विश्वास र जीवन

पूर्ण सामान बनाउन

कुनै मोबाइललाई १ मिटर माथिदेखि खसालिन्छ, नरोकीकन फन्फनी घुमिरहने बाकसमा राखिन्छ, अनि त्यसमा पानी पनि खन्याइन्छ । फेरि १०० किलो तौलको व्यक्तिलाई त्यसमा बस्न लगाइन्छ, अथवा त्यसका बटनहरूलाई लाखौँ पटक थिच्न लगाइन्छ । मोबाइललाई यतिसम्म दिइएको चरम यातनाचाहिँ वास्तवमा मोबाइल कम्पनीले गरेको गुणस्तर जाँच हो । भनिन्छ, कम्पनीले आफ्नो सामानलाई उच्च गुणस्तरीय बनाउनको निम्ति ग्राहकहरूको सुझावलाई मध्यनजर गर्ने, प्रयोग शैली जाँच्ने र अनुगमन सूचीमा राख्ने गर्छ । यति मात्र नभएर कुनै एयर-टाइट भाँडा कम्पनीले भाँडाको बिर्कोलाई लाखौँ पटक लगाउने र खोल्ने गर्नुको साथै भाँडामा तरल तत्व हालेर त्यसलाई चौबीसै घण्टा हल्लाउने गर्छ । राइस-कुकर कम्पनीले चाहिँ कुनै नयाँ कुकर उत्पादन गर्दाखेरि १.५ टनभन्दा बढी चामल पकाइहेर्छ, अनि दैनिक १०० वटा कुकरहरूमा भात पकाएर त्यसको स्वाद जाँच्ने गर्छ । यस्तो कठिन…

​सबैभन्दा महान् उपहार, मानव-शरीर​

भनिन्छ, एउटा कार बनाउन २५,००० पाटपुर्जाहरू चाहिन्छ, अनि बोइङ ७४७ बिमान बनाउन करिब साढे ४ करोड पाटपुर्जाहरूको आवश्यकता पर्छ । त्यसोभए हाम्रो शरीरचाहिँ नि त ? हाम्रो शरीरमा करिब १ नील कोषीय तन्तुहरू, २.५ नील राता रक्त कोषिकाहरू, २.५ अरब स्वेत रक्त कोषिकाहरू हुन्छ, अनि जिब्रोमा मात्र ९,००० वटा स्वाद कोषिकाहरू हुन्छ । जम्मा ३०० ग्रामको मानव-मुटु एक दिनमा १ लाख चोटि धड्किन्छ । त्यसले ७,२०० लिटर रगत पम्प गरेर प्रतिघण्टा २१६ कि.मिको गतिले शरीरभित्रका रक्त नलीहरूमा निरन्तर प्रवाह गरिरहन्छ । अनि फोक्सोले दिनहुँ करिब २०,००० चोटि श्वास-प्रश्वास गर्दै १०,००० लिटर हावा लिन्छ । शरीरको कुल तौलको २.५ प्रतिशत भाग ओगट्ने मस्तिष्कमा १.४ अरब स्नायु कोषिकाहरू हुन्छ, अनि दैनिक ७० लाख मस्तिष्क कोषिकाहरूले कार्य गर्ने भएकोले हामीले सोच्ने काम गर्न…

