{"id":116559,"date":"2024-07-04T07:00:34","date_gmt":"2024-07-03T22:00:34","guid":{"rendered":"https:\/\/watv.org\/faith_life\/exercise-keeps-family-happy\/"},"modified":"2024-07-04T08:09:01","modified_gmt":"2024-07-03T23:09:01","slug":"exercise-keeps-family-happy","status":"publish","type":"faith_life","link":"https:\/\/watv.org\/vi\/faith_life\/exercise-keeps-family-happy\/","title":{"rendered":"T\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c gi\u1eef g\u00ecn h\u1ea1nh ph\u00fac gia \u0111\u00ecnh"},"content":{"rendered":"<p>Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f3n \u0111\u1ed3 m\u00ecnh mu\u1ed1n t\u1ea1i nh\u00e0 n\u00ean kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111i ch\u1ee3, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y c\u00e1c gi\u1ea5y t\u1edd c\u1ea7n thi\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn c\u01a1 quan nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u1ebfn b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111\u00e2u b\u1eb1ng \u00f4 t\u00f4 ho\u1eb7c nhi\u1ec1u lo\u1ea1i ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n giao th\u00f4ng kh\u00e1c. B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y, s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n minh \u0111\u00e3 mang l\u1ea1i s\u1ef1 ti\u1ec7n l\u1ee3i v\u00e0 th\u01b0 gi\u00e3n cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng, nh\u01b0ng n\u00f3 c\u0169ng l\u00e0m gi\u1ea3m c\u01a1 h\u1ed9i di chuy\u1ec3n c\u01a1 th\u1ec3 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. Ngay c\u1ea3 b\u00e0i t\u1eadp c\u01a1 b\u1ea3n nh\u1ea5t l\u00e0 \u201c\u0111i b\u1ed9\u201d c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u00fang c\u00e1ch.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c thi\u1ebfu t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u b\u1ec7nh kh\u00e1c nhau, bao g\u1ed3m b\u00e9o ph\u00ec, c\u00e1c h\u1ed9i ch\u1ee9ng chuy\u1ec3n h\u00f3a v\u00e0 c\u00e1c b\u1ec7nh m\u00e3n t\u00ednh. M\u1eb7c d\u00f9 y h\u1ecdc ng\u00e0y c\u00e0ng ph\u00e1t tri\u1ec3n, nh\u01b0ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng b\u1ec7nh nh\u00e2n m\u1eafc b\u1ec7nh tim, cao huy\u1ebft \u00e1p, \u0111\u1ed9t qu\u1ef5, ti\u1ec3u \u0111\u01b0\u1eddng, ung th\u01b0 ng\u00e0y c\u00e0ng gia t\u0103ng; \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 do thi\u1ebfu v\u1eadn \u0111\u1ed9ng. Nh\u1eefng b\u1ec7nh x\u1ea3y ra do t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u1edf ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cb\u1ec7nh l\u01b0\u1eddi v\u1eadn \u0111\u1ed9ng\u201d, nh\u01b0ng ch\u00fang ch\u1ee7 y\u1ebfu x\u1ea3y ra \u1edf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng \u1edf th\u00e0nh ph\u1ed1 n\u00ean c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cb\u1ec7nh th\u00e0nh th\u1ecb\u201d hay \u201cb\u1ec7nh \u0111\u00f4 th\u1ecb\u201d.<\/p>\n<p>N\u0103m 2016, <a href=\"https:\/\/www.who.int\/\">T\u1ed5 ch\u1ee9c Y t\u1ebf Th\u1ebf gi\u1edbi (WHO)<\/a> c\u00f4ng b\u1ed1 r\u1eb1ng c\u1ee9 b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi th\u00ec c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u00edt t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c. Ngo\u00e0i ra, t\u1ea1p ch\u00ed <a href=\"https:\/\/www.thelancet.com\/journals\/langlo\/home\">y khoa Lancet Global Health<\/a> c\u0169ng ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng vi\u1ec7c thi\u1ebfu t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng ti\u00eau c\u1ef1c \u0111\u1ebfn s\u1ee9c kh\u1ecfe tinh th\u1ea7n v\u00e0 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng cu\u1ed9c s\u1ed1ng. T\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a vi\u1ec7c t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1ea5n m\u1ea1nh theo nhi\u1ec1u c\u00e1ch. M\u1eb7c d\u00f9 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft c\u1ee7a vi\u1ec7c t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c, nh\u01b0ng h\u1ecd th\u01b0\u1eddng tr\u00e1nh t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c v\u00ec nh\u1eefng l\u00fd do nh\u01b0 phi\u1ec1n ph\u1ee9c, m\u1ec7t m\u1ecfi ho\u1eb7c kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1eddi gian.<\/p>\n<h3>S\u1ee9c kh\u1ecfe th\u1ec3 ch\u1ea5t kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00e1ch r\u1eddi v\u1edbi vi\u1ec7c t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c<\/h3>\n<p>Kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi c\u00e2u n\u00f3i r\u1eb1ng \u201cS\u1ee9c kh\u1ecfe l\u00e0 tr\u00ean h\u1ebft\u201d. T\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n thi\u1ebft y\u1ebfu \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng kh\u1ecfe m\u1ea1nh.<\/p>\n<p>T\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c gi\u00fap t\u0103ng c\u01b0\u1eddng s\u1ee9c m\u1ea1nh, s\u1ee9c b\u1ec1n v\u00e0 t\u00ednh linh ho\u1ea1t c\u1ee7a c\u01a1 b\u1eafp, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng t\u00edch c\u1ef1c v\u1ec1 nhi\u1ec1u m\u1eb7t \u0111\u1ebfn t\u1eebng c\u01a1 quan c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3, bao g\u1ed3m c\u1ea3 tim v\u00e0 h\u1ec7 h\u00f4 h\u1ea5p. Khi c\u01a1 th\u1ec3 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh, b\u1ea1n s\u1ebd th\u1edf g\u1ea5p, l\u01b0\u1ee3ng m\u00e1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u01a1m t\u1eeb tim t\u0103ng l\u00ean, gi\u00fap huy\u1ebft \u00e1p \u1ed5n \u0111\u1ecbnh m\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 gi\u00fap tim kh\u1ecfe h\u01a1n. Qu\u00e1 tr\u00ecnh n\u00e0y l\u00e0m gi\u1ea3m cholesterol x\u1ea5u, t\u0103ng cholesterol t\u1ed1t v\u00e0 l\u00e0m gi\u00e3n m\u1ea1ch m\u00e1u, gi\u00fap c\u00e1c m\u1ea1ch m\u00e1u duy tr\u00ec s\u1ef1 \u0111\u00e0n h\u1ed3i v\u00e0 kh\u1ecfe m\u1ea1nh.