मन गोडमेल गर्दै
छोटो तर हृदयस्पर्शी लेखद्वारा यहाँहरूको मनको बारीलाई समृद्ध बनाउनुहोस् ।
May 12, 2026
महान् लिडर, सफल फलोअर
कुनै पनि संस्था वा समूहका सदस्यहरूलाई नेतृत्व गर्ने वा अगाडि बढाउने व्यक्तिलाई लिडर ‘Leader’ भनिन्छ । Lead(leiden) भन्ने शब्दचाहिँ (lipana) भनिने जर्मन शब्दबाट व्युत्पन्न भएको हो जसको अर्थ हो, सहनु, धैर्य गर्नु वा कष्ट भोग्नु । तसर्थ योद्वारा लिडरको भूमिका…
विस्तृत रूपमा हेर्नेMay 12, 2026
महान् लिडर, सफल फलोअर
कुनै पनि संस्था वा समूहका सदस्यहरूलाई नेतृत्व गर्ने वा अगाडि बढाउने व्यक्तिलाई लिडर ‘Leader’ भनिन्छ । Lead(leiden) भन्ने शब्दचाहिँ (lipana) भनिने जर्मन शब्दबाट व्युत्पन्न भएको हो जसको अर्थ…
May 11, 2026
संसारकै सबैभन्दा उत्कृष्ट खाना, आमाले बनाउनुभएको खाना
आमाहरूको एउटा समूह आफ्ना हुर्किएका छोरा-छोरीहरूलाई भेट्न १० घण्टाभन्दा बढीको उडान भरेर टाढाको देशमा पुगे । आमाहरूले आफ्ना छोरा-छोरीले सानो छँदा घरमा प्रयोग गर्ने गरेका चम्चा, कप र…
May 10, 2026
डामहरू
“गो” (Go) खेलाडीहरूले सबैभन्दा बढी रुचाउने बोर्ड जाइफलको रूख बाट बनेको हुन्छ । जाइफलको रूखबाट बनेको बोर्डको रङ्ग र सुगन्ध राम्रो हुनुका साथै लचिलो पनि हुन्छ जसले गर्दा…
May 9, 2026
बुबालाई पत्र
आलास्कामा बस्ने ९ वर्षको केटो, म्याकले सन् २००९मा अफगानिस्तानमा मारिनुभएका आफ्ना बुबाको हरेक जन्मदिनमा आमासँगै केक बनाएर भोज गर्ने गर्थ्यो । तर यो वर्षचाहिँ उसले एउटा विशेष पत्र…
May 7, 2026
लिबेरोको मिशन
भलिबल टोलीमा भएका ६ जना खेलाडीहरूमध्ये एक जना खेलाडीको पोशाक अरूको भन्दा बेग्लै हुन्छ । उसलाई ‘लिबेरो’ भनिन्छ, जसको विशेषता नै प्रतिरक्षा क्षमता हो । उसलाई कुनै पनि…
May 5, 2026
जीवन बचाउने आविष्कार
ज्याक एन्ड्राकाले, किशोरावस्थामा एक प्यान्क्रियाटिक क्यान्सर पत्ता लगाउने क्रान्तिकारी उपकरणको आविष्कार गरे । आफ्नो परिवारको सदस्यजस्तै मानिने बुबाको साथीको प्यान्क्रियाटिक क्यान्सरका कारण अचानक मृत्यु भएपछि, उनी गहिरो शोकमा…
May 4, 2026
परीक्षाहरू
शुद्ध सुनबाट बनेका गर-गहनाहरू सुन्दर मात्र देखिँदैनन् तर समयसँगै अपरिवर्तित रहने वा खिया नलाग्ने विशेषताका पनि हुन्छन् । प्राचीन कालदेखि नै शुद्ध सुनको मूल्य अपरिवर्तनीय रूपमा कायम रहँदैआएको…
May 3, 2026
हेल्पर्स हाइ(सेवाभावको सन्तुष्टि)
कुनै सर्तविना अरूलाई मद्दत गर्दा शरीरमा इन्डोफिर्न (endorphins)को मात्रा बढ्छ र यसले मानिसलाई आनन्दित महसुस गराउनुका साथै शरीरमा सकारात्मक परिवर्तनहरू ल्याउन मद्दत गर्दछ । यसलाई मनोचिकित्सकको भाषामा ‘हेल्परस…
April 30, 2026
वुडपिकर चराको ब्रुड प्याच [brood patch]
प्वाँखहरू एकदमै हलुका हुन्छ, तर त्यसमा उत्तम ताप स्थिरता हुन्छ । यसकारण जाडो याममा फेदरबाट बनेका ज्याकेटहरू मानिसहरूमाझ लोकप्रिय बन्ने गर्छ । तर वुडपिकर चराले चाहिँ शरीर ढाक्ने…
