विश्वास र जीवन

जीवन बचाउने आविष्कार

ज्याक एन्ड्राकाले, किशोरावस्थामा एक प्यान्क्रियाटिक क्यान्सर पत्ता लगाउने क्रान्तिकारी उपकरणको आविष्कार गरे । आफ्नो परिवारको सदस्यजस्तै मानिने बुबाको साथीको प्यान्क्रियाटिक क्यान्सरका कारण अचानक मृत्यु भएपछि, उनी गहिरो शोकमा डुबे । त्यसपछि उनले प्यान्क्रियाटिक क्यान्सरको बारेमा अनुसन्धान गर्न सुरु गरे । सुरुवाती चरणमा पहिचान गर्न गाह्रो हुने भएकोले क्यान्सरमध्ये सबैभन्दा कम बाँच्ने दर देखिएको प्यान्क्रियाटिक क्यान्सरको परीक्षण विधि पुरानो हुनुका साथै यसको शुद्धता कम र लागत महँगो हुने समस्या थियो । ३ महिना लगाएर ८,००० भन्दा बढी प्रोटिनहरूको अध्ययन गरेपछि, एन्ड्राकाले अन्ततः प्यान्क्रियाटिक क्यान्सरसँग प्रतिक्रिया देखाउने ‘मेसोथेलिन’ (mesothelin) नामक प्रोटिन पत्ता लगाए । उनले यसमा एन्टिबडी र कार्बन न्यानोट्युबहरूलाई मिलाएर एउटा परीक्षण किट (diagnosis kit) तयार गरे । उनले बनाएको परीक्षण किटले ५ मिनेटभन्दा कम समयको परीक्षणबाट प्यान्क्रियाटिक क्यान्सर मात्र नभई…

परीक्षाहरू

शुद्ध सुनबाट बनेका गर-गहनाहरू सुन्दर मात्र देखिँदैनन् तर समयसँगै अपरिवर्तित रहने वा खिया नलाग्ने विशेषताका पनि हुन्छन् । प्राचीन कालदेखि नै शुद्ध सुनको मूल्य अपरिवर्तनीय रूपमा कायम रहँदैआएको छ । शुद्ध सुनले, सुन खानीबाट शुद्ध गरिएको अथवा अन्य धातुसँग नमिसिएको सुनलाई बुझाउँछ । आगोमा खारिने प्रक्रियामार्फत सबै अशुद्धताहरू हटेपछि, बल्ल त्यो सुन शुद्ध बन्छ । परमेश्वरले हामीलाई पूर्ण परमेश्वरको मानिस बनाउने प्रक्रिया पनि शुद्ध सुन बनाउने प्रक्रियाजस्तै हो । आगोको भट्टीमा हाल्दा सुनबाट सबै प्रकारका अशुद्धताहरू हटेजस्तै परमेश्वरले हामीलाई विश्वासको मार्गमा विभिन्न परीक्षामार्फत एक-एक गर्दै आत्मिक अशुद्धताहरू हटाउन लगाउनुहुन्छ र स्वर्गीय राजकीय पूजाहारीहरूको गुणहरूले सुसज्जित पार्नुहुन्छ । हामी कुनै पनि दाग वा खोटविनाको सुन्दर स्वरूपमा नयाँ गरी जन्मिएर, सधैँभरि चम्किरहने स्वर्गीय महिमामा सहभागी हुने भएकोले दुःख र कष्ट पनि हाम्रो…

हेल्पर्स हाइ(सेवाभावको सन्तुष्टि)

