विश्वास र जीवन

भाइलाई बचाउन

सन् २०१३ अप्रिल महिनामा कोरियाको सउलमा प्राथमिक तहमा अध्ययनरत दुई दिदी-भाइ विद्यालयबाट घर फर्किरहेका थिए । घर फर्कने क्रममा उनीहरूले खेल मैदानको नजिकै बाढी पम्प गर्ने मेसिनको प्लेट[plate of a flood pumping]माथि केही बच्चाहरू तल-माथि उफ्रिरहेका देखे । ती बच्चाहरू सबै त्यहाँबाट गएपछि भाइचाहिँ त्यो ठाउँमा गएर उफ्रिन थाल्यो । उसकी १२ वर्षिया दिदीले भाइलाई त्यहाँबाट निकालेर ल्याउन खोज्दा अचानक प्लेट पल्टिएर दुवै जना स्टेसनभित्र खस्न पुगे । ८ मिटर उचाइको स्टेसनभित्र पानीको गहिराइ १३० से.मि.(४.३ फिट) थियो । धन्न दिदीको उचाइ १५३ से.मि.(५ फिट) भएकोले तिनले पानीको सतहभन्दा माथि टाउको निकालेर सास फेर्न सकिन्, तर भाइको उचाइ १४० से.मि.(४.६ फिट) भएकोले ऊ पूरै पानीमा डुबेको थियो । यसकारण भाइले सास फेर्न सक्ने गरी दिदीले उसलाई बोकेर आफ्नो पैताला उचालिन्…

​चोरको मन फर्काइदिएको नोट​

बेलायतको सानो रिसोर्ट सहरमा एइलिन नाउँकी एक जना नर्स बसोबास गर्थिन् । बिरामीलाई भेट्न जाँदाखेरि प्रायः उनी साइकल प्रयोग गर्ने गर्थिन् । तर कुनै एक दिन, बिरामीलाई उपचार र परामर्श दिएर बाहिर निस्कँदा उनको साइकल गायब भएछ । त्यो दिनमा भेट्न जानुपर्ने बिरामीहरू धेरै थिए, अनि त्यो साइकल उनको साथीको चिनो पनि भएकोले उनलाई धेरै रीस उठेछ । तैपनि मनलाई शान्त पार्दै उनले एउटा नोट लेखेर भित्तामा टाँसिदिइछन् । “अनुरोध गर्छु । मेरो साइकल फिर्ता गरिदिनुहोस् । माया मात्र पाउँदैआएको त्यो मेरो साइकल, मालिकविना एकदमै डराउँछ ।” भोलिपल्ट, कतै पाइहालिन्छ कि भन्ने मन लिएर साइकल हराएको ठाउँमा गएकी ती नर्सको मुहारमा खुशीको मुस्कान लहराएछ । हराएको साइकल त नयाँ ताला लगाएर बत्तीको खम्बामा बाँधेर राखिएको थियो । “माफ गर्नुहोस् ।…

मस्तिष्कले नजान्ने कुरा

हाम्रो शरीर मस्तिष्कको आदेशअनुसार चल्दछ । यदि मस्तिष्कले काम गर्न छोड्यो भने शरीरका अन्य अङ्गहरूले आफ्नो भूमिका राम्ररी निभाउन सक्दैनन् । त्यसैले त शरीरको सबैभन्दा महत्वपूर्ण अङ्ग नै मस्तिष्क हो । मस्तिष्कले शरीरको इन्धन भन्न सकिने रगत धेरै मात्रामा लिँदछ अर्थात् त्यसले त्यतिसम्म महत्वपूर्ण कार्यहरू गर्दछ भन्ने कुरा हो । तर मस्तिष्कको एउटा कमजोर पक्ष छ । यदि तपाईंले केही कुरा भन्नुभयो भने त्यो कसलाई भनेको हो भन्ने कुरा मस्तिष्कलाई थाहा हुँदैन । यदि तपाईंले कसैप्रति नकारात्मक बोली बोल्नुहुन्छ भने त्यो अरूलाई भनेको हो कि, आफैलाई भनेको हो भन्ने कुरा मस्तिष्कले राम्ररी छुट्ट्याउन सक्दैन र त्यसले शरीरमा तानव पैदा गर्ने हर्मोन छोड्न आदेश दिन्छ । तर यसको ठीक विपरीत यदि तपाईंले कसैप्रति सकारात्मक बोली बोल्नुहुन्छ भने मस्तिष्कले त्यो आफूलाई नै…

त्यो म होइन !