<\/p>\n<figure><picture><img decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/img_exercise_keeps_family_happy_1.jpg\"><\/picture><\/figure>\n<p>T\u1ef7 l\u1ec7 trao \u0111\u1ed5i ch\u1ea5t c\u01a1 b\u1ea3n ch\u1ec9 v\u1ec1 l\u01b0\u1ee3ng n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng t\u1ed1i thi\u1ec3u c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec s\u1ef1 s\u1ed1ng. T\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u1ea3i thi\u1ec7n s\u1ee9c m\u1ea1nh th\u1ec3 ch\u1ea5t v\u00e0 k\u00edch ho\u1ea1t qu\u00e1 tr\u00ecnh trao \u0111\u1ed5i ch\u1ea5t b\u1eb1ng c\u00e1ch t\u0103ng c\u01b0\u1eddng t\u1ed1c \u0111\u1ed9 trao \u0111\u1ed5i ch\u1ea5t c\u01a1 b\u1ea3n, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0m gi\u1ea3m m\u1ee1 v\u00e0 t\u0103ng kh\u1ea3 n\u0103ng mi\u1ec5n d\u1ecbch. S\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u01a1 b\u1eafp qua vi\u1ec7c t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c gi\u00fap ki\u1ec3m so\u00e1t l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1eddng trong m\u00e1u, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 trong \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh ti\u1ec3u \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>Nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u01a1 th\u1ec3 l\u00e0 th\u01b0\u1edbc \u0111o t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3. Sau khi t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c, n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng nhi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e1u truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u01a1 th\u1ec3 th\u00edch h\u1ee3p. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb h\u1ea1 th\u00e2n nhi\u1ec7t, ngay c\u1ea3 khi nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u01a1 th\u1ec3 ch\u1ec9 t\u0103ng 1 \u0111\u1ed9, kh\u1ea3 n\u0103ng mi\u1ec5n d\u1ecbch c\u1ee7a h\u1ecd s\u1ebd t\u0103ng l\u00ean \u0111\u00e1ng k\u1ec3 v\u00e0 nguy c\u01a1 m\u1eafc b\u1ec7nh ung th\u01b0 s\u1ebd gi\u1ea3m xu\u1ed1ng. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, t\u1ef7 l\u1ec7 m\u1eafc b\u1ec7nh ung th\u01b0 \u0111\u1ea1i tr\u00e0ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m trung b\u00ecnh t\u1eeb 40-50%, c\u00f3 khi l\u00ean t\u1edbi 70%.<\/p>\n<p>Khi con ng\u01b0\u1eddi qu\u00e1 35 tu\u1ed5i, kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng x\u01b0\u01a1ng (l\u01b0\u1ee3ng canxi ch\u1ee9a trong x\u01b0\u01a1ng) gi\u1ea3m kho\u1ea3ng 1% m\u1ed7i n\u0103m, khi\u1ebfn cho h\u1ecd d\u1ec5 b\u1ecb lo\u00e3ng x\u01b0\u01a1ng ho\u1eb7c g\u00e3y x\u01b0\u01a1ng. L\u00fac n\u00e0y, vi\u1ec7c t\u1eadp luy\u1ec7n v\u1edbi t\u1ea1 tay v\u00e0 n\u00e2ng t\u1ea1 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ch\u1eadm qu\u00e1 tr\u00ecnh gi\u1ea3m m\u1eadt \u0111\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng. C\u00e1ch ch\u1eafc ch\u1eafn nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 ng\u0103n ng\u1eeba l\u00e3o h\u00f3a ch\u00ednh l\u00e0 t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean, t\u0103ng c\u01b0\u1eddng th\u1ec3 l\u1ef1c v\u00e0 ti\u1ebfp th\u00eam s\u1ee9c s\u1ed1ng trong sinh ho\u1ea1t.<\/p>\n<h3>B\u1ed9 n\u00e3o tr\u1edf n\u00ean m\u1ea1nh m\u1ebd h\u01a1n khi c\u01a1 th\u1ec3 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng<\/h3>\n<p>T\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c kh\u00f4ng ch\u1ec9 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng c\u01a1 th\u1ec3 m\u00e0 c\u00f2n c\u1ea3 n\u00e3o b\u1ed9 n\u1eefa. N\u1ebfu n\u00e3o kh\u00f4ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng th\u00ec kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 c\u1eed \u0111\u1ed9ng tay ch\u00e2n v\u00e0 gi\u1eef th\u0103ng b\u1eb1ng. N\u00e3o c\u0169ng g\u1eedi t\u00edn hi\u1ec7u khi\u1ebfn tim v\u00e0 gan ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u00edch c\u1ef1c h\u01a1n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. D\u1ee9a bi\u1ec3n sinh ra t\u1eeb tr\u1ee9ng s\u1ebd t\u00ecm m\u1ed9t n\u01a1i th\u00edch h\u1ee3p, \u0111\u1ecbnh c\u01b0 r\u1ed3i t\u1ef1 m\u00ecnh th\u00e1o r\u1eddi v\u00e0 ph\u00e1 h\u1ee7y n\u00e3o, b\u1edfi kh\u00f4ng c\u1ea7n di chuy\u1ec3n n\u00ean ch\u00fang kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ebfn n\u00e3o n\u1eefa.<\/p>\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1ea1i <a href=\"https:\/\/www.columbia.edu\/\">\u0110\u1ea1i h\u1ecdc Columbia<\/a>, M\u1ef9 \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t 23 con chu\u1ed9t v\u00e0o l\u1ed3ng c\u00f3 m\u00e1y ch\u1ea1y b\u1ed9 v\u00e0 23 con chu\u1ed9t kh\u00e1c v\u00e0o l\u1ed3ng kh\u00f4ng c\u00f3 m\u00e1y ch\u1ea1y b\u1ed9, r\u1ed3i qu\u00e9t n\u00e3o c\u1ee7a nh\u1eefng con chu\u1ed9t n\u00e0y hai tu\u1ea7n sau \u0111\u00f3. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 h\u1ecd ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng nh\u1eefng con chu\u1ed9t t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c tr\u00ean m\u00e1y ch\u1ea1y b\u1ed9 \u0111\u00e3 t\u0103ng l\u01b0u l\u01b0\u1ee3ng m\u00e1u \u0111\u1ebfn khu v\u1ef1c ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u1ec1 tr\u00ed nh\u1edb, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u1ebf b\u00e0o n\u00e3o m\u1edbi t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i. S\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i k\u00e9o d\u00e0i r\u1ea5t l\u00e2u ngay c\u1ea3 sau khi ch\u00fang ng\u1eebng t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c.<\/p>\n<p>T\u1ea1i sao v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u01a1 th\u1ec3 l\u1ea1i l\u00e0m cho b\u1ed9 n\u00e3o m\u1ea1nh m\u1ebd h\u01a1n? M\u1eb7c d\u00f9 n\u00e3o ch\u1ec9 chi\u1ebfm 2% tr\u1ecdng l\u01b0\u1ee3ng c\u01a1 th\u1ec3, nh\u01b0ng n\u00f3 l\u1ea1i ti\u00eau th\u1ee5 nhi\u1ec1u oxy h\u01a1n ph\u1ed5i ho\u1eb7c tim. Khi l\u01b0\u1ee3ng m\u00e1u cung c\u1ea5p l\u00ean n\u00e3o t\u0103ng l\u00ean nh\u1edd t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c th\u00ec l\u01b0\u1ee3ng oxy ch\u1ee9a trong m\u00e1u c\u0169ng t\u0103ng l\u00ean. Oxy l\u00e0 ch\u1ea5t dinh d\u01b0\u1ee1ng c\u1ee7a t\u1ebf b\u00e0o. V\u00ec v\u1eady, khi n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 t\u1ebf b\u00e0o n\u00e3o c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng t\u0103ng l\u00ean, n\u00e3o s\u1ebd ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng tr\u01a1n tru h\u01a1n.<\/p>\n<p>BDNF (Y\u1ebfu t\u1ed1 dinh d\u01b0\u1ee1ng th\u1ea7n kinh c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb n\u00e3o) l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i protein li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ea7n kinh v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u00edch \u1ee9ng c\u1ee7a n\u00e3o v\u1edbi c\u00e1c k\u00edch th\u00edch b\u00ean ngo\u00e0i. Ch\u1ea5t n\u00e0y t\u0103ng ti\u1ebft khi t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c, v\u00e0 khi m\u1ee9c BDNF cao, kh\u1ea3 n\u0103ng ti\u1ebfp nh\u1eadn ki\u1ebfn th\u1ee9c m\u1edbi s\u1ebd t\u0103ng l\u00ean, gi\u00fap th\u00edch nghi t\u1ed1t v\u1edbi nh\u1eefng t\u00ecnh hu\u1ed1ng c\u0103ng th\u1eb3ng.<\/p>\n<p>T\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c gi\u1ed1ng nh\u01b0 ch\u1ea5t b\u1ed5 sung dinh d\u01b0\u1ee1ng cho n\u00e3o v\u1eady. Kh\u1ea3 n\u0103ng nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd suy gi\u1ea3m khi h\u1ecd gi\u00e0 \u0111i, nh\u01b0ng b\u1ed9 n\u00e3o kh\u1ecfe m\u1ea1nh h\u01a1n s\u1ebd l\u00e0m ch\u1eadm hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y v\u00e0 ng\u0103n ng\u1eeba ch\u1ee9ng m\u1ea5t tr\u00ed nh\u1edb.<\/p>\n<h3>S\u00e2n ch\u01a1i l\u00e0 m\u1ed9t ph\u00f2ng h\u1ecdc kh\u00e1c<\/h3>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, tr\u1ebb em th\u01b0\u1eddng gi\u00fap \u0111\u1ee1 cha m\u1eb9 l\u00e0m vi\u1ec7c v\u00e0 \u0111i b\u1ed9 qu\u00e3ng \u0111\u01b0\u1eddng xa \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc. V\u1eady n\u00ean \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean, ch\u00fang c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 di chuy\u1ec3n c\u01a1 th\u1ec3. Tuy nhi\u00ean, tr\u1ebb em ng\u00e0y nay \u00edt c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u01a1 th\u1ec3 m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00edch c\u1ef1c, v\u00e0 th\u01b0\u1eddng ng\u1ed3i tr\u01b0\u1edbc m\u00e1y t\u00ednh ho\u1eb7c TV trong th\u1eddi gian d\u00e0i. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, c\u00e1c th\u00ed sinh chu\u1ea9n b\u1ecb cho k\u1ef3 thi \u0111\u1ea1i h\u1ecdc t\u1eadp trung v\u00e0o vi\u1ec7c h\u1ecdc \u0111\u1ebfn m\u1ee9c th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng gi\u1eefa b\u1ea3n th\u00e2n v\u1edbi vi\u1ec7c t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c.<\/p>\n<p>D\u00f9 v\u1eady, n\u1ebfu mu\u1ed1n ph\u00e1t tri\u1ec3n tr\u00ed th\u00f4ng minh, n\u00e2ng cao kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1eadp trung v\u00e0 h\u1ecdc t\u1eadp c\u1ee7a tr\u1ebb th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean ti\u1ebft ki\u1ec7m th\u1eddi gian \u0111\u1ea7u t\u01b0 cho vi\u1ec7c t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c. Ch\u1ea5t tr\u1eafng<sup>1<\/sup> trong n\u00e3o l\u00e0 m\u00f4 k\u1ebft n\u1ed1i ch\u1ea5t x\u00e1m, c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng d\u1eabn th\u00f4ng tin. N\u1ebfu t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c nhi\u1ec1u, ch\u1ea5t tr\u1eafng s\u1ebd t\u0103ng l\u00ean. C\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u1ea5t tr\u1eafng th\u00ec kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1eadp trung v\u00e0 tr\u00ed nh\u1edb c\u1ee7a b\u1ea1n c\u00e0ng t\u1ed1t.<\/p>\n<p class=\"post-cite\">1. M\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u1ea7n kinh trung \u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o th\u00e0nh t\u1eeb c\u00e1c s\u1ee3i th\u1ea7n kinh, c\u00f3 m\u00e0u tr\u1eafng khi nh\u00ecn b\u1eb1ng m\u1eaft th\u01b0\u1eddng. Ph\u1ea7n m\u00e0u x\u00e1m \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 ch\u1ea5t x\u00e1m.