खुशी परिवारको मिसन
परिवारसँग एक कदम अझ नजिक रहनको निम्ति सबै परिवारजनले सानो कुरालाई व्यवहारमा लागू गर्न एकसाथ प्रयत्न गर्नुहोस् ।
शुभ प्रभात भनेर अभिवादन गर्ने !
विगतका दिनहरूमा, कोरियामा हरेक बिहान छोरा-छोरीले आफ्ना बुबा-आमालाई अभिवादन गर्नु शिष्टाचार थियो । उनीहरूले हातमुख धोएर सफा लुगा लगाएपछि बुबा-आमाकहाँ गएर अभिवादन गर्थे । त्यसपछि उहाँहरूको ओछ्यान मिलाइदिने अथवा हातमुख धुनलाई पानी लगिदिने गर्थे । अहिलेको व्यस्त आधुनिक समाजमा यस्तो चलन हराएको त धेरै भइसक्यो, तर अभिवादनको महत्त्व भने बद्लिएको छैन । किनकि यो नै एक-अर्कासित स्वास्थ्य लाभको कामना गर्दै प्रेम र परवाह अभिव्यक्त गर्ने तरिका हो । यो महिनाचाहिँ बिहान उठेपछि आफ्ना परिवारलाई खुशीसाथ अभिवादन गर्दा कसो होला ? “राम्ररी सुत्नुभयो ?,” “राम्ररी सुत्यौ ?,” “शुभ प्रभात !” यसरी मुस्काउँदै बिहानीपख अभिवादन गर्दा खुशीसाथ एक दिनको शुभारम्भ गर्न सकिन्छ । शुभ बिहानीको अभिवादनसँगै हर्षपूर्ण एक दिनको निम्ति तयारी गरौं ! सुझाव बिहान आफ्नो परिवारलाई अभिवादन गर्न अलि चाँडो उठ्ने…
घरमा ‘हाँसो उपकरण’ राख्ने !
उज्यालो मुस्कानले भरिएको अनुहारले आफूमा खुशीको बहार ल्याउनुको साथै हेर्ने व्यक्तिलाई समेत यसले खुशी दिलाउँछ । यसको साथै नजिकको व्यक्तिलाई प्रेम अभिव्यक्त गर्दै समर्थन र हौसला प्रदान गर्ने यो सबैभन्दा उत्तम तरिका पनि हो । अझ धेरै हाँस्नको निम्ति ‘हाँसो उपकरण’लाई आफ्नो घरको ठाउँ-ठाउँमा राखिहेरौं । ठूलो सोरले १० सेकेण्डभन्दा बढी हाँस्यो भने हाँसोको प्रभाव झन्-झन् बढ्दैजान्छ । विभिन्न हाँसो उपकरणहरू राखेर आफ्नो परिवारसँगै सक्दो हाँस्ने गरौं । नैराश्यता विलीन भएर घरमा खुशी मात्र पोखिनेछ ! सुझाव हाँसो क्षेत्र : यो ठाउँमा पुग्नासाथ हाँसिहाल्ने (‘यो हाँसो क्षेत्र हो,’ ‘यहाँ आयो भने हाँसो प्रस्फुटन हुन्छ’ इत्यादि लेखेर टाँस्ने) हाँसो रेखा : यो रेखा पार गर्दैपिच्छे हाँस्ने (‘यो ठाउँ पार गर्दा हाँस्नुहोस्’ लेखेर टाँस्ने) हाँसो समय : कुनै समय तोकेर सँगै हाँस्ने…
प्रेमले भरिपूर्ण प्रवेशद्वार बनाउने
“म आएँ ।” “राम्ररी गएर आउनुहोला !” “स्वागत छ, आज पनि धेरै परिश्रम गऱ्यौ !” योचाहिँ घर पस्दा सबैभन्दा पहिला र घरबाहिर निस्कँदा सबैभन्दा अन्तिममा गुज्रिने प्रवेशद्वार हो । अनि परिवारजनले एक दिनको काम सुरु गर्दा भेट्ने र बिदा हुने स्थान हुनुका साथै पाहुनाहरूमा घरप्रतिको पहिलो छाप पर्ने त्यस्तो स्थान पनि हो । घरको प्रवेशद्वार