कुनै सर्तविना अरूलाई मद्दत गर्दा शरीरमा इन्डोफिर्न (endorphins)को मात्रा बढ्छ र यसले मानिसलाई आनन्दित महसुस गराउनुका साथै शरीरमा सकारात्मक परिवर्तनहरू ल्याउन मद्दत गर्दछ । यसलाई मनोचिकित्सकको भाषामा ‘हेल्परस हाई’ भनिन्छ । शाब्दिक रूपमा भन्नुपर्दा, यसको अर्थ मद्दत गर्ने व्यक्तिले महसुस गर्ने उत्कृष्ट मनोवैज्ञानिक सन्तुष्टि हो । एउटा अनुसन्धानले देखाएको छ, कि हप्तामा ८ घण्टाभन्दा बढी अरूलाई मद्दत गर्ने ३,००० स्वयंसेवकहरूमध्ये ९५% ले ‘हेल्पर्स हाई’ (helper’s high) को अनुभव गर्छन् । जबरजस्ती गरिने सेवा पनि उस्तै नै हो । मुख्यतया अपराधीहरूसँग व्यवहार गर्ने एक कानुनी व्यवसायी भन्छन् कि, प्रोबेशन (परिक्षण काल) र सामुदायिक सेवाको आदेशसहित निलम्बित सजाय पाएका विचाराधीन कैदीहरूले सुरुमा दबाबमा परेर सेवा गरे तापनि बिस्तारै उनीहरूले साँचो मनले सेवा गर्न थाल्छन् । सेवा भनेको अरूलाई मद्दत गर्नु त हो…

घरमा ‘हाँसो उपकरण’ राख्ने !

उज्यालो मुस्कानले भरिएको अनुहारले आफूमा खुशीको बहार ल्याउनुको साथै हेर्ने व्यक्तिलाई समेत यसले खुशी दिलाउँछ । यसको साथै नजिकको व्यक्तिलाई प्रेम अभिव्यक्त गर्दै समर्थन र हौसला प्रदान गर्ने यो सबैभन्दा उत्तम तरिका पनि हो । अझ धेरै हाँस्नको निम्ति ‘हाँसो उपकरण’लाई आफ्नो घरको ठाउँ-ठाउँमा राखिहेरौं । ठूलो सोरले १० सेकेण्डभन्दा बढी हाँस्यो भने हाँसोको प्रभाव झन्-झन् बढ्दैजान्छ । विभिन्न हाँसो उपकरणहरू राखेर आफ्नो परिवारसँगै सक्दो हाँस्ने गरौं । नैराश्यता विलीन भएर घरमा खुशी मात्र पोखिनेछ ! सुझाव हाँसो क्षेत्र : यो ठाउँमा पुग्नासाथ हाँसिहाल्ने (‘यो हाँसो क्षेत्र हो,’ ‘यहाँ आयो भने हाँसो प्रस्फुटन हुन्छ’ इत्यादि लेखेर टाँस्ने) हाँसो रेखा : यो रेखा पार गर्दैपिच्छे हाँस्ने (‘यो ठाउँ पार गर्दा हाँस्नुहोस्’ लेखेर टाँस्ने) हाँसो समय : कुनै समय तोकेर सँगै हाँस्ने…

वुडपिकर चराको ब्रुड प्याच [brood patch]

प्वाँखहरू एकदमै हलुका हुन्छ, तर त्यसमा उत्तम ताप स्थिरता हुन्छ । यसकारण जाडो याममा फेदरबाट बनेका ज्याकेटहरू मानिसहरूमाझ लोकप्रिय बन्ने गर्छ । तर वुडपिकर चराले चाहिँ शरीर ढाक्ने प्वाँखहरू आफैले उखेलेर त्यसलाई न्यानो पार्ने गर्छ । कारण एक वाक्यमा भन्ने हो भने, आफ्नो बचेराको निम्ति ! वुडपिकरले ओथारो बस्दाखेरि अण्डामाथि पर्ने आफ्नो पेटवरिपरिका प्वाँखहरूलाई जानी-जानी उखेल्ने गर्छ । नाङ्गो भागमा रगत जम्मा हुनुको साथै त्यहाँको ताप उच्च हुन्छ । ओथारो बस्दाखेरि रगत जम्मा भएको नाङ्गो भागबाट अण्डामा अझ ताप प्रवाह गर्न सकिन्छ । यसरी वुडपिकरले अण्डामा न्यानोपन प्रवाह गर्नको निम्ति शरीरमा बनाउने प्वाँखरहित नाङ्गो भागलाई नै ‘ब्रुड प्याच’ भनिन्छ । प्रायः सबै चराहरूमा मुनिपट्टि ब्रुड प्याच स्वतः बनिरहेको हुन्छ, तर वुडपिकरले चाहिँ आफ्नो शरीरबाट आफैले प्वाँख उखेल्ने गर्छ । अझ…