<\/p>\n<figure><picture><img decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/img_exercise_keeps_family_happy_2.jpg\"><\/picture><\/figure>\n<p>V\u00ed d\u1ee5, v\u00e0o n\u0103m 2005, <a href=\"https:\/\/www.naperville203.org\/nchs\">tr\u01b0\u1eddng THPT Naperville Central<\/a> \u1edf M\u1ef9 \u0111\u00e3 cho h\u1ecdc sinh ch\u1ea1y tr\u00ean s\u00e2n ch\u01a1i tr\u01b0\u1edbc ti\u1ebft \u0111\u1ea7u ti\u00ean, r\u1ed3i cho h\u1ecdc nh\u1eefng m\u00f4n \u0111\u00f2i h\u1ecfi s\u1eed d\u1ee5ng nhi\u1ec1u tr\u00ed n\u00e3o trong ti\u1ebft m\u1ed9t v\u00e0 ti\u1ebft hai. Nh\u1edd \u0111\u00f3, kh\u1ea3 n\u0103ng h\u1ecdc t\u1eadp c\u1ee7a h\u1ecdc sinh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i thi\u1ec7n, v\u00e0 trong K\u1ef3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 h\u1ecdc l\u1ef1c qu\u1ed1c t\u1ebf, tr\u01b0\u1eddng trung h\u1ecdc n\u00e0y \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1 \u0111i\u1ec3m cao nh\u1ea5t trong l\u0129nh v\u1ef1c khoa h\u1ecdc.<\/p>\n<p>Ti\u1ebfn s\u0129 David Walsh, m\u1ed9t chuy\u00ean gia t\u01b0 v\u1ea5n thanh thi\u1ebfu ni\u00ean ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng nh\u1eefng thanh thi\u1ebfu v\u1eadn \u0111\u1ed9ng kh\u1ea3 n\u0103ng cao s\u1ebd ph\u00e1t sinh nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng hung h\u0103ng. S\u1ef1 hung h\u0103ng c\u00f3 li\u00ean quan ch\u1eb7t ch\u1ebd \u0111\u1ebfn \u201cvi\u1ec7c tr\u00ec ho\u00e3n s\u1ef1 h\u00e0i l\u00f2ng\u201d (kh\u1ea3 n\u0103ng tr\u00ec ho\u00e3n nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u mu\u1ed1n l\u00e0m v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u00fang sau), nh\u01b0ng vi\u1ec7c d\u1ea1y \u0111i\u1ec1u n\u00e0y trong c\u00e1c l\u1edbp h\u1ecdc th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng c\u00f3 nh\u1eefng h\u1ea1n ch\u1ebf. Tuy nhi\u00ean, h\u1ecdc sinh c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp thu ch\u00fang m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean khi ch\u01a1i c\u00e1c m\u00f4n th\u1ec3 thao c\u00f3 quy t\u1eafc.<\/p>\n<p>Trong khi t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c, tr\u1ebb em c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c tinh th\u1ea7n th\u1eed th\u00e1ch, kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e3nh \u0111\u1ea1o, tinh th\u1ea7n h\u1ee3p t\u00e1c, th\u00e1i \u0111\u1ed9 ch\u1ea5p nh\u1eadn k\u1ebft qu\u1ea3. H\u01a1n n\u1eefa, c\u00e1c em c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u0111\u1ee9c t\u00ednh c\u1ea7n thi\u1ebft cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 tr\u1ea3i nghi\u1ec7m nh\u1eefng m\u1ed1i quan h\u1ec7 t\u00edch c\u1ef1c gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi. T\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c c\u00f2n gi\u00fap gi\u1ea3i t\u1ecfa c\u0103ng th\u1eb3ng do \u00e1p l\u1ef1c h\u1ecdc t\u1eadp hay c\u00e1c m\u1ed1i quan h\u1ec7 v\u1edbi b\u1ea1n b\u00e8. B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y, vi\u1ec7c t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 l\u1edbn trong vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng gi\u1eefa tinh th\u1ea7n v\u00e0 c\u01a1 th\u1ec3, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi gi\u00fap tr\u1ebb ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 nh\u00e2n c\u00e1ch ngay th\u1eb3ng.<\/p>\n<h3>T\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c mang l\u1ea1i h\u1ea1nh ph\u00fac nh\u01b0 m\u1ed9t ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng<\/h3>\n<p>C\u1ea3m x\u00fac c\u1ee7a ch\u00fang ta b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng r\u1ea5t nhi\u1ec1u b\u1edfi hormone. C\u00e1c hormone c\u1ea3i thi\u1ec7n t\u00e2m tr\u1ea1ng bao g\u1ed3m endorphin, dopamine v\u00e0 serotonin, v\u00e0 ch\u00fang c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201chormone h\u1ea1nh ph\u00fac\u201d. Sau khi t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c cho \u0111\u1ebfn khi \u0111\u1ed5 m\u1ed3 h\u00f4i, b\u1ea1n s\u1ebd c\u1ea3m th\u1ea5y d\u1ec5 ch\u1ecbu h\u01a1n v\u00e0 b\u1edbt c\u0103ng th\u1eb3ng h\u01a1n. \u1ea4y l\u00e0 do hormone h\u1ea1nh ph\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00edch ho\u1ea1t.<\/p>\n<p>Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p thi\u1ebfu c\u00e1c hormone n\u00e0y, c\u1ea3m x\u00fac s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean b\u1ea5t \u1ed5n, c\u00f3 nguy c\u01a1 cao b\u1ecb m\u1eafc ch\u1ee9ng tr\u1ea7m c\u1ea3m, r\u1ed1i lo\u1ea1n \u00e1m \u1ea3nh c\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, m\u1ea5t ng\u1ee7, r\u1ed1i lo\u1ea1n ho\u1ea3ng s\u1ee3. M\u1ed9t s\u1ed1 b\u00e0i b\u00e1o li\u00ean quan \u0111\u1ebfn tr\u1ea7m c\u1ea3m \u0111\u00e3 ch\u1ecdn t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb tr\u1ea7m c\u1ea3m hi\u1ec7u qu\u1ea3 nh\u1ea5t. Nghi\u00ean c\u1ee9u c\u0169ng ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng so v\u1edbi nh\u1eefng b\u1ec7nh nh\u00e2n tr\u1ea7m c\u1ea3m ch\u1ec9 d\u00f9ng thu\u1ed1c, nh\u1eefng b\u1ec7nh nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1eb1ng t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c c\u00f3 t\u1ef7 l\u1ec7 c\u1ea3i thi\u1ec7n cao h\u01a1n nhi\u1ec1u v\u00e0 h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ef7 l\u1ec7 t\u00e1i ph\u00e1t. Khi t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7n v\u00e0 nh\u1eadn ra r\u1eb1ng th\u1ec3 l\u1ef1c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i thi\u1ec7n, c\u01a1 th\u1ec3 s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean kh\u1ecfe m\u1ea1nh h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc, s\u1ef1 t\u1ef1 tin s\u1ebd t\u0103ng l\u00ean khi b\u1ea1n c\u1ea3m th\u1ea5y m\u00ecnh \u0111ang ti\u1ebfn b\u1ed9 v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n. Nh\u1edd \u0111\u00f3, b\u1ea1n s\u1ebd c\u00f3 \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c trong m\u1ecdi vi\u1ec7c m\u00ecnh l\u00e0m.