April 29, 2026
बुद्धिमान् चराको कुञ्जी
काग, एयाजुर विंग्ड-म्यागपाइस(नीलपंख काग), नाइटिङगेल(बुलबुल), म्यागपाइस(लामपुच्छ्रे काग) लगायत कागको परिवारमा पर्ने चराहरू अन्य प्रजातिका चराहरूको तुलनामा सबैभन्दा चलाख हुन्छन् । वास्तवमा भन्ने हो भने, केही म्यागपाइस वा कागहरूले…
April 26, 2026
सहकार्यको शक्ति
हिग्स बोसोन भनेको ब्रह्माण्डलाई रचना गर्ने एक तात्त्विक कण हो, यसले आधुनिक भौतिक विज्ञानमार्फत ब्रह्माण्डबारे वर्णन गर्न एक महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ । यद्यपि भौतिकशास्त्रीहरू हिग्स बोसोनको अस्तित्वबारे पहिल्यै…
April 25, 2026
मभन्दा फरक भए पनि
एउटा छावा(हात्तीको बच्चा) पुतलीलाई पछ्याउने क्रममा गल्तीले बच्चा जिराफहरू खेलिरहेको ठाउँमा पुग्यो । छावालाई पहिलो पटक देखेका बच्चा जिराफहरूले उसको विषयमा टिप्पणी गर्न थाले । “ए साथी हो,…
April 21, 2026
आमाहरू सेवाको योग्य हुनुको वैज्ञानिक कारण
पहिलो, आमाहरूलाई आरामको आवश्यकता हुन्छ । पुरुषहरूको तुलनामा महिलाहरूको आरामको समय दिनहुँ ४० मिनेटले कम हुने कुरा कुनै एउटा अध्ययनले देखाएको छ । दोस्रो, आमाहरू जीवनभर आफ्ना छोरा-छोरीहरूप्रति…
April 16, 2026
रिङवानडेरङ (Ringwanderung)
जर्मनीको म्याक्स प्लाङ्क सोसाइटी(Max Planck Society)ले केही मानिसहरूमा नक्सा र कम्पासविना घना जङ्गलमा बाटो पत्ता लगाउने क्षमतासम्बन्धी परीक्षण गरेको थियो । GPS(Global Positioning System)द्वारा ट्र्याक गरेको परिणाममा, सहभागीहरू…
April 12, 2026
बुबा-आमाको मन
एक जना मानिस व्यवसायको सिलसिलामा विदेश जानुपर्ने भयो । तिनको अनुपस्थितिमा केही महिनासम्म एकलैले ५ जना बच्चाहरूको हेरचाह गर्नुपर्ने भएकी पत्नीप्रति तिनी चिन्तित भए । त्यसैले तिनले कसो…
April 11, 2026
बोल्नुभन्दा अगाडि
बुद्धिमानीपूर्वक बोलेको बोलीले हजारौँ ऋणसमेत चुक्ता गर्छ भने, विचारै नगरी मुखबाट निकालेको काँडाजस्तो बोलीले मानिसको हृदयमा दाग छोड्छ । त्यसोभए बोल्नुभन्दा अगाडि हामीले कुन-कुन कुराको ख्याल गर्नुपर्छ होला…
April 5, 2026
सुनामीलाई जित्नु छ भने
सुनामी छाल आउँदा यदि समुद्रमा प्रवेश गरिसकेको जहाज छ भने कतातिर भाग्नुपर्छ होला ? सामान्यतया मानिसहरूले सक्दो चाँडो बन्दरगाह भएको जमिनतिर जहाज लैजानुपर्छ भनी सोच्दछन्, तर वास्तवमा खुल्ला…
April 3, 2026
लाइबिगको न्यूनतमको नियम
‘लाइबिगको न्यूनतमको नियम(Liebig’s Law of minimum)’ भन्ने एउटा नियम छ । एक जर्मन रसायनविद्, जस्टस भोन लाइबिगद्वारा घोषित यो नियमले, बोटबिरुवाको वृद्धि गराउनको निम्तिचाहिँ पर्याप्त मात्रामा पाइने स्रोतहरू…
March 28, 2026
पूर्ण सामान बनाउन
कुनै मोबाइललाई १ मिटर माथिदेखि खसालिन्छ, नरोकीकन फन्फनी घुमिरहने बाकसमा राखिन्छ, अनि त्यसमा पानी पनि खन्याइन्छ । फेरि १०० किलो तौलको व्यक्तिलाई त्यसमा बस्न लगाइन्छ, अथवा त्यसका बटनहरूलाई…