“अरू सबै जना मूर्ख बने तापनि, मलाई कसैले मूर्ख बनाउन सकेको छैन !” भनेर कम्तीमा एक चोटि भए पनि आफूलाई यसरी विश्वास दिलाउनुभएको छ होला । यहाँहरूले टेलिभिजन हेर्नुहुँदा वा इन्टरनेट चलाउनुहुँदा पनि यस्तो सोचाइ आएको हुन सक्छ । कहिलेकहीँ अश्लील वा हिंसात्मक दृश्यजस्ता हानिकारक विषयवस्तुहरू समावेश भएका कुराहरू हेर्दाखेरि ती कुराहरूले अरू मानिसहरूमा नराम्रो प्रभाव पारे तापनि आफूलाई चाहिँ त्यसले केही प्रभाव पार्दैन भनेर सोच्न पुगिएका अवस्थाहरू धेरै हुन सक्छ । यो अवस्थालाई ‘तेस्रो व्यक्ति प्रभाव’ भनिन्छ । सामाजिक सञ्जालका सन्देशहरूबाट सजिलै प्रभावित हुने अन्य व्यक्तिहरूको धारणाभन्दा आफ्नो धारणा उत्तम हो भन्ने आत्म-गौरवबाट यस्ता सोचाइहरू उत्पन्न हुने गर्छ । तर यसको ठीक विपरीत, सञ्चार माध्यममा सकारात्मक र सही सन्देशहरू समावेश भएको जनसेवा विज्ञापनहरूले अरूहरूमा भन्दा आफूमा अझ ठूलो प्रभाव…

जुम्ल्याहाको सन्देश

“नमस्कार ! हामी जुम्ल्याहा दाजुभाइ आज पहिलो पटक उडान भर्दैछौं । हामीहरू भर्खर १४ हप्ताका भयौं । हामीहरू ज्ञानी हुनलाई सक्दो कोसिस गर्नेछौं, तर कान दुखेर अथवा डर लागेर यदि शान्त हुन सकेनौं भने हामी यहाँहरूसित पहिल्यै माफी माग्न चाहन्छौं । हाम्रा बुबा-आमासँग कानलाई ट्याप्प बन्द गर्ने सामग्री छ, आवश्यक परेमा सम्पर्क गर्नुहोला । हामी दाजुभाइ २०E र २०F नम्बरको सिटमा बसिरहेका छौं । ल, यहाँहरू सबैलाई शुभ यात्रा !” संयुक्त राज्य अमेरिकाको अनलाइन सामाजिक सञ्जालमा, चकलेटको सानो प्याकेटमा टाँसिएको यो सन्देशसहित तस्वीर पनि अपलोड गरिएको थियो । जुम्ल्याहा दाजुभाइको त्यो सन्देशचाहिँ वास्तवमा उनीहरूका बुबा-आमाले लेखेका थिए । विमानमा पहिलो पटक चढेका छोराहरूको हल्लाप्रति बुबा-आमाले यात्रुहरूसँग अग्रीम क्षमायाचनास्वरूप ती चकलेटहरू बाँडेका थिए । तस्वीर अपलोड गरेका यात्रुले “मिजासिला र विचारशील…