​सुगन्ध छर्ने व्यक्ति​

बाटोमा हिँड्दाखेरि पाउरोटी बनाउँदैगरेको मीठो बास्नाले यहाँहरू सबैलाई कुनै न कुनै बेला आकर्षित गरेको क्षण पक्कै छ होला । पाउरोटीको यस्तो बास्नाले मानिसहरूमा भोक जगाउने काम मात्र गर्दैन, तर मानिसलाई नम्र पनि बनाइदिन्छ भन्ने गरिन्छ । फ्रान्सको साउदर्न ब्रिटानी विश्वविद्यालयका अनुसन्धानकर्ताहरूले ८ जना मानिसहरू खटाएर पाउरोटीको बास्नाको प्रभावबारे परीक्षण गर्न बेकरी पसल र कपडा पसलको अगाडि उनीहरूको आ-आफ्नो सामान खसाल्न लगाए । ४०० पटकसम्म गरिएको अनुसन्धानको परिणामस्वरूप, कपडा पसलको अगाडि झरेको सामान उठाएर सम्बन्धित व्यक्तिलाई दिने मानिसहरू ५२% मात्र थिए भने, पाउरोटी बेकरीको अगाडि झरेको सामान उठाएर सम्बन्धित व्यक्तिलाई दिने मानिसहरूचाहिँ ७७% थिए । विगतमा पनि यस्तै परीक्षण गरिँदा, कागती, सुन्तला अथवा कफी इत्यादिको बास्नाले पनि मानिसहरूमा अनुकूल प्रभाव पारेको कुरा पत्ता लागेको थियो । कुनै एक जना भारतीय शिक्षकले…

​प्रेमको टेप​

नव दुलहा अर्ल डिक्सनलाई एक जना व्यक्तिको चिन्ता लाग्थ्यो- हेल्चेक्र्याइँ गर्ने उनकी पत्नीको । कारण, तिनकी पत्नीले खाना पकाउँदा उनको घरी चक्कुले हात काटिने, घरी औँलाहरू पोल्ने हुन्थ्यो । त्यो समयमा डिक्सनले मेडिकल टेप उत्पादन गर्ने कम्पनीमा जागिर गर्ने भएकाले घाउमा लगाउने टेप र ब्यान्डेजले आफ्नी पत्नीको राम्ररी उपचार गरिदिन सक्थे । तर तिनी घरमा नभएको बेला यदि पत्नीको हात काट्यो अथवा उनलाई पोल्यो भने उनी अत्तालिन्छिन् कि भन्ने कुराको तिनलाई सधैँ चिन्ता लाग्थ्यो । ‘एकलै हुँदा पनि आफ्नो उपचार आफैले गर्न सक्ने भएकी भए म ढुक्क हुन सक्थें ।’ यसरी तिनले, पत्नीलाई सजिलो होस् भनेर घाउहरूमा सजिलै लगाउन सकिने टेप उत्पादन गर्न थाले । पत्नीको उपचार गर्ने अनुभव बटुल्दैजाँदा, तिनी घाउ टेपलाई उपयुक्त आकारमा काट्ने, टेपको बीचमा औषध-पट्टी राख्ने…

​सबैभन्दा महान् डाक्ट​

प्राचीन चीनको युद्धकालीन समयमा बियान क्वे नाउँ गरेका एक जना प्रसिद्ध डाक्टर थिए । उनका अन्य दुई दाजुहरू पनि डाक्टर नै थिए, तर उनीजस्तै प्रसिद्धचाहिँ थिएनन् । कुनै एक दिन वेइ भन्ने देशका राजाले उनलाई प्रश्न सोधेछन्, “तिमी र तिम्रा दाजुहरूमध्ये कोचाहिँ महान् डाक्टर हो जस्तो लाग्छ ?” तब बियान क्वेले “मेरो जेठो दाजु महान् डाक्टर हुनुहुन्छ, त्यसपछि मेरो अर्का दाजु ... मचाहिँ सबैभन्दा कमजोर छु” भनेर जवाफ दिएछन् । तब राजाले किन त्यसो भनेको भनेर कारण सोधेछन् । “मेरा जेठा दाजुले राम्ररी नहेरे पनि एक झलकमै समस्या ठम्याएर मानिसहरूलाई बिरामी हुनबाट जोगिन सहयोग पुऱ्याउनुहुन्छ । त्यसो हुँदा, उहाँले बिरामी हुनबाट बच्ने अवस्था पहिल्यै मिलाइदिएको कुरा मानिसहरूले राम्ररी बुझ्दैनन् । मेरा अर्का दाजुले चाहिँ बिरामीका लक्षणहरू चिनेर, अवस्था गम्भीर बन्नुभन्दा…