साँघुरो र सानो भए पनि त्यसको भूमिकाचाहिँ सानो छैन । परिवारको सदस्य बाहिर निस्कँदा हौसला दिने अनि फर्किआउँदा खुशीसाथ स्वागत गर्ने गऱ्यो भने प्रवेशद्वार, आउँदा-जाँदा गुज्रिने एउटा द्वार मात्र नभएर वार्तालाप र मेलमिलापको स्थान बन्नेछ । यो महिनामा आफ्नो घरको प्रवेशद्वारलाई प्रेमले भरिपूर्ण स्थान बनाउँदा कसो होला ? घरमा आउने-जाने गर्दैपिच्छे खुशीले सँगसँगै पछ्याउनेछ । सुझाव प्रवेशद्वारमा परिवार हाँसेको तस्वीर राख्ने प्रवेशद्वारमा हौसलापूर्ण सन्देश राख्ने…
“मेरो परिवार उत्तम छ !” भन्दै बूढी औँला उठाउने
भनिन्छ, प्रशंसाले ह्वेल माछालाई समेत नचाइदिन्छ । प्रशंसाले सुन्ने मानिसलाई खुशी दिलाउँछ, अनि समस्यामा परेका मानिसहरूलाई शक्ति प्रदान गर्छ । प्रशंसाचाहिँ मानिसहरूले खाने अर्को भोजन हो भन्न सकिन्छ । “राम्रो !” “उत्तम !” “तपाईं उत्कृष्ट हुनुहुन्छ !” बूढी औँला उठाउँदै प्रशंसाको बोली बोल्यो भने त्यसको प्रभाव दोबर हुन्छ । कहिलेकहीँ बूढी औँला उठाएको शक्तिशाली सङ्केतले धेरै शब्द बोलेकोले भन्दा पनि बढी प्रसन्न तुल्याउन सक्छ । डेल कार्नेगीले भनेका छन्, “हृदयस्पर्शी र प्रभावशाली बोलीचाहिँ प्रशंसाबाहेक छैन ।” हामीले कसैलाई प्रशंसा गरेको कुरा चाँडै बिर्सिन पनि सक्छौं, तर प्रशंसा पाएको व्यक्तिले चाहिँ त्यो कुरालाई जीवनभर याद गर्नेछ । यो महिनामा बूढी औँला उठाएर आफ्नो परिवारको धेरै प्रशंसा गर्नुहोस् । थकित हुँदा शक्ति उम्रनेछ, अनि आनन्दित हुँदाचाहिँ खुशी प्रस्फुटन हुनेछ । सुझाव निम्न…
सबै जना मालिक भएको हाम्रो परिवार !
यदि एक जना व्यक्तिको डोरी तान्ने शक्ति १०० हो भने सिद्धान्तको हिसाबले दुई जनाको २०० हुन्छ, अनि ३ जनाको ३०० हुन्छ । तर tug of war(डोरी तान्ने खेल)द्वारा परीक्षण गरिहेर्दा दुई जना व्यक्तिले एकसाथ डोरी तान्दा प्रत्येकले ९३% शक्ति लगाएका, ३ जनाले एकसाथ डोरी तान्दा प्रत्येकले ८५% शक्ति लगाएका अनि ८ जनाले एकसाथ डोरी तान्दाचाहिँ प्रत्येकले ४९% शक्ति मात्र लगाएका देखियो । सङ्ख्या वृद्धि भएसँगै प्रत्येक व्यक्तिले पुऱ्याउनुपर्ने योगदान पनि घट्ने गर्छ । यसलाई Ringelmann Effect[रिङ्गलम्यान प्रभाव] भनिन्छ । योचाहिँ ‘मैले नगरे पनि अरूले गरिहाल्छ नि’ भन्ने सोचाइबाट आउने प्रभाव हो । परिवारको सन्दर्भमा पनि उस्तै हो । घरचाहिँ सबै परिवार एकसाथ बस्ने ठाउँ हो, तर कहिलेकहीँ आफूले गर्नुपर्ने घरको काम एक-अर्कामाथि सार्ने गरिन्छ । आफूले गर्नुपर्ने काम अर्को व्यक्तिमा…
हर्षपूर्ण हाइ फाइब !