फाल्नुपर्ने कुराको सूची

गर्नुपर्ने काम अथवा गर्न चाहेको काम छ भने एउटा सूची बनाएर त्यसलाई प्राथमिकताअनुसार क्रमबद्ध रूपमा मिलाएर राख्नुभयो भने यसले तपाईंलाई कुनै पनि काम ध्यानपूर्वक गर्न मद्दत पुऱ्याउँछ । तर यदि ती कुराहरूप्रति बढी नै सोच्न थाल्नुभयो भने तपाईंहरूको ध्यान भड्किन सक्छ, र आफ्नो लक्ष्य पूरा गर्न असफल बन्न पुग्नुहुनेछ । यस्तो अवस्थामा सबैभन्दा आवश्यक पर्ने कुरा नै ‘फाल्नुपर्ने कुराको सूची’ हो । संयुक्त राज्य अमेरिकाकी एक जना प्रभावशाली पत्रकार आरियाना हफिङटनले तिनको ४०औँ जन्मदिनमा, आफूले राम्ररी गर्न नसक्ने कार्य, आफूलाई मन नपर्ने कुरा, कुनै दिन गरूँला भनेर सोचेको तर खासमा गर्ने कुनै सम्भावना नदेखिएका कार्यहरू सबै लेखेर एउटा सूची बनाइन् । उदाहरणको लागि तिनको सूचीमा भएको एउटा कुरा नै स्की(बोर्डमा टेकेर हिउँमा चिप्लिने खेल) थियो । तिनलाई स्की खेल्न आउँदैनथ्यो,…

बुबालाई पत्र

आलास्कामा बस्ने ९ वर्षको केटो, म्याकले सन् २००९मा अफगानिस्तानमा मारिनुभएका आफ्ना बुबाको हरेक जन्मदिनमा आमासँगै केक बनाएर भोज गर्ने गर्थ्यो । तर यो वर्षचाहिँ उसले एउटा विशेष पत्र लेख्यो । “बुबा, बाकसभित्र बस्नुहुँदा कस्तो लागिरा’छ ? तपाईं अहिले कति वर्षको हुनुभयो ? बित्नुहुँदा कति वर्षको हुनुहुन्थ्यो ? तपाईंलाई मनपर्ने खानेकुरा के हो ? मनपर्ने जनावर कुन हो ? तपाईंको रुचिचाहिँ नि त ? तपाईंलाई के गर्न एकदमै मन पर्छ ? स्वर्गको जीवनयापन कस्तो छ ? मैले गरेका कामहरू माथिबाट सबै देखिरहनुभएको छ नि, होइन ?” केवल ५ वर्षको छँदा बुबालाई गुमाएको म्याकको मनमा थुप्रै जिज्ञासाहरू थिए । म्याकचाहिँ आफूले बुबालाई कहिल्यै नभुलेको र अझैसम्म माया गरिरहेको कुरा देखाउन चाहन्थ्यो । म्याकले बुबालाई लेखेको पत्र, उसकी आमाले फेसबुकमा राखिदिइन्, अनि त्यो…

लिबेरोको मिशन

भलिबल टोलीमा भएका ६ जना खेलाडीहरूमध्ये एक जना खेलाडीको पोशाक अरूको भन्दा बेग्लै हुन्छ । उसलाई ‘लिबेरो’ भनिन्छ, जसको विशेषता नै प्रतिरक्षा क्षमता हो । उसलाई कुनै पनि खेलाडीको सट्टामा राख्न सकिने भएकोले उसलाई ‘लिबेरो’ अर्थात् ‘स्वतन्त्र’ खेलाडी पनि भनिन्छ । तर वास्तवमा उसलाई धेरै कुराहरूमा प्रतिबन्ध लगाइएको हुन्छ । बल नेटको उचाइभन्दा माथिबाट आउँदा उसले बललाई हान्न र रोक्न पाउँदैन तर विपक्षी टिमले हानेको बललाई उठाउने र जोडले आएको बललाई समात्ने गर्नुपर्छ । यसरी उसले अन्तिम रेखाको रक्षा गर्दै आफ्नो टोलीका सबै कुराहरूमा ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ । यस्ता विशेषताहरूका कारण लिबेरोले बल हान्ने, छेक्ने कार्यमा वा जित निर्धारण गर्ने अङ्कमा केन्द्रित रहने दर्शकवृन्दको त्यति ध्यान खिँच्न सक्दैन । तर लिबेरोचाहिँ टिममा नभई नहुने एकदमै महत्वपूर्ण खेलाडी हो, किनभने मजबूत…