​क्यान्सरलाई समेत जित्ने हाँसो​

के यहाँहरूलाई हाम्रो शरीरमा क्यान्सरलाई परास्त गर्ने विशेष लडाकाहरू हुन्छ भन्ने तथ्य थाहा छ त ? ती हुन् प्राकृतिक विनाशक कोषिका(Natural Killer Cell), जसलाई NK कोषिका भनिन्छ । बाहिरबाट शरीरभित्र प्रवेश गर्ने भाइरस वा कीटाणुहरूलाई प्रतिरक्षा प्रणालीले नष्ट गर्न सक्छ, तर क्यान्सर कोषिकाचाहिँ शरीरभित्रै हुर्किने शत्रु भएकोले प्रतिरक्षा प्रणाली एकलैले त्यसलाई नष्ट गर्न सक्दैन । यो अवस्थामा NK कोषिकाहरूको आवश्यकता पर्छ । NK कोषिकाहरूले संक्रमित वा ट्यूमर कोषिकाहरू पत्ता लगायो भने, ती कोषिकाहरूको नजिकै पर्फोरिन भन्ने प्रोटिन खटाउँछ, जसले संक्रमित कोषिकाहरूको झिल्लीलाई छेडेर त्यहाँबाट लगातार पानी र साल्ट प्रवाह गरी त्यसलाई नष्ट गर्न सक्छ । NK कोषिकाहरू हाम्रो प्रतिरक्षा प्रणालीको सबैभन्दा प्रबल अग्ररेखी प्रतिरक्षक हो । NK कोषिकाहरूलाई सक्रिय पार्ने तरिका नै हाँसो हो । हाँस्यो भने NK कोषिकाहरू सक्रिय…

मानिसलाई विभेद गर्ने क्याफे

फ्रान्सको दक्षिणी क्षेत्रमा रहेको रिसोर्ट सहर, नाइस(Nice)को कुनै एउटा क्याफेको मेन्यूमा कफीको मूल्य यसरी तोकिएको थियो : “कफी” मात्र भन्यो भने १० डलर, “कफी ल्याइदिनुहुन्छ कि ?” भन्यो भने ६ डलर, अनि “कृपया, एक कप कफी ल्याइदिनुहुन्छ कि ?” भनेर भन्यो भनेचाहिँ मात्र २ डलर । उही कफी भए पनि मगाएको बोलीअनुसार त्यसको मूल्य ५ गुणा महँगो पनि हुन जान्छ भने ५ गुणा सस्तो पनि । बोलेको बोलीअनुसार मानिसलाई विभेद गर्ने यो क्याफेको नियम साँच्चै रमाइलो थियो । त्यो क्याफेको साहुजीले “खाजा समयमा ग्राहकहरू प्रायः तनावग्रस्त भएर आएका अवस्थाहरू धेरै हुन्छ । त्यसैले कफी मगाउँदा पनि मेरा कर्मचारीहरूसँग रुखो व्यवहार गर्ने भएकाले हामीले यस्तो मेन्यू बनाएका हौं” भने । यसरी मेन्यू परिवर्तन गरेपछि केही ग्राहकहरूले चाहिँ अति नै नम्र व्यवहार…