बुद्धिमान् चराको कुञ्जी

काग, एयाजुर विंग्ड-म्यागपाइस(नीलपंख काग), नाइटिङगेल(बुलबुल), म्यागपाइस(लामपुच्छ्रे काग) लगायत कागको परिवारमा पर्ने चराहरू अन्य प्रजातिका चराहरूको तुलनामा सबैभन्दा चलाख हुन्छन् । वास्तवमा भन्ने हो भने, केही म्यागपाइस वा कागहरूले आयतनको धारणाका साथै समयको बहावसमेत बुझ्न सक्छन्, अनि ऐनामा प्रतिबिम्बित चित्रद्वारा आफैलाई चिन्न सक्छन् । भनिन्छ, तिनीहरूले बिताउने फुर्सदको समय, आफ्नै संस्कृति र तिनीहरूको आफ्नै भाषा पनि हुन्छ । विशेष गरी, न्यू क्यालेडोनियन कागहरूले तारलाई बङ्ग्याएर त्यसको प्रयोगद्वारा बोतलबाट खानेकुरासमेत निकाल्न सक्छन् । वन्यजन्तुहरूमध्ये सबैभन्दा चतुर मानिने चिम्पान्जीले पनि तिनीहरूले बनाएजस्तै अङ्कुसे बनाउन सक्दैनन् । जर्मनीको म्याक्स प्ल्याङ्क संस्थाले कागको परिवारका १२७ वटा प्रजातिका चराहरूको तथ्याङ्कद्वारा बचेराहरूको पालनपोषणको अवधि र संज्ञानात्मक क्षमताबीचको सम्बन्धलाई विश्लेषण गरेको थियो । उनीहरूले बचेराको पालनपोषणको अवधिले चराको संज्ञानात्मक क्षमतामा ठूलो प्रभाव पार्ने कुरा पत्ता लगाए । कागको…

सहकार्यको शक्ति

हिग्स बोसोन भनेको ब्रह्माण्डलाई रचना गर्ने एक तात्त्विक कण हो, यसले आधुनिक भौतिक विज्ञानमार्फत ब्रह्माण्डबारे वर्णन गर्न एक महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ । यद्यपि भौतिकशास्त्रीहरू हिग्स बोसोनको अस्तित्वबारे पहिल्यै अवगत भइसकेका भए तापनि करीब ५० वर्षसम्म यसको अस्तित्वलाई प्रमाणित गर्न तिनीहरू असफल भए । हिग्स बोसोनको अस्तित्व प्रमाणित भएको ठाउँ नै CERN(युरोपेली आणविक अनुसन्धान सङ्गठन) थियो । विश्वभरिका १०,००० भौतिकशास्त्रीहरूसँगको सहकार्यमा CERNले २५ वर्षमा २७ कि.मि. लामो शक्तिशाली कण त्वरक LHC(Large Hadrom Collider) सफलतापूर्वक विकास गरी निर्माण गऱ्यो । हजारौँ भौतिकशास्त्रीहरूको वर्षौँको कडा परिश्रमपछि अन्ततः सन् २०१२मा हिग्स बोसोनको अस्तित्व प्रमाणित भयो । यस्तो सहकार्यको प्रणाली CERNको सफलताको मुख्य कारकको रूपमा देखियो । CERNका पूर्व उपनिर्देशक सेर्जियो बेर्तोलुचीले सयौँ देशहरूबाटका वैज्ञानिकहरू, आफ्नो जन्मथलो, भाषा, संस्कृति, जीवनशैली र सोच्ने तरिकामा भिन्न भए…