वुडपिकर चराको ब्रुड प्याच [brood patch]

प्वाँखहरू एकदमै हलुका हुन्छ, तर त्यसमा उत्तम ताप स्थिरता हुन्छ । यसकारण जाडो याममा फेदरबाट बनेका ज्याकेटहरू मानिसहरूमाझ लोकप्रिय बन्ने गर्छ । तर वुडपिकर चराले चाहिँ शरीर ढाक्ने प्वाँखहरू आफैले उखेलेर त्यसलाई न्यानो पार्ने गर्छ । कारण एक वाक्यमा भन्ने हो भने, आफ्नो बचेराको निम्ति ! वुडपिकरले ओथारो बस्दाखेरि अण्डामाथि पर्ने आफ्नो पेटवरिपरिका प्वाँखहरूलाई जानी-जानी उखेल्ने गर्छ । नाङ्गो भागमा रगत जम्मा हुनुको साथै त्यहाँको ताप उच्च हुन्छ । ओथारो बस्दाखेरि रगत जम्मा भएको नाङ्गो भागबाट अण्डामा अझ ताप प्रवाह गर्न सकिन्छ । यसरी वुडपिकरले अण्डामा न्यानोपन प्रवाह गर्नको निम्ति शरीरमा बनाउने प्वाँखरहित नाङ्गो भागलाई नै ‘ब्रुड प्याच’ भनिन्छ । प्रायः सबै चराहरूमा मुनिपट्टि ब्रुड प्याच स्वतः बनिरहेको हुन्छ, तर वुडपिकरले चाहिँ आफ्नो शरीरबाट आफैले प्वाँख उखेल्ने गर्छ । अझ…

बुद्धिमान् चराको कुञ्जी

काग, एयाजुर विंग्ड-म्यागपाइस(नीलपंख काग), नाइटिङगेल(बुलबुल), म्यागपाइस(लामपुच्छ्रे काग) लगायत कागको परिवारमा पर्ने चराहरू अन्य प्रजातिका चराहरूको तुलनामा सबैभन्दा चलाख हुन्छन् । वास्तवमा भन्ने हो भने, केही म्यागपाइस वा कागहरूले आयतनको धारणाका साथै समयको बहावसमेत बुझ्न सक्छन्, अनि ऐनामा प्रतिबिम्बित चित्रद्वारा आफैलाई चिन्न सक्छन् । भनिन्छ, तिनीहरूले बिताउने फुर्सदको समय, आफ्नै संस्कृति र तिनीहरूको आफ्नै भाषा पनि हुन्छ । विशेष गरी, न्यू क्यालेडोनियन कागहरूले तारलाई बङ्ग्याएर त्यसको प्रयोगद्वारा बोतलबाट खानेकुरासमेत निकाल्न सक्छन् । वन्यजन्तुहरूमध्ये सबैभन्दा चतुर मानिने चिम्पान्जीले पनि तिनीहरूले बनाएजस्तै अङ्कुसे बनाउन सक्दैनन् । जर्मनीको म्याक्स प्ल्याङ्क संस्थाले कागको परिवारका १२७ वटा प्रजातिका चराहरूको तथ्याङ्कद्वारा बचेराहरूको पालनपोषणको अवधि र संज्ञानात्मक क्षमताबीचको सम्बन्धलाई विश्लेषण गरेको थियो । उनीहरूले बचेराको पालनपोषणको अवधिले चराको संज्ञानात्मक क्षमतामा ठूलो प्रभाव पार्ने कुरा पत्ता लगाए । कागको…