<\/p>\n<p>Khi m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0o \u0111\u00f3 n\u1ea3y sinh, n\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u1ed3i y\u00ean v\u00e0 ngh\u0129 \u0111i ngh\u0129 l\u1ea1i v\u1ec1 n\u00f3, t\u00e2m tr\u00ed b\u1ea1n s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean ph\u1ee9c t\u1ea1p h\u01a1n v\u00e0 d\u1ec5 b\u1ecb r\u01a1i v\u00e0o t\u00e2m tr\u1ea1ng bi quan. Nh\u1eefng t\u00ecnh hu\u1ed1ng kh\u00f3 kh\u0103n, gian nan ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd x\u1ea3y ra b\u1ea5t c\u1ee9 l\u00fac n\u00e0o trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a ch\u00fang ta. Nh\u1eefng l\u00fac nh\u01b0 v\u1eady, b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea7n b\u00ecnh t\u0129nh suy ngh\u0129 v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1. Nh\u01b0ng n\u1ebfu thay \u0111\u1ed5i t\u00e2m tr\u1ea1ng v\u00e0 ra ngo\u00e0i t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c, b\u1ea1n s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 r\u0169 b\u1ecf m\u1ed9t s\u1ed1 suy ngh\u0129 v\u00e0 c\u1ea3m x\u00fac ti\u00eau c\u1ef1c kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft. Khi v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u01a1 th\u1ec3 nh\u01b0 v\u1eady, b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng ph\u00e1n \u0111o\u00e1n \u0111\u00fang \u0111\u1eafn v\u00e0 tinh th\u1ea7n l\u1ea1c quan, t\u1eeb \u0111\u00f3 t\u00ecm ra manh m\u1ed1i gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u1ed9t c\u00e1ch d\u1ec5 d\u00e0ng h\u01a1n.<\/p>\n<p>N\u1ebfu h\u00e0ng ng\u00e0y b\u1ea1n c\u00f3 \u00fd ch\u00ed v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u01a1 th\u1ec3 nhi\u1ec1u, th\u00ec ngay c\u1ea3 khi g\u1eb7p ph\u1ea3i nh\u1eefng con d\u1ed1c ho\u1eb7c c\u1ea7u thang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, b\u1ea1n c\u0169ng s\u1ebd coi \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 r\u00e8n luy\u1ec7n s\u1ee9c kh\u1ecfe ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 tr\u1edf ng\u1ea1i. Ngay c\u1ea3 nh\u1eefng vi\u1ec7c phi\u1ec1n ph\u1ee9c c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m m\u1ed9t c\u00e1ch vui v\u1ebb. N\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng d\u1ed3i d\u00e0o v\u00e0 tinh th\u1ea7n t\u00edch c\u1ef1c kh\u00f4ng ch\u1ec9 khi\u1ebfn b\u1ea3n th\u00e2n b\u1ea1n m\u00e0 c\u00f2n c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xung quanh b\u1ea1n h\u1ea1nh ph\u00fac n\u1eefa.<\/p>\n<h3>Gia \u0111\u00ecnh t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c th\u00fac \u0111\u1ea9y s\u1ef1 h\u00f2a thu\u1eadn<\/h3>\n<p>Ng\u00e0y nay, th\u1eddi gian d\u00e0nh cho gia \u0111\u00ecnh \u0111ang b\u1ecb TV v\u00e0 Internet l\u1ea5y \u0111i. Vi\u1ec7c t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c c\u00f9ng gia \u0111\u00ecnh ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng tuy\u1ec7t v\u1eddi \u0111\u1ec3 gia \u0111\u00ecnh h\u1ea1nh ph\u00fac v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eafn k\u1ebft. N\u0103m 2014, m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n cu\u1ed9c kh\u1ea3o s\u00e1t v\u1ec1 \u201cs\u1ee9c kh\u1ecfe gia \u0111\u00ecnh\u201d v\u1edbi 509 c\u01b0 d\u00e2n \u1edf khu v\u1ef1c Seoul-Kyunggi. S\u1ee9c kh\u1ecfe gia \u0111\u00ecnh l\u00e0 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c v\u00e0 sinh ho\u1ea1t m\u1ed9t c\u00e1ch su\u00f4n s\u1ebb gi\u1eefa c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean trong gia \u0111\u00ecnh. Nh\u00f3m c\u00f3 \u0111i\u1ec3m s\u1ed1 cao nh\u1ea5t l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng \u201cT\u00f4i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c c\u00f9ng gia \u0111\u00ecnh\u201d.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c c\u00f9ng gia \u0111\u00ecnh t\u1ea1o ra b\u1ea7u kh\u00f4ng kh\u00ed thu\u1eadn l\u1ee3i cho vi\u1ec7c tr\u00f2 chuy\u1ec7n, v\u00e0 vi\u1ec7c ti\u1ebfp x\u00fac c\u01a1 th\u1ec3 s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean t\u1ef1 nhi\u00ean. Khi s\u1ef1 th\u00e2n m\u1eadt v\u1ec1 t\u00ecnh c\u1ea3m t\u0103ng l\u00ean, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng ch\u00fang ta kh\u00f4ng n\u00f3i, v\u00e0 m\u1ed1i quan h\u1ec7 gia \u0111\u00ecnh s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean b\u1ec1n ch\u1eb7t h\u01a1n. Ngay c\u1ea3 nh\u1eefng gia \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng gi\u1ecfi giao ti\u1ebfp c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3i thi\u1ec7n m\u1ed1i quan h\u1ec7 th\u00f4ng qua t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi cha v\u1ed1n \u00edt c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i chia s\u1ebb c\u1ea3m x\u00fac v\u1edbi con h\u01a1n m\u1eb9 t\u00edch c\u1ef1c tham gia t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c c\u00f9ng gia \u0111\u00ecnh, th\u00ec \u0111\u00f3 s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh k\u1ef7 ni\u1ec7m vui cho c\u00e1c con, m\u1eb7c d\u00f9 ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00f9ng nhau tr\u1ea3i qua kho\u1ea3ng th\u1eddi gian ng\u1eafn ng\u1ee7i ch\u0103ng n\u1eefa.