Hiệu ứng Diderot
Nhà triết học người Pháp Denis Diderot vào thế kỷ 18, một ngày nọ đã nhận được món quà từ một người bạn. Đó là một chiếc áo choàng màu đỏ mềm mại. Bỏ chiếc áo choàng cũ và khoác chiếc áo choàng mới lên người, Diderot chợt thấy chiếc bàn làm việc trong phòng trông không hợp với chiếc áo choàng. Ông bèn mua một chiếc bàn mới sang trọng hơn cho xứng với chiếc áo choàng tinh tế. Nhưng khi thay đổi cái bàn xong, ông lại thấy chiếc ghế trở nên chướng mắt. Ông bèn thay luôn chiếc ghế cho xứng với cái bàn mới. Rồi sau khi đổi ghế, ông lại thấy chiếc đồng hồ không vừa mắt, nên đã đổi luôn cả đồng hồ. Cứ thế, từng món đồ mới được đưa vào, và cuối cùng toàn bộ đồ đạc trong phòng đều được thay mới.
Tâm lý tiêu dùng kiểu này – khi có món đồ mới liền liên tiếp mua thêm những thứ liên quan – được gọi là “hiệu ứng Diderot”. Đây là hiện tượng tâm lý phản ánh ham muốn vô tận của con người.
Diderot đã kể lại câu chuyện này trong tác phẩm của mình, và tự nhận rằng ông đã bị chiếc áo choàng mới chi phối. Chỉ khi biết thỏa lòng với những gì mình đang có và theo đuổi lối tiêu dùng hợp lý, chúng ta mới có thể thoát khỏi sự chi phối của lòng ham muốn vô tận.