सहकार्यको शक्ति

हिग्स बोसोन भनेको ब्रह्माण्डलाई रचना गर्ने एक तात्त्विक कण हो, यसले आधुनिक भौतिक विज्ञानमार्फत ब्रह्माण्डबारे वर्णन गर्न एक महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ । यद्यपि भौतिकशास्त्रीहरू हिग्स बोसोनको अस्तित्वबारे पहिल्यै अवगत भइसकेका भए तापनि करीब ५० वर्षसम्म यसको अस्तित्वलाई प्रमाणित गर्न तिनीहरू असफल भए । हिग्स बोसोनको अस्तित्व प्रमाणित भएको ठाउँ नै CERN(युरोपेली आणविक अनुसन्धान सङ्गठन) थियो । विश्वभरिका १०,००० भौतिकशास्त्रीहरूसँगको सहकार्यमा CERNले २५ वर्षमा २७ कि.मि. लामो शक्तिशाली कण त्वरक LHC(Large Hadrom Collider) सफलतापूर्वक विकास गरी निर्माण गऱ्यो । हजारौँ भौतिकशास्त्रीहरूको वर्षौँको कडा परिश्रमपछि अन्ततः सन् २०१२मा हिग्स बोसोनको अस्तित्व प्रमाणित भयो । यस्तो सहकार्यको प्रणाली CERNको सफलताको मुख्य कारकको रूपमा देखियो । CERNका पूर्व उपनिर्देशक सेर्जियो बेर्तोलुचीले सयौँ देशहरूबाटका वैज्ञानिकहरू, आफ्नो जन्मथलो, भाषा, संस्कृति, जीवनशैली र सोच्ने तरिकामा भिन्न भए…

मभन्दा फरक भए पनि

एउटा छावा(हात्तीको बच्चा) पुतलीलाई पछ्याउने क्रममा गल्तीले बच्चा जिराफहरू खेलिरहेको ठाउँमा पुग्यो । छावालाई पहिलो पटक देखेका बच्चा जिराफहरूले उसको विषयमा टिप्पणी गर्न थाले । “ए साथी हो, त्यहाँ हेर त ।” “ओहो ! कति लामो नाक ।” “हा हा, कस्तो अनौठो देखिएको ।” त्यसरी गिल्ला पाएको छावा रुँदै घर फर्कियो । छक्क पर्दै माउ हात्तीले के भयो भनेर सोधिन् । छावाले सबै कुरा बताएपछि माउ हात्तीले यसो भनिन्, “जिराफहरूले तिम्रो खिल्ली उडाए पनि केही परिवर्तन हुँदैन । समस्याचाहिँ तिमी होइनौं, तर उनीहरूको गिज्याउने व्यवहार हो ।” अर्को दिन, छावाको गिल्ला गरेको एउटा बच्चा जिराफ बाटो बिराएर हात्तीको बथान भएको ठाउँमा आइपुग्यो । जिराफलाई पहिलो पटक देखेका सबै छावाहरूले उसको विषयमा टिप्पणी गर्न थाले । “कस्तो हाँसउठ्दो !” “उसको घाँटी…

आमाहरू सेवाको योग्य हुनुको वैज्ञानिक कारण

पहिलो, आमाहरूलाई आरामको आवश्यकता हुन्छ । पुरुषहरूको तुलनामा महिलाहरूको आरामको समय दिनहुँ ४० मिनेटले कम हुने कुरा कुनै एउटा अध्ययनले देखाएको छ । दोस्रो, आमाहरू जीवनभर आफ्ना छोरा-छोरीहरूप्रति चिन्तित रहन्छन् । छोरा-छोरीले जतिसुकै कोसिस गरे तापनि छोरा-छोरीप्रतिको आमाको चिन्ता कहिल्यै समाप्त हुँदैन । आमाहरूले आफू संसारबाट बिदा हुने समयसम्म पनि छोरा-छोरीहरूको आर्थिक अवस्था, घर-व्यवहार इत्यादि कुराहरूलाई मनबाट हटाउन सक्दैनन् । तेस्रो, छोरा-छोरीहरू जैविक रूपमा आमाको अझ नजिक हुन्छन् । छोरा-छोरीहरूको शरीरमा आधा आमाको र आधा बुबाको जीन हुन्छ, तर उनीहरूमा आमाको जीनले अझ ठूलो प्रभाव पार्छ । चौथो, आमाहरूले सहयोग पाउने ठाउँ कम छ । विगतमा, परिवार ठूलो हुने भएकोले हजुरबुबा र हजुरआमाहरूले बच्चाहरू हुर्काउन र घर-व्यवहार चलाउन सहयोग गर्ने हुँदा ठूलो सहयोग मिल्थ्यो, तर अहिले त परिवार सानो हुने…