मभन्दा फरक भए पनि

एउटा छावा(हात्तीको बच्चा) पुतलीलाई पछ्याउने क्रममा गल्तीले बच्चा जिराफहरू खेलिरहेको ठाउँमा पुग्यो । छावालाई पहिलो पटक देखेका बच्चा जिराफहरूले उसको विषयमा टिप्पणी गर्न थाले । “ए साथी हो, त्यहाँ हेर त ।” “ओहो ! कति लामो नाक ।” “हा हा, कस्तो अनौठो देखिएको ।” त्यसरी गिल्ला पाएको छावा रुँदै घर फर्कियो । छक्क पर्दै माउ हात्तीले के भयो भनेर सोधिन् । छावाले सबै कुरा बताएपछि माउ हात्तीले यसो भनिन्, “जिराफहरूले तिम्रो खिल्ली उडाए पनि केही परिवर्तन हुँदैन । समस्याचाहिँ तिमी होइनौं, तर उनीहरूको गिज्याउने व्यवहार हो ।” अर्को दिन, छावाको गिल्ला गरेको एउटा बच्चा जिराफ बाटो बिराएर हात्तीको बथान भएको ठाउँमा आइपुग्यो । जिराफलाई पहिलो पटक देखेका सबै छावाहरूले उसको विषयमा टिप्पणी गर्न थाले । “कस्तो हाँसउठ्दो !” “उसको घाँटी…

​खुशी परिवारको अत्यावश्यक सद्गुण, ‘धन्यवाद’

नेल्सन मन्डेला, जातिवादको विरुद्धमा लडेकाले सजायस्वरूप २७ वर्षको कारावास जीवन बिताएर सन् १९९०मा मुक्त भए । मानिसहरूले ७० वर्षका मन्डेला कुप्रो बूढोको स्वरूपमा बाहिर निस्कन्छन् भन्ठानेका थिए, तर तिनी एकदम स्वस्थ र तन्दुरुस्त स्वरूपमा बाहिर निस्केका देखेर मानिसहरू छक्क परे । एक जना पत्रकारले त्यसको राज सोध्दाखेरि नेल्सन मन्डेलाले यस्तो जवाफ दिए : “मैले जेलमा सधैँ परमेश्वरलाई धन्यवाद चढाएँ । आकाशतिर हेर्दा पनि धन्यवाद चढाएँ, जमिनमा हेर्दा पनि धन्यवाद चढाएँ, पानी पिउँदा पनि, खाना खाँदा पनि, श्रम शिविरमा काम गर्दा पनि धन्यवाद चढाएँ । मैले सधैँ धन्यवाद चढाएकोले यसरी स्वस्थ रहन सकेको हुँ ।” क्याम्पसमा अध्ययनरत एक जना विद्यार्थीको गाडी दुर्घटनामा परेर पूरै शरीर तेस्रो डिग्रीसम्म जल्यो । सुन्दर र फुर्तिला तिनको स्वरूप अब भने रहेन । पूरै शरीरमा पट्टी…

प्रेमको शक्तिद्वारा सन्तानलाई जित्नुहुने आमा

मैले भाँडा माझिरहेको बेला मोबाइलमा घण्टी बज्यो । ‘आमा’ हेरेर मात्र पनि मैले यसो अनुमान लगाएँ । आमाले घरमा बनेका केही परिकारहरू लिन बोलाउन फोन गर्नुभएको हो जस्तो लाग्यो । ‘मैले पहिला फोन गर्नुपर्ने’ भनेर म क्षमाप्रार्थी भएँ । मेरा चार दिदीहरू र एक जना भाइ छन् । मेरो उमेर ४० कटिसकेको भए पनि आमाको नजरमा म अझै पनि उहाँलाई पिरोलिरहने कान्छी छोरीजस्तै छु । वास्तवमा सबैभन्दा कान्छोचाहिँ मेरो भाइ हो, तर ऊ अलि परिपक्व भएकोले होला आमाले मलाई कान्छोलाई झैँ व्यवहार गर्नुहुन्छ । मैले बच्चाले जस्तै “आमा” भन्दै फोन उठाएँ । मेरो अनुमान सही रहेछ । अघिल्लो दिनमा भेटघाटको लागि आउनुभएका मेरा काका-काकीले आमालाई फलफूल, मासु इत्यादि भोजनहरू टन्नै दिएर जानुभएको रहेछ, आमाले मलाई आएर केही लैजानको लागि बोलाउनुभयो…