खुशी अभिव्यक्त गर्नको निम्ति दुई जना व्यक्तिले हात उठाएर एक-अर्काको हत्केला पड्काउने प्रवृत्तिलाई हाइ फाइब(High Five) भनिन्छ । खेलकुदको दौरान खेलाडीहरूले टिम वर्क बनाउनको निम्ति प्राय: एक-अर्कालाई हाइ फाइब गर्ने गर्छन् । असल परिणाम ल्याएको टोलीले प्राय: हाइ फाइब गर्ने, हात मिलाउने र अँगालो हाल्ने जस्ता गतिविधिहरू गर्ने गरेको कुरा एउटा अध्ययनले देखाएको छ । शिक्षकले विद्यार्थीहरूको पिठ्यूँ वा काँध थपथपाउनुको कारणचाहिँ कक्षाका गतिविधिहरूमा उनीहरूलाई संलग्न गराउनमा हौसला दिनको निम्ति हो भन्ने कुरा अर्को अध्ययनले देखाएको छ । कुनै खुशीको कुरा हुँदाखेरि आफैले पनि थाहा नपाई ताली बजाउने गरिन्छ, ताली बजाउँदाखेरि सकारात्मक महसुस प्राप्त हुनुको साथै स्फूर्ति, खुशी र आत्मविश्वासको अनुभूति हुन्छ । ताली बजाउनु स्वास्थ्यको लागि पनि लाभदायक हुन्छ । सुझाव निम्न उल्लेखित अवस्थाहरूमा हाइ फाइब गर्नुहोस् : बिहान…
जीवन्त वार्तालापको निम्ति उत्साहजनक प्रतिक्रिया दिने !
परिवारसँग वार्तालाप गर्दाखेरि यहाँहरू कस्तो प्रतिक्रिया दिने गर्नुहुन्छ ? ध्यानै नदिईकन सुनेजस्तो मात्र गर्ने अथवा व्यस्तताको बहाना बनाउँदै तर्किने गरिरहनुभएको त छैन ? परिवारका सदस्यहरूले एक-अर्कालाई बुझ्नको निम्ति वार्तालाप महत्त्वपूर्ण हुन्छ । सद्भावपूर्ण परिवारको निम्ति यो एउटा आधार पनि हो । उत्साहजनक प्रतिक्रिया दिँदै एक-अर्कासँग वार्तालाप गऱ्यो भने वार्तालाप अझ रोचक बन्न पुग्छ । किनभने चासो र आदरको अभिव्यक्ति दिँदाखेरि सुन्ने व्यक्तिलाई राम्रो लाग्छ । बोल्ने व्यक्तिलाई सुन्ने व्यक्तिले आफूलाई बुझिदिएको छ भन्ने लाग्नेछ, त्यसो हुँदा उसले खुलेर कुराकानी गर्नेछ । वार्तालापद्वारा प्रेम पनि निश्चय बढ्नेछ । यो महिनामा आफ्नो परिवारको कुरा सुनेर सक्रियतापूर्वक प्रतिक्रिया जनाउनुहोस् ! सुझाव कसैले बोलिरहेको छ भने ध्यान दिएर सुनिदिने बोल्ने व्यक्तिको भावलाई “ए,” “त्यै त,” अथवा “ठीक हो” भन्दै बुझिदिन कोसिस गर्ने “हो र…
परिवारलाई चियाले सत्कार गर्ने !
चियाचाहिँ पूर्व-पश्चिम दुवैतिर लोकप्रिय बनेको पेय पदार्थ हो । चियाको गाढा स्वादको मज्जा लिनु छ भने चियाको लागि पानी बसाल्नेदेखि लिएर त्यसलाई कपमा राख्नेसम्मका प्रत्येक चरणहरूमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ । चिया बनाउन जति समय र परिश्रम लागेको हुन्छ, चियाको स्वाद लिँदै बिस्तारै सुरुप-सुरुप पिएमा उति नै त्यसको मज्जा लिन सकिन्छ । चियाचाहिँ मानिसहरूबीच बातचीतको एउटा माध्यम पनि हो, किनकि सँगै बसेर एक कप चिया पिउँदा त्यहाँ स्वतः बातचीत गर्ने माहोल सिर्जना हुन्छ, अनि बातचीत गर्दैजाँदा एक-अर्कालाई अझ राम्ररी जान्न पुगिन्छ । यो महिनामा आफ्ना मायालु परिवारसँगै एक कप मीठो चिया पिउने समय लिनुहोस् । परिवारजनलाई विशेष अतिथि ठानेर हृदयदेखि चियाले सत्कार गर्दै रमाइलो कुराकानी गरिहेर्नुहोस् । साँच्चै हृदयभित्र पनि मीठो सुगन्ध प्रवाह हुनेछ । सुझाव परिवारजनको रुचिअनुसारको चिया, कफि…