अहिले हामीलाई आवश्यक परेको कुरा, ‘सहनशीलता’ र ‘क्षमा’

प्राचीन कोरियामा सन्बी कहलाइने विद्वान्‌हरू सितिमिती रिसाउँदैनथे, अनि अरूलाई उदारतापूर्वक क्षमा गरिदिनु र अरूप्रति सहनशील हुनुलाई सद्गुण मान्दै आफूहरू पनि त्यसै गर्थे । बाटोमा ठूलो सोरले कराउने अथवा रीसको झोकमा झगडा गर्ने कुरालाई निम्न वर्गका मानिसहरूले मात्र गर्ने असभ्य व्यवहारको रूपमा लिइन्थ्यो । तर अहिले भने संसार यति परिवर्तन भएको छ, कि ठूलो सोरमा कराउने मानिसलाई उल्टै मालिक ठान्ने गरिन्छ । संसारमा हामी अरूहरूसँगै जिउने गर्छौं । दिनहुँ थुप्रै मानिसहरूसँग भेटवार्ता हुने भएकोले एक-अर्कालाई चोट पुऱ्याउन पुग्नु भनेको आम कुरा हो । हाँसउठ्दो कुराचाहिँ, हामीहरू आफूले अरूलाई गरेको दुर्व्यवहार सजिलै बिर्सन्छौं, तर अरूले आफूसँग गरेको दुर्व्यवहारलाई भने लामो समयसम्म सम्झिरहन्छौं । अझ कहिलेकहीँ त, कुनै न कुनै दिन ‘बदला’ लिने सोचाइसमेत लिन पुग्छौं । वास्तवमा रीसले आखिरमा हामी आफैलाई नै…

परिवारको ‘सानो इच्छा’ पूरा गरिदिने

परीकथाहरूमा प्रायः प्रमुख पात्रको इच्छा पूरा गरिदिने अलौकिक विशेषता लिएको कुनै पात्र हुन्छ । उक्त पात्रको सहयोगद्वारा प्रमुख पात्रले नयाँ जीवन जिउन वा सङ्कटबाट पार हुन र खुशी पाउन सक्छन् । यद्यपि योचाहिँ परीकथामा मात्र सम्भव हुने कुरा होइन । हामीले पनि थोरै मात्र कोसिस गऱ्यौं भने आफ्ना अमूल्य परिवारको इच्छा सजिलैसँग पूरा गरिदिन सक्छौं । त्यसो हुँदा, यहाँहरूको परिवारले परीकथामा अलौकिक शक्ति भएको पात्रको ईर्ष्या गर्नेछैनन् । यहाँहरूले विचारशील भएर साँचो हृदयले एक-अर्काको इच्छा पूरा गरिदिनुभयो भने परिवारका सबै सदस्यहरू स्वतः खुशी हुनेछन् । यो महिनामा, स्वेच्छाले आफ्ना मायालु परिवारको ‘सानो इच्छा’ पूरा गरिदिनुहोला । परीकथाजस्तै सुन्दर कहानी यहाँहरूको सामु प्रकट हुन पनि सक्छ । सुझाव परिवारको इच्छा बुलेटिन बोर्ड तयार गर्ने उदाहरण : “(       )ले मेरो…

​परिवारको प्रबल पक्ष बढाउने !