​धैर्यता र सहनशीलताद्वारा​

सन् १९३२मा संयुक्त राज्य अमेरिकास्थित सान फ्रान्सेस्कोमा जन्मिएका बिल पोटर, जन्मिएदेखि मानसिक पक्षघातले ग्रस्त थिए । उनी गाह्रो गरी बोल्थे, ढाँड पनि कुप्रो परेको थियो, अनि उनको दाहिने हात र खुट्टामा समस्या थियो । उच्च विद्यालयबाट स्नातक तह उत्तीर्ण गरेपछि उनले जागिर खोजे, तर कुनै पनि कम्पनीले उनलाई जागिर दिएन । घर सरसफाइ सामग्रीहरू बेच्ने ‘वाटकिन’ कम्पनीले सुरुमा उनलाई फर्काइदिएको थियो । तर पोटरले “मलाई सबैभन्दा विकट ठाउँमा पठाइदिनुहोस्” भन्दै रिझाएकोले अन्तत: उक्त कम्पनीले उनलाई सामग्री बिक्रेताको रूपमा नियुक्त गऱ्यो । पानी वा हिउँ परे पनि उनलाई तोकिदिइएको ठाउँमा दिनहुँ गह्रौँ झोला बोकेर उनी लगभग ११ कि.मि. हिँड्थे । कुनै सत्कार नपाए पनि, ढोकाहरू जोडले लगाइएको भए पनि, मानिसहरूबाट पाएको अपमानलाई अर्को पटक अझ राम्रो सामान लिएर आउनू भन्ने अनुरोधको…

​टि-म्याक टाइम​

सन् २००४ डिसेम्बर ९ तारिखमा संयुक्त राज्य अमेरिकाको दुई वटा बास्केटबल टोली- ह्यूस्टन रकेट र सान आन्टोनियो स्पर्सबीच बास्केटबल प्रतिस्पर्धा भएको थियो । खेल सिद्धिन ४१ सेकेन्ड मात्र बाँकी हुँदा खेलको स्कोर ६८:७६ थियो, ह्यूस्टन रकेट ८ अङ्कले पछि परेको थियो । अब सान आन्टोनियो स्पर्सले खेल जित्ने भयो भन्ने सोचेर आधाभन्दा बढी दर्शकहरू रङ्गशालाबाट बाहिरिएका थिए । त्यसपछि ‘टि-म्याक’ नामले बोलाइने ह्यूस्टन रकेट टोलीका खेलाडी ‘ट्रेसी मेकग्रेडी’ले एकदमै उत्कृष्ट खेल देखाउन थाले । टि-म्याकले ३ स्कोर गरेर ७१ अङ्क बनाए भने स्पर्सले चाहिँ फ्रि थ्रोबाट २ अङ्क हासिल गरेर ७८ अङ्क बनायो । त्यसपछि टि-म्याकले थ्री-पोइन्टर र फ्रि थ्रोबाट १ अङ्क हासिल गरेर कुल ४ अङ्क हासिल गरे भने विपक्षी टोली, स्पर्सले पनि थप २ अङ्क हासिल गऱ्यो ।…

​आमाको विश्वास​

सन् १९६० सेप्टेम्बर १७ तारिखमा रोम ओलम्पिक हेरिरहेका थुप्रै मानिसहरूको ध्यान एक जना अमेरिकी महिला खेलाडीमा केन्द्रित भयो । ती महिलाले १०० मिटर दूरीको दौड ११ मिनेटमा पार गरेर स्वर्ण पदक हासिल गरेकी थिइन् । त्यसपछि २०० मिटर र ४०० मिटर दूरीको रिले दौडमा थप दुई वटा स्वर्ण पदक जितेर कुल तीन वटा स्वर्ण पदक हात पार्न सफल भएकी ती स्त्री नै ‘विल्मा रुडल्फ’ हुन् । तर उनलाई यस्तो चर्चाको पात्र बनाएको चाहिँ तीन वटा स्वर्ण पदकले थिएन । त्योचाहिँ सानैदेखि हिँड्न पनि नसक्ने गरी उनी गम्भीर पक्षाघात रोगले ग्रसित अवस्थामा रहेको यथार्थताले गर्दा थियो । ती महिलाले आफ्नो सफलताको राज यसरी बताइन् । “यसको सबै श्रेय मेरी आमालाई जान्छ । आमाले सधैँ ममा ‘उत्कट इच्छा गरेमा सबै कार्य गर्न…

