Tế lễ thời Cựu Ước

291,644 lượt xem

Vào thời đại Cựu Ước, các nghi thức tế lễ được thực hiện trong đền thờ rất khó và phức tạp đến nỗi không ai có thể biết được một cách chi tiết ngoại trừ thầy tế lễ phụ trách công việc tế lễ. Không những thế, bởi vì có nhiều loại, phương pháp, và tên gọi của các tế lễ tương tự hoặc chồng chéo, nên không dễ dàng để biết được sự khác biệt.

Rất khó để phân loại hoặc giải thích một cách cụ thể và chính xác các tế lễ của thời đại Cựu Ước, nên chúng ta sẽ tìm hiểu một số nội dung xuất hiện nhiều trong Kinh Thánh và có thể giúp ích cho cuộc sống đức tin của chúng ta.

1. Phân loại tùy theo mục đích dâng tế lễ – Tế lễ chuộc tội, tế lễ chuộc sự mắc lỗi, tế lễ thù ân

1) Tế lễ chuộc tội

Là tế lễ dâng của lễ để được chuộc tội vô ý gây ra.

Trong tế lễ chuộc tội, đã có tế lễ chuộc tội cho tội lỗi của cả hội chúng Ysơraên hay là của thầy tế lễ thượng phẩm, và cũng có tế lễ chuộc tội cho tội lỗi của cá nhân nữa.

“Nếu là thầy tế lễ chịu xức dầu rồi mà phạm tội, và vì cớ đó gây cho dân sự phải mắc tội, thì vì tội mình đã phạm, người phải dâng cho Đức Giêhôva một con bò tơ không tì vít chi, đặng làm của lễ chuộc tội…” Lêvi Ký 4:3-12

“Nếu cả hội chúng Ysơraên vì lầm lỡ phạm một trong các điều răn của Đức Giêhôva, và làm điều không nên làm, mà vốn không tự biết, và vì cớ đó phải mắc tội; nếu tội phạm ấy vừa mới lộ ra, thì hội chúng phải dâng một con bò tơ đặng làm của lễ chuộc tội …” Lêvi Ký 4:13-26

“Nếu một người nào trong dân chúng, vì lầm lỡ phạm một trong các điều răn của Đức Giêhôva mà làm điều không nên làm, và vì cớ đó phải mắc tội; khi nào người ta tỏ cho người đó biết tội mình đã phạm, thì người phải vì cớ tội mình dẫn đến một con dê cái không tì vít chi, dùng làm của lễ.” Lêvi Ký 4:27-35

Vì tội lỗi của người dân Ysơraên và tội lỗi của thầy tế lễ thượng phẩm mà họ đã phạm trong một năm, con dê hay con bò tơ đực đã được dâng lên làm của lễ chuộc tội vào ngày Đại Lễ Chuộc Tội, ngày 10 tháng bảy Thánh Lịch (Lêvi Ký 16:11-19). Đến thời đại Tân Ước, Đức Chúa Jêsus đã đổ huyết trên thập tự giá với tư cách là Của Lễ Chuộc Tội chân chính để chuộc tội lỗi của người dân.

“Nhưng Đấng Christ đã hiện đến, làm thầy tế lễ thượng phẩm của những sự tốt lành sau này… Ngài đã vào nơi thánh một lần thì đủ hết, không dùng huyết của dê đực và của bò con, nhưng dùng chính huyết mình, mà được sự chuộc tội đời đời.” Hêbơrơ 9:11-12

2) Tế lễ chuộc sự mắc lỗi

Là tế lễ dâng lên để được tha thứ tội lỗi hoặc sự mắc lỗi phạm đến luật pháp của Đức Chúa Trời về thánh vật hoặc quyền sở hữu do không hiểu biết.

Của lễ chuộc sự mắc lỗi là một con chiên cái hay là con dê được dâng lên vì tội lỗi mà người dân đã gây ra. Tuy nhiên, khi một người không đủ sức (khó khăn vì không đủ điều kiện kinh tế) thì dâng tế lễ bằng hai con chim cu đất hoặc là hai con bồ câu con. Nếu người thậm chí không thể dâng như vậy, thì người dâng một phần mười êpha bột lọc làm của tế lễ.

3) Tế lễ thù ân

Là tế lễ dâng lên để cảm tạ Đức Chúa Trời đã tha thứ tội lỗi.

Của lễ thù ân được dâng lên khi họ muốn dâng cảm tạ lên Đức Chúa Trời vì ân huệ của Ngài hay để cầu xin hoặc về việc thường nguyện hay là lạc ý. Của lễ cảm tạ, của lễ tình nguyện, của lễ lạc ý thuộc về của lễ thù ân. Đến thời đại Tân Ước, Đức Chúa Jêsus trở nên Của Lễ Thù Ân để làm chức vụ trung bảo hòa thuận giữa Đức Chúa Trời và chúng ta.

“Vì nếu khi chúng ta còn là thù nghịch cùng Đức Chúa Trời, mà đã được hòa thuận với Ngài bởi sự chết của Con Ngài, thì huống chi nay đã hòa thuận rồi, chúng ta sẽ nhờ sự sống của Con ấy mà được cứu là dường nào!” Rôma 5:10

2. Phân loại tùy theo của lễ – Lễ thiêu, lễ chay, lễ quán

1) Lễ thiêu

“Lễ thiêu” là “olah” trong tiếng Hêbơrơ, có nghĩa là “dùng lửa dâng lên Đức Chúa Trời cùng với khói.” Là tế lễ dâng lên Đức Chúa Trời bởi việc thiêu các súc vật.