इ सु जा / गुमी, कोरिया

आमाहरू सेवाको योग्य हुनुको वैज्ञानिक कारण

पहिलो, आमाहरूलाई आरामको आवश्यकता हुन्छ । पुरुषहरूको तुलनामा महिलाहरूको आरामको समय दिनहुँ ४० मिनेटले कम हुने कुरा कुनै एउटा अध्ययनले देखाएको छ । दोस्रो, आमाहरू जीवनभर आफ्ना छोरा-छोरीहरूप्रति चिन्तित रहन्छन् । छोरा-छोरीले जतिसुकै कोसिस गरे तापनि छोरा-छोरीप्रतिको आमाको चिन्ता कहिल्यै समाप्त हुँदैन । आमाहरूले आफू संसारबाट बिदा हुने समयसम्म पनि छोरा-छोरीहरूको आर्थिक अवस्था, घर-व्यवहार इत्यादि कुराहरूलाई मनबाट हटाउन सक्दैनन् । तेस्रो, छोरा-छोरीहरू जैविक रूपमा आमाको अझ नजिक हुन्छन् । छोरा-छोरीहरूको शरीरमा आधा आमाको र आधा बुबाको जीन हुन्छ, तर उनीहरूमा आमाको जीनले अझ ठूलो प्रभाव पार्छ । चौथो, आमाहरूले सहयोग पाउने ठाउँ कम छ । विगतमा, परिवार ठूलो हुने भएकोले हजुरबुबा र हजुरआमाहरूले बच्चाहरू हुर्काउन र घर-व्यवहार चलाउन सहयोग गर्ने हुँदा ठूलो सहयोग मिल्थ्यो, तर अहिले त परिवार सानो हुने…

रिसाहा संसार, घरदेखि नै यसलाई सच्च्याऔं !

हिजोआज संसार ‘रिसलाई नियन्त्रण गर्न नसक्ने’ बन्दैगएको छ । राजमार्गमा एक जना सवारी चालकले लेन मिच्दा अर्का सवारी चालकले रिसाउँदै बीच सडकमै झ्याप्प ब्रेक लगाएर एक्कासि आफ्नो गाडी रोकेछन् । उनीपछिका चालकले त जसोतसो ब्रेक हान्न भ्याए, तर त्यसपछिका ५ वटा गाडीहरू एक-अर्कासँग नराम्ररी बजारिएर ठूलो दुर्घटना हुन पुग्यो । यसले गर्दा १ जना निर्दोष चालकको घटनास्थलमै मृत्यु भयो भने बाँकी ४ जना चालकहरू गम्भीर घाइते भए । यता आफ्नो अपार्टमेन्टको भुइँ तलामा भएको होहल्लाका कारण एक जना मानिसले ज्यादै क्रोधित भएर भुइँ तलामा आगो सल्काइदिए, जसले गर्दा २ जनाको ज्यान गयो । एक जना छोराले आफूलाई अनुशासन सिकाइरहनुभएका बुबा-आमाको हत्या गऱ्यो । अनि एक जना कर्मचारीले भनाभन परेको निहुँमा आफ्नै सहकर्मीको हत्या गऱ्यो । यसरी रिसलाई नियन्त्रण गर्न नसक्दा…