योचाहिँ ( ) हो

यसले तपाईंको हृदयमा हलचल मच्चाइदिन्छ । यसले तपाईंलाई जे गर्न पनि तम्तयार गराइदिन्छ । यो छ भने गुनासो नै आउँदैन । यो पाउनलाई अर्को कुनै कुरा गुमाउनुपर्छ । तपाईंले यसलाई आफ्नो हृदयमा मात्र सीमित हुन दिनुहुँदैन । योचाहिँ तपाईंले आफ्नो सीमाभित्र उत्कृष्ट गर्दैमा पाइहाल्ने कुरा होइन । तपाईंले आफ्नो सीमालाई तोड्नुभएमा यो पाउन सक्नुहुनेछ । यो नभएको मानिसचाहिँ संसारको सबैभन्दा दयनीय मानिस हो । योचाहिँ जोसुकैले लिन सके पनि, दुःखको कुराचाहिँ यसलाई आफ्नो नबनाईकनै संसार छोडेर जाने मानिसहरू अझ धेरै छन् । यसलाई त्यत्तिकै लिएर मात्र राख्यो भने यो जस्ताको तस्तै रहन्छ, तर कार्यान्वयन गरेको क्षणदेखि यो वास्तविकता बन्दछ । यसलाई बाधा पुऱ्याउने कुराचाहिँ परिस्थिति वा कठिनाइ होइन तर ‘स्थिरता’ हो । त्यो के होला ? त्यो नै ‘सपना’ हो…

बिर्सिने आशिष्

अघिदेखि खोजिरहेको गाडीको चाबी हातमै छ त । तिमीले हराएको फोनको घण्टीको आवाज त घर्राभित्रबाट आइरहेको छ । तिमीले धुइँधुइँती खोजिरहेको रिमोट मैले फ्रिजभित्र भेट्टाएँ । आफ्नो बिर्सिने बानीका कारण यहाँहरूले यीमध्येको एउटा अवस्था भए पनि अनुभव गर्नुभएको छ होला । तर यदि आफूसँग घटेका घटनाहरू एउटै पनि छुटाईकन सबै याद भइरह्यो भने के हुन्छ होला ? वास्तवमा बेलायतको विश्वविद्यालयका एक जना विद्यार्थीलाई आफू १० वर्षको छँदादेखिका सबै, कुन दिनमा कसलाई भेटेको, के खाएको अनि त्यो दिनको मौसम कस्तो थियो भन्नेजस्ता कुराहरू स्पष्ट याद छ । त्योचाहिँ कुनै फोल्डरमा राखिएका तस्वीरहरूलाई आँखा अगाडि ल्याएर राखिदिएजस्तै हो । त्यस्ता लक्षणहरूलाई ‘हाइपरथिमेजिया’ भनिन्छ । योचाहिँ कुनै अध्ययन वा सिकाइविना नै असामान्य तवरमा आफ्नो जीवनका सबै अनुभवहरू र आत्मकथात्मक स्मृतिहरू विस्तृत रूपमा याद…

अहिले हामीलाई आवश्यक परेको कुरा, ‘सहनशीलता’ र ‘क्षमा’

प्राचीन कोरियामा सन्बी कहलाइने विद्वान्‌हरू सितिमिती रिसाउँदैनथे, अनि अरूलाई उदारतापूर्वक क्षमा गरिदिनु र अरूप्रति सहनशील हुनुलाई सद्गुण मान्दै आफूहरू पनि त्यसै गर्थे । बाटोमा ठूलो सोरले कराउने अथवा रीसको झोकमा झगडा गर्ने कुरालाई निम्न वर्गका मानिसहरूले मात्र गर्ने असभ्य व्यवहारको रूपमा लिइन्थ्यो । तर अहिले भने संसार यति परिवर्तन भएको छ, कि ठूलो सोरमा कराउने मानिसलाई उल्टै मालिक ठान्ने गरिन्छ । संसारमा हामी अरूहरूसँगै जिउने गर्छौं । दिनहुँ थुप्रै मानिसहरूसँग भेटवार्ता हुने भएकोले एक-अर्कालाई चोट पुऱ्याउन पुग्नु भनेको आम कुरा हो । हाँसउठ्दो कुराचाहिँ, हामीहरू आफूले अरूलाई गरेको दुर्व्यवहार सजिलै बिर्सन्छौं, तर अरूले आफूसँग गरेको दुर्व्यवहारलाई भने लामो समयसम्म सम्झिरहन्छौं । अझ कहिलेकहीँ त, कुनै न कुनै दिन ‘बदला’ लिने सोचाइसमेत लिन पुग्छौं । वास्तवमा रीसले आखिरमा हामी आफैलाई नै…