कुनै बीउ वा बिरुवा रोपेपछि त्यसलाई राम्ररी घाम र हावा आउने ठाउँमा राखेर हेरचाह गऱ्यो भने त्यो अझ बलियो गरी हुर्किन्छ । प्रेमको बीउ पनि उस्तै हो । परिवारमा प्रेम अभिव्यक्त गरिएन भने प्रेमको बीउ राम्ररी उम्रिएर बढ्न सक्दैन । प्रेमको बीउलाई उम्रिएर, फूल फुलेर फल फल्ने गराउनको निम्ति त्यसको हेरचाह गर्नुपर्छ । तरिकाहरूमध्येको एउटा नै परिवारका प्रबल पक्षहरूमा नजर लगाउनु हो । प्रबल पक्षहरू पत्ता लगाउनको निम्ति परिवारमा रुचि राख्ने क्रममा आपसी समझदारी प्रगाढ बनेर प्रेम बढ्दैजान्छ । प्रबल पक्षहरू पत्ता लाग्यो भने त्यसलाई आफूभित्र मात्र सीमित नराखीकन बोलीद्वारा अभिव्यक्त गरिहेर्नुहोस् । त्यसरी अभिव्यक्त गऱ्यो भने उनीहरूमा आत्मविश्वास पलाएर उनीहरूको प्रबल पक्ष अझ चम्कनेछ । यो महिनामा परिवारभित्र एक-अर्काका प्रबल पक्षहरूलाई अभिव्यक्त गर्दै प्रेमको फूल फुलाउनुहोस् ! सुझाव परिवारको…

परिवारसँग ग्राहकलाई जस्तै नम्र व्यवहार गर्ने !

खाना खानको लागि रेस्टुरेन्ट जाँदा वा पसलमा केही किन्न जाँदाखेरि त्यहाँका कर्मचारीहरूले यहाँहरूसँग नम्र व्यवहार गऱ्यो भने साँच्चै राम्रो लाग्छ नि । कुनै सामान खासै मन नपरेको भए पनि कहिलेकहीँ विक्रेताको व्यवहारले गर्दा त्यो सामान किनूँ-किनूँ लाग्ने अवस्था पनि हुन्छ । नम्र हुनु यतिसम्म प्रभावकारी हुन्छ भने यो महिना आफ्नो परिवारलाई आफ्नो ग्राहक ठानेर उनीहरूसँग नम्र व्यवहार गर्दा कसो होला ? वास्तवमा परिवारसँग सधैँ नम्र व्यवहार गर्न सजिलो त हुँदैन । कहिलेकहीँ निराश हुँदा, बिरामी हुँदा अथवा अरू कुराको बढी वास्ता गर्दाखेरि रुखो बोली र व्यवहार गर्ने अवस्थाहरू धेरै हुन्छ । यसैकारण एक-अर्कालाई चोट पुऱ्याएको वा आपसमा असमझदारी सृजना भएको कुराप्रति पछुतो पनि लाग्न सक्छ । कुनै अपरिचित व्यक्तिसँग त मन्द मुस्काउँदै व्यवहार गरिन्छ भने आफ्नो परिवारसँग त्यसरी व्यवहार गर्न…

सँगै खेलौं, ‘खुशीको खेल’

सन् १९१३मा प्रकाशित अमेरिकी उपन्यास ‘पोलियाना’की प्रमुख पात्र पोलियानाचाहिँ जुनसुकै समयमा, जहाँ पनि र जस्तोसुकै कुरामा पनि खुशी खोज्ने अत्यन्तै सकारात्मक पात्र हुन् । उदाहरणका लागि, झ्यालको पर्दा नभएको बुइँगलमा बस्नुपर्दा उनी “झ्यालबाहिरको दृश्यलाई छेक्ने केही पनि नभएकोले साँच्चै राम्रो छ” भन्दै ज्यादै हर्षित भइन् । खाना खाने समयमा अबेर भएर पाउरोटी र दूध मात्र खानुपर्दा उनले “मलाई पाउरोटी र दूध मन पर्छ” भनिन् । ‘खुशीको खेल’ भनिने उनको सकारात्मक सोच्ने तरिका सहरभरि फैलियो, जसले निन्याउरो मुहार बनाएको मानिसलाई समेत उज्यालो गरी मुस्कुराउने गरायो । विशेष गरी कुनै राम्रो कुरा हुँदा मात्र हामीहरू खुशी र हर्षित हुनेचाहिँ होइन । खुशी हुने र नहुने कुराचाहिँ दिइएको अवस्थालाई हामीले कसरी लिन्छौं भन्ने कुरामा निर्भर हुन्छ । यो महिना, आफ्नो परिवारसँगै पोलियानाको ‘खुशीको…