March 26, 2026
सबैभन्दा महान् उपहार, मानव-शरीर
भनिन्छ, एउटा कार बनाउन २५,००० पाटपुर्जाहरू चाहिन्छ, अनि बोइङ ७४७ बिमान बनाउन करिब साढे ४ करोड पाटपुर्जाहरूको आवश्यकता पर्छ । त्यसोभए हाम्रो शरीरचाहिँ नि त ? हाम्रो शरीरमा…
March 20, 2026
सुगन्ध छर्ने व्यक्ति
बाटोमा हिँड्दाखेरि पाउरोटी बनाउँदैगरेको मीठो बास्नाले यहाँहरू सबैलाई कुनै न कुनै बेला आकर्षित गरेको क्षण पक्कै छ होला । पाउरोटीको यस्तो बास्नाले मानिसहरूमा भोक जगाउने काम मात्र गर्दैन,…
March 16, 2026
प्रेमको टेप
नव दुलहा अर्ल डिक्सनलाई एक जना व्यक्तिको चिन्ता लाग्थ्यो- हेल्चेक्र्याइँ गर्ने उनकी पत्नीको । कारण, तिनकी पत्नीले खाना पकाउँदा उनको घरी चक्कुले हात काटिने, घरी औँलाहरू पोल्ने हुन्थ्यो…
March 14, 2026
सबैभन्दा महान् चिकित्सक
प्राचीन चीनको युद्धकालीन समयमा बिएन क्यु नाउँ गरेका एक जना प्रसिद्ध चिकित्सक थिए । उनका अन्य दुई दाजुहरू पनि चिकित्सक नै थिए, तर उनीजस्तै प्रसिद्धचाहिँ थिएनन् । कुनै…
March 12, 2026
क्यान्सरलाई समेत जित्ने हाँसो
के यहाँहरूलाई हाम्रो शरीरमा क्यान्सरलाई परास्त गर्ने विशेष लडाकाहरू हुन्छ भन्ने तथ्य थाहा छ त ? ती हुन् प्राकृतिक विनाशक कोषिका(Natural Killer Cell), जसलाई NK कोषिका भनिन्छ ।…
March 6, 2026
मानिसलाई विभेद गर्ने क्याफे
फ्रान्सको दक्षिणी क्षेत्रमा रहेको रिसोर्ट सहर, नाइस(Nice)को कुनै एउटा क्याफेको मेन्यूमा कफीको मूल्य यसरी तोकिएको थियो : “कफी” मात्र भन्यो भने १० डलर, “कफी ल्याइदिनुहुन्छ कि ?” भन्यो…
March 4, 2026
धैर्यता र सहनशीलताद्वारा
सन् १९३२मा संयुक्त राज्य अमेरिकास्थित सान फ्रान्सेस्कोमा जन्मिएका बिल पोटर, जन्मिएदेखि मानसिक पक्षघातले ग्रस्त थिए । उनी गाह्रो गरी बोल्थे, ढाँड पनि कुप्रो परेको थियो, अनि उनको दाहिने…
February 28, 2026
टि-म्याक टाइम
सन् २००४ डिसेम्बर ९ तारिखमा संयुक्त राज्य अमेरिकाको दुई वटा बास्केटबल टोली- ह्यूस्टन रकेट र सान आन्टोनियो स्पर्सबीच बास्केटबल प्रतिस्पर्धा भएको थियो । खेल सिद्धिन ४१ सेकेन्ड मात्र…
February 25, 2026
आमाको विश्वास
सन् १९६० सेप्टेम्बर १७ तारिखमा रोम ओलम्पिक हेरिरहेका थुप्रै मानिसहरूको ध्यान एक जना अमेरिकी महिला खेलाडीमा केन्द्रित भयो । ती महिलाले १०० मिटर दूरीको दौड ११ सेकेन्डमा पार…
February 22, 2026
योचाहिँ ( ) हो
यसले तपाईंको हृदयमा हलचल मच्चाइदिन्छ । यसले तपाईंलाई जे गर्न पनि तम्तयार गराइदिन्छ । यो छ भने गुनासो नै आउँदैन । यो पाउनलाई अर्को कुनै कुरा गुमाउनुपर्छ ।…
February 21, 2026
बिर्सिने आशिष्
अघिदेखि खोजिरहेको गाडीको चाबी हातमै छ त । तिमीले हराएको फोनको घण्टीको आवाज त घर्राभित्रबाट आइरहेको छ । तिमीले धुइँधुइँती खोजिरहेको रिमोट मैले फ्रिजभित्र भेट्टाएँ । आफ्नो बिर्सिने…