परिवारको ‘सानो इच्छा’ पूरा गरिदिने

परीकथाहरूमा प्रायः प्रमुख पात्रको इच्छा पूरा गरिदिने अलौकिक विशेषता लिएको कुनै पात्र हुन्छ । उक्त पात्रको सहयोगद्वारा प्रमुख पात्रले नयाँ जीवन जिउन वा सङ्कटबाट पार हुन र खुशी पाउन सक्छन् । यद्यपि योचाहिँ परीकथामा मात्र सम्भव हुने कुरा होइन । हामीले पनि थोरै मात्र कोसिस गऱ्यौं भने आफ्ना अमूल्य परिवारको इच्छा सजिलैसँग पूरा गरिदिन सक्छौं । त्यसो हुँदा, यहाँहरूको परिवारले परीकथामा अलौकिक शक्ति भएको पात्रको ईर्ष्या गर्नेछैनन् । यहाँहरूले विचारशील भएर साँचो हृदयले एक-अर्काको इच्छा पूरा गरिदिनुभयो भने परिवारका सबै सदस्यहरू स्वतः खुशी हुनेछन् । यो महिनामा, स्वेच्छाले आफ्ना मायालु परिवारको ‘सानो इच्छा’ पूरा गरिदिनुहोला । परीकथाजस्तै सुन्दर कहानी यहाँहरूको सामु प्रकट हुन पनि सक्छ । सुझाव परिवारको इच्छा बुलेटिन बोर्ड तयार गर्ने उदाहरण : “(       )ले मेरो…

​परिवारको प्रबल पक्ष बढाउने !

कुनै बीउ वा बिरुवा रोपेपछि त्यसलाई राम्ररी घाम र हावा आउने ठाउँमा राखेर हेरचाह गऱ्यो भने त्यो अझ बलियो गरी हुर्किन्छ । प्रेमको बीउ पनि उस्तै हो । परिवारमा प्रेम अभिव्यक्त गरिएन भने प्रेमको बीउ राम्ररी उम्रिएर बढ्न सक्दैन । प्रेमको बीउलाई उम्रिएर, फूल फुलेर फल फल्ने गराउनको निम्ति त्यसको हेरचाह गर्नुपर्छ । तरिकाहरूमध्येको एउटा नै परिवारका प्रबल पक्षहरूमा नजर लगाउनु हो । प्रबल पक्षहरू पत्ता लगाउनको निम्ति परिवारमा रुचि राख्ने क्रममा आपसी समझदारी प्रगाढ बनेर प्रेम बढ्दैजान्छ । प्रबल पक्षहरू पत्ता लाग्यो भने त्यसलाई आफूभित्र मात्र सीमित नराखीकन बोलीद्वारा अभिव्यक्त गरिहेर्नुहोस् । त्यसरी अभिव्यक्त गऱ्यो भने उनीहरूमा आत्मविश्वास पलाएर उनीहरूको प्रबल पक्ष अझ चम्कनेछ । यो महिनामा परिवारभित्र एक-अर्काका प्रबल पक्षहरूलाई अभिव्यक्त गर्दै प्रेमको फूल फुलाउनुहोस् ! सुझाव परिवारको…

परिवारसँग ग्राहकलाई जस्तै नम्र व्यवहार गर्ने !