हाम्रो प्यारो घर ‘Sweet Home’

प्रेमलाई स्वादमा वर्णन गर्ने हो भने प्रेमको स्वाद कस्तो हुन्छ होला ? कोरियालीहरूले प्रायः मायालु नजरलाई ‘मह रसाउने आँखा’ भनेर भन्छन् । हनिमून र प्यारो घरजस्तै, प्रेम र खुशीलाई स्वादसँग तुलना गर्दा यसलाई अक्सर मिठासमा व्यक्त गरिन्छ । वास्तवमा ‘मीठो’ भनेको धेरै भाषाहरूमा राम्रो भन्ने अर्थ हो । पर्याप्त चिनीले तपाईंको मनलाई शान्त बनाउनुको साथै तपाईंलाई राम्रो महसुस गराउँछ । किनकि चिनीले उत्सर्जन गराउने सेरोटोनिन(मस्तिष्कमा हुने एक किसिमको रसायन) नै हामीले खुशी महसुस गर्दा उत्सर्जन हुने हर्मोन हो । यो महिनामा, विभिन्न तरिकाले आफ्नो परिवारलाई मिठास प्रदान गरिदिनुहोला । तपाईंको घर ‘Sweet Home’ बन्नेछ । सुझाव मीठो र नरम आवाजमा बोल्ने एक-अर्कालाई प्रेमले भरिएको नजरले हेर्ने सुन्दा मात्र पनि राम्रो लाग्ने कुरा भन्ने (उदाहरण : ‘माया गर्छु,’ ‘धन्यवाद,’ ‘राम्रो काम…

म मेरो परिवारको समर्थक हुँ !

खेलकुद हेर्दाखेरि खेलाडीहरू जत्तिकै उत्साहित हुने मानिसहरू देख्न सकिन्छ । तिनीहरू नै समर्थकहरू हुन् । समर्थकचाहिँ कुनै विशेष समूह वा व्यक्तिलाई समर्थन वा प्रायोजन गर्ने मानिस, अथवा रङ्गशालामा खेलाडीहरूलाई हौसला दिने मानिस हो । समर्थकहरूको समर्थन र हौसलाचाहिँ खेलाडीहरूलाई बल र आत्मविश्वास प्रदान गरी खेललाई जिततर्फ डोऱ्याउने प्रेरक शक्ति बन्दछ । खेल सकाएका खेलाडीहरूले “दर्शकहरूको समर्थनले मलाई शक्ति मिल्यो” भन्ने कुरा एकदम सही हो । प्रोत्साहन र समर्थन खेलाडीहरूलाई मात्र नभएर सबैलाई आवश्यक पर्छ । किनकि आफूलाई दिइएको मिसन अथवा सपनाको निम्ति जिउने दैनिक जीवनचाहिँ कहिलेकहीँ एउटा उग्र प्रतिस्पर्धाजस्तै हुन्छ । यो महिना परिवारको भरपर्दो समर्थक बन्नुहोस् । परिवारको प्रोत्साहन र समर्थनभन्दा अझ शक्तिशाली अरू केही हुन सक्दैन ! सुझाव ईमानदारितापूर्वक सकारात्मक बोली बोल्ने समर्थन र प्रोत्साहनले भरिपूर्ण मोबाइल सन्देश…