<\/p>\n<figure><picture><img decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/img_exercise_keeps_family_happy_3.jpg\"><\/picture><\/figure>\n<p>Khi c\u1ea7n khuy\u00ean nh\u1ee7 hay khi\u1ec3n tr\u00e1ch con c\u00e1i, vi\u1ec7c c\u00f9ng nhau ra ngo\u00e0i \u0111i d\u1ea1o s\u1ebd hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u01a1n so v\u1edbi vi\u1ec7c \u1edf trong ph\u00f2ng. N\u1ebfu nh\u00ecn v\u1ec1 ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc trong kh\u00f4ng gian tho\u00e1ng \u0111\u00e3ng v\u00e0 gi\u1eef nh\u1ecbp \u0111\u1ed9 \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7n, b\u1ea1n s\u1ebd suy ngh\u0129 h\u01b0\u1edbng t\u1edbi t\u01b0\u01a1ng lai; v\u00e0 n\u1ebfu nh\u00ecn v\u1ec1 c\u00f9ng m\u1ed9t n\u01a1i, n\u00e3o b\u1ed9 c\u0169ng s\u1ebd c\u00f3 tr\u1ea3i nghi\u1ec7m t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y s\u1ebd gi\u00fap cu\u1ed9c tr\u00f2 chuy\u1ec7n di\u1ec5n ra su\u00f4n s\u1ebb.<\/p>\n<p>B\u1ea1n n\u00ean bi\u1ebfn vi\u1ec7c t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c c\u00f9ng gia \u0111\u00ecnh tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t th\u00f3i quen trong sinh ho\u1ea1t. H\u00e3y \u0111\u1eb7t ra nh\u1eefng m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee5 th\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c thay v\u00ec nh\u1eefng m\u1ee5c ti\u00eau ho\u00e0nh tr\u00e1ng. Tr\u00ean h\u1ebft, kho\u1ea3ng th\u1eddi gian t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c c\u00f9ng gia \u0111\u00ecnh s\u1ebd r\u1ea5t th\u00fa v\u1ecb. Bu\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1eadp m\u1ed9t b\u00e0i m\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng th\u00edch, r\u1ed3i la m\u1eafng ho\u1eb7c c\u1eb1n nh\u1eb1n trong khi t\u1eadp c\u00f2n t\u1ec7 h\u01a1n l\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m g\u00ec. \u0110i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 ch\u1ecdn m\u1ed9t b\u00e0i t\u1eadp m\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean trong gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u c\u00f9ng th\u00edch th\u00fa v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n trong b\u1ea7u kh\u00f4ng kh\u00ed vui v\u1ebb, khen ng\u1ee3i l\u1eabn nhau.<\/p>\n<p>Nelson Mandela, c\u1ef1u t\u1ed5ng th\u1ed1ng Nam Phi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf gi\u1edbi k\u00ednh tr\u1ecdng, \u0111\u00e3 t\u1eadp luy\u1ec7n ch\u0103m ch\u1ec9 h\u01a1n b\u1ea5t c\u1ee9 ai trong khi ng\u1ed3i t\u00f9 27 n\u0103m. C\u1ef1u T\u1ed5ng th\u1ed1ng M\u1ef9 Barack Obama c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1ecf b\u00ea vi\u1ec7c t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c khi c\u00f2n \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi ta hay ngh\u0129 r\u1eb1ng t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c s\u1ebd khi\u1ebfn m\u00ecnh m\u1ec7t m\u1ecfi, nh\u01b0ng t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c ch\u00ednh l\u00e0 ngu\u1ed3n s\u1ee9c m\u1ea1nh m\u1edbi. N\u1ebfu kh\u00f4ng di chuy\u1ec3n, c\u01a1 th\u1ec3 b\u1ea1n s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng v\u00e0 t\u00e2m tr\u00ed b\u1ea1n s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean ki\u1ec7t s\u1ee9c. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1i g\u00ec qu\u00e1 nhi\u1ec1u c\u0169ng tr\u1edf n\u00ean \u0111\u1ed9c h\u1ea1i, n\u00ean b\u1ea1n c\u1ea7n t\u1eadp luy\u1ec7n c\u00f3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9, trong khi suy t\u00ednh \u0111\u1ebfn c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9, th\u1eddi gian, th\u1ec3 tr\u1ea1ng, th\u1eddi ti\u1ebft, v.v&#8230; \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng khi\u1ebfn c\u01a1 th\u1ec3 b\u1ecb qu\u00e1 t\u1ea3i. B\u1ea1n n\u00ean b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng b\u00e0i t\u1eadp kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng v\u00e0 ngh\u1ec9 ng\u01a1i gi\u1eefa ch\u1eebng n\u1ebfu c\u1ea3m th\u1ea5y m\u1ec7t.<\/p>\n<p>Thay v\u00ec l\u00e3ng ph\u00ed th\u1eddi gian r\u1ea3nh r\u1ed7i qu\u00fd b\u00e1u c\u1ee7a m\u00ecnh, h\u00e3y th\u1eed t\u1eadn h\u01b0\u1edfng ni\u1ec1m vui b\u00ean gia \u0111\u00ecnh xem sao. C\u00f3 nhi\u1ec1u m\u00f4n th\u1ec3 thao c\u00f3 th\u1ec3 tham gia c\u00f9ng gia \u0111\u00ecnh, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 \u0111i b\u1ed9, ch\u1ea1y, \u0111\u1ea1p xe, ch\u01a1i \u0111u\u1ed5i b\u1eaft, \u0111i b\u1ed9 \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e0i, b\u01a1i l\u1ed9i, nh\u1ea3y d\u00e2y, b\u00f3ng b\u00e0n v\u00e0 c\u1ea7u l\u00f4ng. N\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng n\u00e0y, b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eadp gi\u00e3n c\u01a1 ho\u1eb7c t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c t\u1ea1i nh\u00e0. Trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng h\u1ea1nh ph\u00fac v\u00e0 kh\u1ecfe m\u1ea1nh, t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn, m\u00e0 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n thi\u1ebft.