खाना खानको लागि रेस्टुरेन्ट जाँदा वा पसलमा केही किन्न जाँदाखेरि त्यहाँका कर्मचारीहरूले यहाँहरूसँग नम्र व्यवहार गऱ्यो भने साँच्चै राम्रो लाग्छ नि । कुनै सामान खासै मन नपरेको भए पनि कहिलेकहीँ विक्रेताको व्यवहारले गर्दा त्यो सामान किनूँ-किनूँ लाग्ने अवस्था पनि हुन्छ । नम्र हुनु यतिसम्म प्रभावकारी हुन्छ भने यो महिना आफ्नो परिवारलाई आफ्नो ग्राहक ठानेर उनीहरूसँग नम्र व्यवहार गर्दा कसो होला ? वास्तवमा परिवारसँग सधैँ नम्र व्यवहार गर्न सजिलो त हुँदैन । कहिलेकहीँ निराश हुँदा, बिरामी हुँदा अथवा अरू कुराको बढी वास्ता गर्दाखेरि रुखो बोली र व्यवहार गर्ने अवस्थाहरू धेरै हुन्छ । यसैकारण एक-अर्कालाई चोट पुऱ्याएको वा आपसमा असमझदारी सृजना भएको कुराप्रति पछुतो पनि लाग्न सक्छ । कुनै अपरिचित व्यक्तिसँग त मन्द मुस्काउँदै व्यवहार गरिन्छ भने आफ्नो परिवारसँग त्यसरी व्यवहार गर्न…

सँगै खेलौं, ‘खुशीको खेल’

सन् १९१३मा प्रकाशित अमेरिकी उपन्यास ‘पोलियाना’की प्रमुख पात्र पोलियानाचाहिँ जुनसुकै समयमा, जहाँ पनि र जस्तोसुकै कुरामा पनि खुशी खोज्ने अत्यन्तै सकारात्मक पात्र हुन् । उदाहरणका लागि, झ्यालको पर्दा नभएको बुइँगलमा बस्नुपर्दा उनी “झ्यालबाहिरको दृश्यलाई छेक्ने केही पनि नभएकोले साँच्चै राम्रो छ” भन्दै ज्यादै हर्षित भइन् । खाना खाने समयमा अबेर भएर पाउरोटी र दूध मात्र खानुपर्दा उनले “मलाई पाउरोटी र दूध मन पर्छ” भनिन् । ‘खुशीको खेल’ भनिने उनको सकारात्मक सोच्ने तरिका सहरभरि फैलियो, जसले निन्याउरो मुहार बनाएको मानिसलाई समेत उज्यालो गरी मुस्कुराउने गरायो । विशेष गरी कुनै राम्रो कुरा हुँदा मात्र हामीहरू खुशी र हर्षित हुनेचाहिँ होइन । खुशी हुने र नहुने कुराचाहिँ दिइएको अवस्थालाई हामीले कसरी लिन्छौं भन्ने कुरामा निर्भर हुन्छ । यो महिना, आफ्नो परिवारसँगै पोलियानाको ‘खुशीको…

हाम्रो प्यारो घर ‘Sweet Home’

प्रेमलाई स्वादमा वर्णन गर्ने हो भने प्रेमको स्वाद कस्तो हुन्छ होला ? कोरियालीहरूले प्रायः मायालु नजरलाई ‘मह रसाउने आँखा’ भनेर भन्छन् । हनिमून र प्यारो घरजस्तै, प्रेम र खुशीलाई स्वादसँग तुलना गर्दा यसलाई अक्सर मिठासमा व्यक्त गरिन्छ । वास्तवमा ‘मीठो’ भनेको धेरै भाषाहरूमा राम्रो भन्ने अर्थ हो । पर्याप्त चिनीले तपाईंको मनलाई शान्त बनाउनुको साथै तपाईंलाई राम्रो महसुस गराउँछ । किनकि चिनीले उत्सर्जन गराउने सेरोटोनिन(मस्तिष्कमा हुने एक किसिमको रसायन) नै हामीले खुशी महसुस गर्दा उत्सर्जन हुने हर्मोन हो । यो महिनामा, विभिन्न तरिकाले आफ्नो परिवारलाई मिठास प्रदान गरिदिनुहोला । तपाईंको घर ‘Sweet Home’ बन्नेछ । सुझाव मीठो र नरम आवाजमा बोल्ने एक-अर्कालाई प्रेमले भरिएको नजरले हेर्ने सुन्दा मात्र पनि राम्रो लाग्ने कुरा भन्ने (उदाहरण : ‘माया गर्छु,’ ‘धन्यवाद,’ ‘राम्रो काम…

