s\u1ef1 k\u1ef3 v\u1ecdng ho\u1eb7c n\u00f3i chung l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ho\u1eb7c suy ngh\u0129 \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n \u0111\u00f4i khi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00e0 \u201cc\u1ea5p th\u1ea5p\u201d (\u1edf chi\u1ec1u th\u1ea5p h\u01a1n) v\u00e0 nh\u1eefng h\u00e0nh&#8230;","protected":false},"author":28,"featured_media":102151,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[227,168],"tags":[],"class_list":["post-108721","bible_word","type-bible_word","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bible-science-vi","category-bible-word-vi"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>C\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian - Kinh Th\u00e1nh v\u00e0 Khoa h\u1ecdc<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/watv.org\/vi\/bible_word\/dimensions\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"vi_VN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"C\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian - Kinh Th\u00e1nh v\u00e0 Khoa h\u1ecdc\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng n\u00f3i \u201ckh\u00e1c chi\u1ec1u\u201d (\u1edf chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian kh\u00e1c) khi c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 s\u1ef1 k\u1ef3 v\u1ecdng ho\u1eb7c n\u00f3i chung l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ho\u1eb7c suy ngh\u0129 \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n \u0111\u00f4i khi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00e0 \u201cc\u1ea5p th\u1ea5p\u201d (\u1edf chi\u1ec1u th\u1ea5p h\u01a1n) v\u00e0 nh\u1eefng h\u00e0nh...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/watv.org\/vi\/bible_word\/dimensions\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi Hi\u1ec7p H\u1ed9i Truy\u1ec1n Gi\u00e1o Tin L\u00e0nh Th\u1ebf Gi\u1edbi\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-02-29T01:22:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/watv.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/img_dimensions_3.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"938\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/bible_word\\\/dimensions\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/bible_word\\\/dimensions\\\/\",\"name\":\"C\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian - Kinh Th\u00e1nh v\u00e0 Khoa h\u1ecdc\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/bible_word\\\/dimensions\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/bible_word\\\/dimensions\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/11\\\/img_dimensions_3.jpg\",\"datePublished\":\"2024-02-28T22:00:24+00:00\",\"dateModified\":\"2024-02-29T01:22:57+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/bible_word\\\/dimensions\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"vi-VN\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/bible_word\\\/dimensions\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"vi-VN\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/bible_word\\\/dimensions\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/11\\\/img_dimensions_3.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/11\\\/img_dimensions_3.jpg\",\"width\":1500,\"height\":938},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/bible_word\\\/dimensions\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"C\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/\",\"name\":\"H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi Hi\u1ec7p H\u1ed9i Truy\u1ec1n Gi\u00e1o Tin L\u00e0nh Th\u1ebf Gi\u1edbi\",\"description\":\"With Mother\u2019s heartwarming love, we deliver eternal happiness to seven billion people in the world.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"vi-VN\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/#organization\",\"name\":\"World Mission Society Church of God - \ud558\ub098\ub2d8\uc758\uad50\ud68c \uc138\uacc4\ubcf5\uc74c\uc120\uad50\ud611\ud68c\",\"url\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"vi-VN\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/06\\\/WorldMissionSociety_ChurchofGod_Symbol_Logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/06\\\/WorldMissionSociety_ChurchofGod_Symbol_Logo.png\",\"width\":1001,\"height\":1331,\"caption\":\"World Mission Society Church of God - \ud558\ub098\ub2d8\uc758\uad50\ud68c \uc138\uacc4\ubcf5\uc74c\uc120\uad50\ud611\ud68c\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCioiBk9rS5Dv5j66hUipsuQ\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"C\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian - Kinh Th\u00e1nh v\u00e0 Khoa h\u1ecdc","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/watv.org\/vi\/bible_word\/dimensions\/","og_locale":"vi_VN","og_type":"article","og_title":"C\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian - Kinh Th\u00e1nh v\u00e0 Khoa h\u1ecdc","og_description":"Ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng n\u00f3i \u201ckh\u00e1c chi\u1ec1u\u201d (\u1edf chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian kh\u00e1c) khi c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 s\u1ef1 k\u1ef3 v\u1ecdng ho\u1eb7c n\u00f3i chung l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ho\u1eb7c suy ngh\u0129 \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n \u0111\u00f4i khi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00e0 \u201cc\u1ea5p th\u1ea5p\u201d (\u1edf chi\u1ec1u th\u1ea5p h\u01a1n) v\u00e0 nh\u1eefng h\u00e0nh...","og_url":"https:\/\/watv.org\/vi\/bible_word\/dimensions\/","og_site_name":"H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi Hi\u1ec7p H\u1ed9i Truy\u1ec1n Gi\u00e1o Tin L\u00e0nh Th\u1ebf Gi\u1edbi","article_modified_time":"2024-02-29T01:22:57+00:00","og_image":[{"width":1500,"height":938,"url":"https:\/\/watv.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/img_dimensions_3.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/bible_word\/dimensions\/","url":"https:\/\/watv.org\/vi\/bible_word\/dimensions\/","name":"C\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian - Kinh Th\u00e1nh v\u00e0 Khoa h\u1ecdc","isPartOf":{"@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/bible_word\/dimensions\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/bible_word\/dimensions\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/watv.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/img_dimensions_3.jpg","datePublished":"2024-02-28T22:00:24+00:00","dateModified":"2024-02-29T01:22:57+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/bible_word\/dimensions\/#breadcrumb"},"inLanguage":"vi-VN","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/watv.org\/vi\/bible_word\/dimensions\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi-VN","@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/bible_word\/dimensions\/#primaryimage","url":"https:\/\/watv.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/img_dimensions_3.jpg","contentUrl":"https:\/\/watv.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/img_dimensions_3.jpg","width":1500,"height":938},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/bible_word\/dimensions\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/watv.org\/vi\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"C\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/#website","url":"https:\/\/watv.org\/vi\/","name":"H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi Hi\u1ec7p H\u1ed9i Truy\u1ec1n Gi\u00e1o Tin L\u00e0nh Th\u1ebf Gi\u1edbi","description":"With Mother\u2019s heartwarming love, we deliver eternal happiness to seven billion people in the world.","publisher":{"@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/watv.org\/vi\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"vi-VN"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/#organization","name":"World Mission Society Church of God - \ud558\ub098\ub2d8\uc758\uad50\ud68c \uc138\uacc4\ubcf5\uc74c\uc120\uad50\ud611\ud68c","url":"https:\/\/watv.org\/vi\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi-VN","@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/watv.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/WorldMissionSociety_ChurchofGod_Symbol_Logo.png","contentUrl":"https:\/\/watv.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/WorldMissionSociety_ChurchofGod_Symbol_Logo.png","width":1001,"height":1331,"caption":"World Mission Society Church of God - \ud558\ub098\ub2d8\uc758\uad50\ud68c \uc138\uacc4\ubcf5\uc74c\uc120\uad50\ud611\ud68c"},"image":{"@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCioiBk9rS5Dv5j66hUipsuQ"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/watv.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/bible_word\/108721","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/watv.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/bible_word"}],"about":[{"href":"https:\/\/watv.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/bible_word"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/watv.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/28"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/watv.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=108721"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/watv.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/bible_word\/108721\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":109241,"href":"https:\/\/watv.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/bible_word\/108721\/revisions\/109241"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/watv.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/102151"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/watv.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=108721"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/watv.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=108721"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/watv.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=108721"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}