Đây là tế lễ mà người dân Ysơraên sử dụng nhiều nhất để dâng tế lễ lên Đức Chúa Trời. Lễ thiêu được dâng lên vào giờ dâng tế lễ hằng hiến hoặc vào ngày Sabát, lễ trọng thể. Khi dâng tế lễ cho cá nhân hoặc tập thể, thì họ đã dâng chiên, dê hoặc bò làm của lễ. Nếu một người nào quá khó khăn không đủ điều kiện dâng những súc vật kia được thì phải dùng cu đất hoặc bồ câu làm của lễ thiêu. Thông thường lễ thiêu được dâng cùng với lễ chay hoặc lễ quán.

Mục đích dâng lễ thiêu là để nhận lấy sự nhân từ và sự tha tội khỏi sự thạnh nộ của Đức Chúa Trời bởi tội lỗi mà người dâng lễ thiêu (cá nhân hoặc tập thể) đã phạm cùng Đức Chúa Trời, nhờ mùi thơm của tế lễ được dâng lên. Lễ thiêu là chế độ mô hình cho thấy rằng trong tương lai, Đấng Christ sẽ làm Của Lễ Hy Sinh thay thế tội lỗi của những người dân của Ngài, và ban sự nhân từ và sự tha tội khỏi sự thạnh nộ của Đức Chúa Trời. Đức Chúa Trời đã cho chúng ta biết về Tế Lễ Thật được ứng nghiệm tại Nơi Thánh trên trời trong tương lai thông qua nghi thức tế lễ mô hình được tiến hành tại nơi thánh dưới đất vào thời đại Cựu Ước.

2) Lễ chay

Tế lễ dâng bằng ngũ cốc.

Dâng của lễ dưới dạng bột lọc, nướng trong lò, chiên trên chảo hoặc hấp trong nồi. Phần làm kỷ niệm trong của lễ chay được thiêu cháy, phần còn lại được giao cho thầy tế lễ.

Không có trường hợp nào dâng của lễ chay riêng, mà đều dâng lên cùng với các tế lễ có hình thức khác như của lễ thiêu v.v..

3) Lễ quán

Là tế lễ dâng lên với một phần tư hin rượu.

* Hin: Một từ tiếng Êdíptô có nghĩa là “bình” được sử dụng làm đơn vị đo lường chất lỏng như dầu ôliu hay rượu. Một hin bằng khoảng 3,66 lít.

“… một phần tư hin rượu làm lễ quán.” (Tế lễ Lễ Trái Đầu Mùa) Lêvi Ký 23:13

​“ … cùng lễ quán một phần tư hin rượu.” (Tế lễ lễ hằng hiến) Xuất Êdíptô Ký 29:40

3. Phân loại tùy theo phương pháp dâng của lễ – Lễ dùng lửa, lễ giơ lên, lễ đưa qua đưa lại

1) Lễ dùng lửa

Là tế lễ thiêu của lễ bằng lửa rồi dâng lên. Lễ thiêu hoặc lễ chay đã được dâng bằng cách dùng lửa dâng lên.

“Ngày mồng mười tháng bảy nầy là ngày lễ chuộc tội; các ngươi sẽ có sự nhóm hiệp thánh; hãy ép tâm hồn mình và dâng cho Đức Giêhôva các của lễ dùng lửa dâng lên.” Lêvi Ký 23:27

“và dâng thêm một của lễ chay bằng hai phần mười bột lọc chế dầu, làm của lễ dùng lửa dâng lên, có mùi thơm cho Đức Giêhôva, với một phần tư hin rượu, làm lễ quán.” Lêvi Ký 23:13

2) Lễ giơ lên

Là tế lễ dâng lên bằng cách giơ lễ vật lên.

Là tế lễ cầm của lễ lên cao trên bàn thờ rồi lại hạ xuống, lễ giơ lên đã bắt nguồn từ ý nghĩa rằng thầy tế lễ dâng cho Đức Chúa Trời và lại nhận được từ Đức Chúa Trời.

“Họ sẽ lấy một phần trong mỗi lễ vật làm của lễ chay giơ lên dâng cho Đức Giêhôva.” Lêvi Ký 7:14

“và ăn bánh của xứ đó, thì các ngươi phải lấy một lễ vật dâng giơ lên cho Đức Giêhôva. Các ngươi phải lấy ra một cái bánh nhỏ làm lễ vật, tức là bánh đầu tiên về bột nhồi của các ngươi; các ngươi phải dâng y một cách như dâng giơ lên lễ vật về sân đạp lúa vậy.” Dân Số Ký 15:19-20

3) Lễ đưa qua đưa lại

Là tế lễ dâng lên bằng cách đưa qua đưa lại của lễ.

Vào Lễ Trái Đầu Mùa, thầy tế lễ dâng bó lúa đầu mùa làm của lễ đưa qua đưa lại.

“Qua ngày sau lễ sabát, thầy tế lễ sẽ dâng bó lúa đưa qua đưa lại trước mặt Đức Giêhôva, hầu cho bó lúa đó được nhậm.” Lêvi Ký 23:11