हराएको जुत्ता फिर्ता

मेरी हजुरआमा सधैँ मलाई थप केही दिन चाहनुहुन्छ । म प्राथमिक तहमा छँदा मैले परिश्रमसाथ पढाइ गरोस् भनेर उहाँले मलाई टेबिल किनिदिनुभयो, अनि माध्यमिक र उच्च माध्यमिक तहको लागि मलाई पोशाक किनिदिनुभयो । म कलेज विद्यार्थी भएर एकलै बस्दाखेरि उहाँले विभिन्न परिकारहरू बनाएर पठाइदिनुहुन्थ्यो । उहाँले मलाई केही कुरा चाहिएको छ कि भनेर सधैँ सोध्ने गर्नुहुन्छ । केही वर्षअघि छुसग भनिने कोरियाली राष्ट्रिय बिदाको समयमा मेरी हजुरआमाले मलाई जुत्ता उपहार दिनुभयो । उहाँले मेरी फुपू र बहिनीलाई, मलाई सुहाउने आधुनिक डिजाइनको जुत्ता छान्न लगाउनुभएको रहेछ । बिदा सकेर फर्किंदा मैले नआउनू भने पनि उहाँ मलाई बिदाइ गर्न मेरो पछि-पछि बसपार्कसम्मै आउनुभयो । उहाँको न्यानो प्रेमले भरिएर म बस चढें, तर खै किन हो, मन खिन्न भइरहेको थियो । त्यसको केहीबेरपछि…

ओ जिन ह्वी / आन्याङ, कोरिया

रिङवानडेरङ (Ringwanderung)

जर्मनीको म्याक्स प्लाङ्क सोसाइटी(Max Planck Society)ले केही मानिसहरूमा नक्सा र कम्पासविना घना जङ्गलमा बाटो पत्ता लगाउने क्षमतासम्बन्धी परीक्षण गरेको थियो । GPS(Global Positioning System)द्वारा ट्र्याक गरेको परिणाममा, सहभागीहरू सूर्य नअस्ताउञ्जेल सही बाटोतिर हिँडेका तर अँध्यारो भएपछि एउटै ठाउँमा गोलाकार गरी हिँडेका पाइयो । २० मिटर हिँडेका भए पनि वास्तवमा उनीहरू ४ मिटर त्रिज्या(radius)मा गोलाकार गरी हिँडेका थिए । यद्यपि त्यसो भइरहेको उनीहरूले पत्तो पाएनन् । आफू सही बाटो गइरहेको छु भन्ठानेर त्यसरी गोलाकार गरी घुम्ने प्रक्रियालाई नै रिङवानडेरङ भनिन्छ । Ringwanderung, ‘ring, गोलो’ र ‘wandaring, भौंतारिनु’ शब्दहरूको संयोजनद्वारा बनेको एउटा ट्रेकिङ शब्द हो । पोख्त पर्वतारोहीहरू नै भए पनि उनीहरू हिमाल आरोहणका क्रममा बाटो बिराएर प्रायः रिङवानडेरङको सङ्कटमा पर्छन् । कुनै मानिसले जङ्गल वा मरुभूमिमा बाटो बिराउने कारणचाहिँ उसको मस्तिष्कले…

सन्तानोचित कर्तव्य भनेको …

हालसालै मेरो दाहिने नाडीमा चोट लाग्यो । बिस्तारै आफै निको हुन्छ होला भनेर मैले त्यसलाई खासै ध्यान दिइनँ । तर दिन बित्दैजाँदा दुखाइ झन्-झन् बढ्दैगयो । तैपनि मैले नाडीमा पट्टी बाँधेर रुमाललाई तातो पानीमा भिजाएर सेक्दै दुखाइ कम गराउन कोसिस गरें । सायद मेरो त्यो दयनीय स्वरूप देखेर होला, माध्यमिक तहमा अध्ययनरत मेरा दुई छोरीहरूले सबै घरायसी कामहरूमा सघाए । खाना खाएपछि उनीहरूले भाँडा माझे र पालैपालो घर सफा गरे । प्राथमिक तहमा पढ्ने मेरो कान्छो छोराले समेत यसो भन्यो, “आमा, म तपाईंको शिर नुहाइदिन्छु नि । तपाईंले त्यो सुन्निएको हात चलाउनुहुँदैन ।” अनि फोहोर भएको शौचालय सफा गर्ने कुराचाहिँ हातको दुखाइका कारण म सोच्न पनि सक्दिनथें । “यहाँ सफा गर्नुपर्ने भएछ ... तर कसरी गर्ने होला ?” भनेर मैले…