म मेरो परिवारको समर्थक हुँ !

खेलकुद हेर्दाखेरि खेलाडीहरू जत्तिकै उत्साहित हुने मानिसहरू देख्न सकिन्छ । तिनीहरू नै समर्थकहरू हुन् । समर्थकचाहिँ कुनै विशेष समूह वा व्यक्तिलाई समर्थन वा प्रायोजन गर्ने मानिस, अथवा रङ्गशालामा खेलाडीहरूलाई हौसला दिने मानिस हो । समर्थकहरूको समर्थन र हौसलाचाहिँ खेलाडीहरूलाई बल र आत्मविश्वास प्रदान गरी खेललाई जिततर्फ डोऱ्याउने प्रेरक शक्ति बन्दछ । खेल सकाएका खेलाडीहरूले “दर्शकहरूको समर्थनले मलाई शक्ति मिल्यो” भन्ने कुरा एकदम सही हो । प्रोत्साहन र समर्थन खेलाडीहरूलाई मात्र नभएर सबैलाई आवश्यक पर्छ । किनकि आफूलाई दिइएको मिसन अथवा सपनाको निम्ति जिउने दैनिक जीवनचाहिँ कहिलेकहीँ एउटा उग्र प्रतिस्पर्धाजस्तै हुन्छ । यो महिना परिवारको भरपर्दो समर्थक बन्नुहोस् । परिवारको प्रोत्साहन र समर्थनभन्दा अझ शक्तिशाली अरू केही हुन सक्दैन ! सुझाव ईमानदारितापूर्वक सकारात्मक बोली बोल्ने समर्थन र प्रोत्साहनले भरिपूर्ण मोबाइल सन्देश…

राम्ररी अभिवादन गर्ने हाम्रो जीवन्त घर !

‘राम्रो अभिवादनले जीवनमा फरक पार्छ’ भन्ने एउटा भनाइ छ । सामाजिक सफलताको प्रसङ्ग उठ्दा ‘अभिवादन’लाई छुटाउन सकिँदैन । अभिवादनचाहिँ नम्र बन्ने तरिका मात्र नभएर आफ्नो सुन्दर भाव व्यक्त गर्ने र अर्को व्यक्तिप्रति रुचि दर्शाउने अभिव्यक्ति भएकोले अर्को व्यक्तिलाई त्यसले खुशी तुल्याउनेछ । यसकारण राम्ररी अभिवादन गऱ्यो भने काम पनि राम्रो हुनेछ । खुशी परिवार बनाउनमा पनि अभिवादनले ठूलो भूमिका निर्वाह गर्दछ । समयअनुसार राम्ररी अभिवादन गर्ने परिवारहरूको घर जीवन्त बन्छ । परिवारमा राम्ररी अभिवादन गर्नाले एक-अर्कालाई आदर गर्दै विचारशील हुने मन आउनुको साथै आपसी सञ्चार पनि स्वभावतः बढ्छ । अभिवादनचाहिँ छोरा-छोरीहरूका निम्ति एक घरेलु शिक्षा पनि हो । यो महिना, मौका मिल्नेबित्तिकै परिवारका सदस्यहरूलाई राम्ररी अभिवादन गर्नुहोस् । अभिवादन गर्नुभएन भने क्षमाप्रार्थी हुनुहुनेछ, अनि धेरै गर्नुभयो भने पनि त्यो बढीचाहिँ…