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f3n \u0111\u1ed3 m\u00ecnh mu\u1ed1n t\u1ea1i nh\u00e0 n\u00ean kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111i ch\u1ee3, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y c\u00e1c gi\u1ea5y t\u1edd c\u1ea7n thi\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn c\u01a1 quan nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u1ebfn b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111\u00e2u b\u1eb1ng \u00f4 t\u00f4 ho\u1eb7c nhi\u1ec1u lo\u1ea1i ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n giao th\u00f4ng kh\u00e1c&#8230;.","protected":false},"author":28,"featured_media":111843,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[201,188],"tags":[],"class_list":["post-116559","faith_life","type-faith_life","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-home-comm-vi","category-faith-life-vi"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>T\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c gi\u1eef g\u00ecn h\u1ea1nh ph\u00fac gia \u0111\u00ecnh - Th\u00f4ng hi\u1ec3u gia \u0111\u00ecnh<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/watv.org\/vi\/faith_life\/exercise-keeps-family-happy\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"vi_VN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"T\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c gi\u1eef g\u00ecn h\u1ea1nh ph\u00fac gia \u0111\u00ecnh - Th\u00f4ng hi\u1ec3u gia \u0111\u00ecnh\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f3n \u0111\u1ed3 m\u00ecnh mu\u1ed1n t\u1ea1i nh\u00e0 n\u00ean kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111i ch\u1ee3, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y c\u00e1c gi\u1ea5y t\u1edd c\u1ea7n thi\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn c\u01a1 quan nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u1ebfn b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111\u00e2u b\u1eb1ng \u00f4 t\u00f4 ho\u1eb7c nhi\u1ec1u lo\u1ea1i ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n giao th\u00f4ng kh\u00e1c....\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/watv.org\/vi\/faith_life\/exercise-keeps-family-happy\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi Hi\u1ec7p H\u1ed9i Truy\u1ec1n Gi\u00e1o Tin L\u00e0nh Th\u1ebf Gi\u1edbi\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-07-03T23:09:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/watv.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/img_exercise_keeps_family_happy_1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/faith_life\\\/exercise-keeps-family-happy\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/faith_life\\\/exercise-keeps-family-happy\\\/\",\"name\":\"T\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c gi\u1eef g\u00ecn h\u1ea1nh ph\u00fac gia \u0111\u00ecnh - Th\u00f4ng hi\u1ec3u gia \u0111\u00ecnh\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/faith_life\\\/exercise-keeps-family-happy\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/faith_life\\\/exercise-keeps-family-happy\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/img_exercise_keeps_family_happy_1.jpg\",\"datePublished\":\"2024-07-03T22:00:34+00:00\",\"dateModified\":\"2024-07-03T23:09:01+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/faith_life\\\/exercise-keeps-family-happy\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"vi-VN\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/faith_life\\\/exercise-keeps-family-happy\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"vi-VN\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/faith_life\\\/exercise-keeps-family-happy\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/img_exercise_keeps_family_happy_1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/img_exercise_keeps_family_happy_1.jpg\",\"width\":1500,\"height\":1000},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/faith_life\\\/exercise-keeps-family-happy\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"T\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c gi\u1eef g\u00ecn h\u1ea1nh ph\u00fac gia \u0111\u00ecnh\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/\",\"name\":\"H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi Hi\u1ec7p H\u1ed9i Truy\u1ec1n Gi\u00e1o Tin L\u00e0nh Th\u1ebf Gi\u1edbi\",\"description\":\"With Mother\u2019s heartwarming love, we deliver eternal happiness to seven billion people in the world.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"vi-VN\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/#organization\",\"name\":\"World Mission Society Church of God - \ud558\ub098\ub2d8\uc758\uad50\ud68c \uc138\uacc4\ubcf5\uc74c\uc120\uad50\ud611\ud68c\",\"url\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"vi-VN\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/06\\\/WorldMissionSociety_ChurchofGod_Symbol_Logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/06\\\/WorldMissionSociety_ChurchofGod_Symbol_Logo.png\",\"width\":1001,\"height\":1331,\"caption\":\"World Mission Society Church of God - \ud558\ub098\ub2d8\uc758\uad50\ud68c \uc138\uacc4\ubcf5\uc74c\uc120\uad50\ud611\ud68c\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/watv.org\\\/vi\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCioiBk9rS5Dv5j66hUipsuQ\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"T\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c gi\u1eef g\u00ecn h\u1ea1nh ph\u00fac gia \u0111\u00ecnh - Th\u00f4ng hi\u1ec3u gia \u0111\u00ecnh","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/watv.org\/vi\/faith_life\/exercise-keeps-family-happy\/","og_locale":"vi_VN","og_type":"article","og_title":"T\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c gi\u1eef g\u00ecn h\u1ea1nh ph\u00fac gia \u0111\u00ecnh - Th\u00f4ng hi\u1ec3u gia \u0111\u00ecnh","og_description":"Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f3n \u0111\u1ed3 m\u00ecnh mu\u1ed1n t\u1ea1i nh\u00e0 n\u00ean kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111i ch\u1ee3, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y c\u00e1c gi\u1ea5y t\u1edd c\u1ea7n thi\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn c\u01a1 quan nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u1ebfn b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111\u00e2u b\u1eb1ng \u00f4 t\u00f4 ho\u1eb7c nhi\u1ec1u lo\u1ea1i ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n giao th\u00f4ng kh\u00e1c....","og_url":"https:\/\/watv.org\/vi\/faith_life\/exercise-keeps-family-happy\/","og_site_name":"H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi Hi\u1ec7p H\u1ed9i Truy\u1ec1n Gi\u00e1o Tin L\u00e0nh Th\u1ebf Gi\u1edbi","article_modified_time":"2024-07-03T23:09:01+00:00","og_image":[{"width":1500,"height":1000,"url":"https:\/\/watv.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/img_exercise_keeps_family_happy_1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/faith_life\/exercise-keeps-family-happy\/","url":"https:\/\/watv.org\/vi\/faith_life\/exercise-keeps-family-happy\/","name":"T\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c gi\u1eef g\u00ecn h\u1ea1nh ph\u00fac gia \u0111\u00ecnh - Th\u00f4ng hi\u1ec3u gia \u0111\u00ecnh","isPartOf":{"@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/faith_life\/exercise-keeps-family-happy\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/faith_life\/exercise-keeps-family-happy\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/watv.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/img_exercise_keeps_family_happy_1.jpg","datePublished":"2024-07-03T22:00:34+00:00","dateModified":"2024-07-03T23:09:01+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/faith_life\/exercise-keeps-family-happy\/#breadcrumb"},"inLanguage":"vi-VN","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/watv.org\/vi\/faith_life\/exercise-keeps-family-happy\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi-VN","@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/faith_life\/exercise-keeps-family-happy\/#primaryimage","url":"https:\/\/watv.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/img_exercise_keeps_family_happy_1.jpg","contentUrl":"https:\/\/watv.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/img_exercise_keeps_family_happy_1.jpg","width":1500,"height":1000},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/faith_life\/exercise-keeps-family-happy\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/watv.org\/vi\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"T\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c gi\u1eef g\u00ecn h\u1ea1nh ph\u00fac gia \u0111\u00ecnh"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/#website","url":"https:\/\/watv.org\/vi\/","name":"H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi Hi\u1ec7p H\u1ed9i Truy\u1ec1n Gi\u00e1o Tin L\u00e0nh Th\u1ebf Gi\u1edbi","description":"With Mother\u2019s heartwarming love, we deliver eternal happiness to seven billion people in the world.","publisher":{"@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/watv.org\/vi\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"vi-VN"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/#organization","name":"World Mission Society Church of God - \ud558\ub098\ub2d8\uc758\uad50\ud68c \uc138\uacc4\ubcf5\uc74c\uc120\uad50\ud611\ud68c","url":"https:\/\/watv.org\/vi\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi-VN","@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/watv.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/WorldMissionSociety_ChurchofGod_Symbol_Logo.png","contentUrl":"https:\/\/watv.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/WorldMissionSociety_ChurchofGod_Symbol_Logo.png","width":1001,"height":1331,"caption":"World Mission Society Church of God - \ud558\ub098\ub2d8\uc758\uad50\ud68c \uc138\uacc4\ubcf5\uc74c\uc120\uad50\ud611\ud68c"},"image":{"@id":"https:\/\/watv.org\/vi\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCioiBk9rS5Dv5j66hUipsuQ"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/watv.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/faith_life\/116559","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/watv.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/faith_life"}],"about":[{"href":"https:\/\/watv.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/faith_life"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/watv.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/28"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/watv.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=116559"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/watv.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/faith_life\/116559\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":117010,"href":"https:\/\/watv.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/faith_life\/116559\/revisions\/117010"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/watv.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/111843"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/watv.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=116559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/watv.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=116559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/watv.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=116559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}