जाङ सुन ह्याङ / सउल, कोरिया

बुबा-आमाको मन

एक जना मानिस व्यवसायको सिलसिलामा विदेश जानुपर्ने भयो । तिनको अनुपस्थितिमा केही महिनासम्म एकलैले ५ जना बच्चाहरूको हेरचाह गर्नुपर्ने भएकी पत्नीप्रति तिनी चिन्तित भए । त्यसैले तिनले कसो गरेमा पत्नीको बोझलाई कम गर्न सकिन्छ होला भनेर सोचे, अनि अन्ततः एउटा उपाय निकाले । “बुबा बाहिर गएको समयमा आमाको कुरा सबैभन्दा राम्ररी सुन्नेलाई म ठूलो उपहार दिनेछु ।” बच्चाहरू बुबाको कुरा सुनेर खुशीले रमाए । केही महिनापछि व्यावसायिक यात्राबाट फर्किएका पतिले ५ जना बच्चाहरूमध्ये कसलाई उपहार दिँदा हुन्छ होला भनेर पत्नीलाई सोधे । तब पत्नीले यस्तो जवाफ दिइन् । “जेठोचाहिँ भाइ-बहिनीको रेखदेख गर्दै र उनीहरूको निम्ति त्याग गरिदिँदै कठिन अवस्थामा पनि राम्ररी हुर्कियो, माहिलोले चाहिँ मैले नअह्राए पनि आफ्नो सबै काम आफैले गऱ्यो । साहिँलोले घरधन्दामा सघाएकोले मलाई ठूलो सहयोग मिल्यो…

बोल्नुभन्दा अगाडि

बुद्धिमानीपूर्वक बोलेको बोलीले हजारौँ ऋणसमेत चुक्ता गर्छ भने, विचारै नगरी मुखबाट निकालेको काँडाजस्तो बोलीले मानिसको हृदयमा दाग छोड्छ । त्यसोभए बोल्नुभन्दा अगाडि हामीले कुन-कुन कुराको ख्याल गर्नुपर्छ होला ? ‘सोच्नु(THINK)’ भन्ने अङ्ग्रेजी शब्दको हिज्जेमै त्यसको उत्तर रहेको छ । के यो सही[True] छ ? के यो उपयोगी[Helpful] छ ? के यो प्रेरणादायक[Inspiring] छ ? के यो आवश्यक[Necessary] छ ? के यो दयालु[Kind] छ ? यसरी, बोल्नुभन्दा अगाडि आफूले भन्न लागेको कुरा सही छ कि छैन, सुन्ने व्यक्तिको लागि उपयोगी छ कि छैन भनेर जाँच्नुपर्छ । अनि त्यसले सकारात्मक प्रभाव पार्छ कि पार्दैन भनेर हेर्नुपर्छ । यदि त्यो आवश्यक छैन भने आफूलाई रोकेर नम्र तरिकाले बोल्नुपर्छ । यी पाँच कुराहरूलाई दिमागमा राख्नुभयो भने जो कोहीसँग पनि राम्ररी कुराकानी गर्न सक्नुहुनेछ ।

प्रेमले भरिपूर्ण प्रवेशद्वार बनाउने

“म आएँ ।” “राम्ररी गएर आउनुहोला !” “स्वागत छ, आज पनि धेरै परिश्रम गऱ्यौ !” योचाहिँ घर पस्दा सबैभन्दा पहिला र घरबाहिर निस्कँदा सबैभन्दा अन्तिममा गुज्रिने प्रवेशद्वार हो । अनि परिवारजनले एक दिनको काम सुरु गर्दा भेट्ने र बिदा हुने स्थान हुनुका साथै पाहुनाहरूमा घरप्रतिको पहिलो छाप पर्ने त्यस्तो स्थान पनि हो । घरको प्रवेशद्वार साँघुरो र सानो भए पनि त्यसको भूमिकाचाहिँ सानो छैन । परिवारको सदस्य बाहिर निस्कँदा हौसला दिने अनि फर्किआउँदा खुशीसाथ स्वागत गर्ने गऱ्यो भने प्रवेशद्वार, आउँदा-जाँदा गुज्रिने एउटा द्वार मात्र नभएर वार्तालाप र मेलमिलापको स्थान बन्नेछ । यो महिनामा आफ्नो घरको प्रवेशद्वारलाई प्रेमले भरिपूर्ण स्थान बनाउँदा कसो होला ? घरमा आउने-जाने गर्दैपिच्छे खुशीले सँगसँगै पछ्याउनेछ । सुझाव प्रवेशद्वारमा परिवार हाँसेको तस्वीर राख्ने प्रवेशद्वारमा हौसलापूर्ण सन्देश राख्ने…

हृदयको ढोका खोल्ने सन्तहरूको सुकर्म

कोरियाको आन्सान वल्फी मण्डलीका हामी सन्तहरू हरेक महिना बाटो सरसफाइ गर्छौं । हामीले स्वयंसेवा कार्य हतारिँदै नभएर विस्तृत रूपले गर्ने गरेको देखेर मण्डली नजिकैका बासिन्दाहरू, पसलका साहुजीहरू र सडक सरसफाइ कर्मचारीहरूले हाम्रो मण्डलीको खूब प्रशंसा गर्छन् । यस पटक हामीले सरसफाइ गरेको ठाउँचाहिँ सङ्फो कला पार्क र वल्फी पार्क थियो । त्यस दिन हामीले पार्कभित्रको फोहोर मात्र नभएर थुप्रै पसलहरू भएको मार्गका फोहोरहरूसमेत टिप्यौं । सडकमा अन्य फोहोरहरूभन्दा पनि चुरोटका ठुटाहरू नै धेरै थिए । हामीहरू सरसफाइ कार्यमा व्यस्त भइरहेको बेला नजिकैको रेस्टूरेन्टमा जिउँदो माछा पुऱ्याउने गाडी चालकले, यात्रु सीटमा बसेर धूम्रपान गरिरहेका व्यक्तिलाई यसो भनेछन्, “चुरोटका ठुटाहरू जथाभावी फ्याँक्ने मानिसहरू सबै जना परमेश्वरको मण्डलीमा जानुपर्छ । तपाईं पनि परमेश्वरको मण्डली जाने हो ?” तिनलाई हामीप्रति दया जागेर त्यसो भनेका…

यु ह्वी सुन / आन्सान, कोरिया

मेरो पहिलो तलब

मोबाइल भाइब्रेट हुँदा मैले त्यसमा आएको सन्देश हेरें । मेरो तलब बैंकमा जम्मा गरिएको रहेछ । मेरो जीवनको पहिलो तलब भएकोले म एकदमै खुशी थिएँ । ‘यो साँच्चै मेरै हो त ? यसलाई कसरी प्रयोग गर्ने होला ?’ उत्साहित हुँदै बैंकतिर लम्कने क्रममा मेरो मनमा थुप्रै कुराहरू खेल्न थाले । ‘योचाहिँ मेरो जीवनको पहिलो तलब भएकोले अहिलेसम्म मेरो निम्ति बलिदान गर्नुभएकी मेरी आमालाई दिन्छु ।’ मैले बैंकबाट जम्मै तलब झिकेर आमाको हातमा थमाइदिएँ । आमा खुशीले दङ्ग पर्नुहुन्छ होला भन्ठानेको थिएँ, तर उहाँले केही बेर खाम मात्र हेरिरहनुभयो । “छोरा, मलाई माफ गरिदेऊ । तिम्रो निम्ति केही गरिदिन नसकेकोमा म अत्यन्तै क्षमाप्रार्थी छु ।” मैले अनुमान गरेको भन्दा बिलकुल फरक प्रतिक्रिया देखेर म अकमक्क परें । आमा किन क्षमाप्रार्थी हुनुभएको…

गिम सन उ / सङनाम, कोरिया