विश्वास र जीवन

माताको सातौँ शिक्षा

“गुनासोले भरिएको मनमा अहङ्कार उत्पन्न हुन्छ । सधैँ कृतज्ञ मनले परमेश्वरको सेवा गरेमा गुनासो र अहङ्कार हटेर जान्छ, अनि नम्रताले हृदयमा वास गर्छ ।”

विस्तृत रूपमा हेर्ने

गुनासोचाहिँ सन्तुष्ट हुन नसक्दा उत्पन्न हुने मन हो । सन्तुष्ट हुन नजान्ने मानिसले सधैँ गुनासो गर्छ । परमेश्वरले जतिसुकै अनुकूल अवस्थामा राखिदिनुभए पनि उनीहरू धन्यवाद दिने कुराभन्दा पहिला नकारात्मक कुरा नै देख्छन् । तर माताले “गुनासोले भरिएको मनमा अहङ्कार उत्पन्न हुन्छ” भन्नुभएको छ । ‘त्यसो गर्नुहुँदैन,’ ‘मेरो तरिका अझ उत्तम छ’ अथवा ‘उसले मसित यस्तो व्यवहार नगर्नुपर्ने’ इत्यादि कुराहरू सोच्दा गुनासो गर्न पुगिन्छ । यस्ता गुनासोबाट हाम्रो मनमा अहङ्कार उत्पन्न हुन्छ, र अन्तिममा हामीले ‘सबैभन्दा राम्रो त म नै हुँ । मजत्तिको राम्रो त कोही छैनँ’ भनेर सोच्न पुग्छौं । अहङ्कारले हाम्रो आत्मालाई विनाशतर्फ डोऱ्याउने भएकोले हामीले जस्तोसुकै अवस्थामा पनि गुनासो नगर्न हरप्रयत्न गर्नुपर्छ । त्यसोभए गुनासो नगर्नको निम्ति हामीले कसो गर्नुपर्छ होला ? सधैँ कृतज्ञ मनले परमेश्वरको सेवा गर्नुपर्छ…

सञ्चारद्वारा पारिवारिक अर्थव्यवस्था मिलाउने !

अहिलेचाहिँ उपभोगको युग हो । मानिसहरू विश्वव्यापी मन्दीको बारेमा कुरा त गर्छन्, तर बिदामा विदेश घुम्न जाने मानिसहरूले बिमानस्थल खचाखच भरिएको हुन्छ । मलहरूमा वस्तुहरूको मूल्य जति धेरै भयो, बिक्री पनि त्यति नै धेरै हुन्छ । होम सपिङमा चाहिँ “लगभग बिक्री भइसक्यो,” “सीमित अफर” आदि पर्चाहरूले मानिसहरूमा उपभोगको इच्छा जगाइदिन्छ । एउटा क्लिक मात्र गऱ्यो भने घरैमा सामान आइपुग्छ । मानिसहरू खानाभन्दा थोरै महँगो एक कप कफी बाहिर गएर पिउनु आवश्यक छ भन्ने गर्छन् । जहाँ गए पनि उपभोगको प्रलोभनमा पार्ने यस्ता धेरै कुराहरू भएकोले पैसा खर्च गर्नुबाहेक मानिसहरूसित अर्को विकल्प रहँदैन । तर हामी आफूले लिन चाहेका कुराहरू सबै लिन अथवा खान चाहेका कुराहरू सबै खान सक्दैनौं । आफूले चाह गरेको कुरा उपभोग गरेर पूर्ण सन्तुष्टि पाए तापनि त्यसले…

कलमद्वारा आफ्नो मन अभिव्यक्त गर्नुहोस् !

कम्प्यूटर र स्मार्टफोनको लोकप्रियता बढेसँगै हस्तलिखित अक्षरको परम्परा लोप हुँदैगएको छ । किबोर्ड वा टच स्क्रिनद्वारा सजिलै सन्देश र चिट्ठीहरू पठाउन सकिने भएकोले हिजोआज मानिसहरूले कलम वा पेन्सिल खासै प्रयोग गर्दैनन् । तर औँलाले थिचेर टाइप गरिने सुविधाजनक डिजिटल अक्षरहरूभन्दा हस्तलिखित अक्षरहरूले अर्को व्यक्तिलाई अझ धेरै प्रभावित तुल्याउँछ । हस्तलिखित चिट्ठीले त्यो पाउने व्यक्तिमा मात्र नभएर लेख्ने व्यक्तिमा समेत सकारात्मक प्रभाव पार्ने गर्छ, अनि लगातार हातले चिट्ठी लेख्ने व्यक्तिमा अरूप्रतिको प्रेम अझ धेरै हुन्छ भन्ने कुरा एउटा अनुसन्धानले देखाएको छ । यो महिनामा आफ्ना अमूल्य परिवारको निम्ति कलम उठाइहेर्नुहोस् । चिट्ठी, कार्ड, नोट, पोस्टकार्ड, सुलेख इत्यादि जे भए पनि हुन्छ । एक-एक शब्द लेख्दैपिच्छे यहाँहरूले आनन्द महसुस गर्नुहुनेछ, अनि अर्को व्यक्तिप्रतिको यहाँहरूको प्रेम अझ गाढा हुँदैजानेछ । सुझाव परिवारका सदस्यहरूको…

माताको आठौँ शिक्षा

“दाजुभाइ-दिदीबहिनीको प्रशंसा गरेमा प्रशंसा आफूमा नै फर्कन्छ ।”

विस्तृत रूपमा हेर्ने

भनिन्छ, “मीठो बोली पठाएमा मीठै बोली फर्कन्छ ।” यो भनाइले बोलीको विशेषतालाई दर्शाउँछ । वास्तवमा बोली भनेको प्रतिध्वनिजस्तै हो । हामीले अरूप्रति जस्तो बोली बोल्छौं, उताबाट पनि त्यस्तै बोली पाउँछौं । यदि अरूप्रति प्रशंसाको बोली बोल्छौं भने प्रशंसाकै बोली फर्कन्छ, र अरूलाई दोषारोपणको बोली बोल्छौं भने उताबाट पनि दोषारोपणकै बोली पाउँछौं । त्यसैले स्वर्गीय माताले हामीलाई “दाजुभाइ, दिदीबहिनीलाई प्रशंसा गरेमा प्रशंसा आफैमा फर्कन्छ” भन्ने शिक्षा दिनुभयो । हामीले यो शिक्षालाई याद गरेर सानो कुरामा पनि दाजुभाइ, दिदीबहिनीलाई प्रशंसा र प्रोत्साहन दिन्छौं भने त्यो प्रशंसा अन्ततः हामीमा नै फर्कनेछ । यसबाहेक यदि दाजुभाइ, दिदीबहिनीको मुखबाट प्रशंसा फर्किएन भने पनि हाम्रा सबै कार्य याद गर्नुभएका परमेश्वरबाट हामीले प्रशंसा र आशिष् पाउनेछौं । मानिसहरूले तिमीहरूसँग जस्तो व्यवहार गरून् भन्ने तिमीहरू चाहन्छौ, तिमीहरूले पनि…

माताको नवौँ शिक्षा

“समुद्रले सम्पूर्ण फोहोर-मैला लिएर शुद्ध गराएजस्तै सम्पूर्ण दाजुभाइ-दिदीबहिनीको गल्तीलाई समेत ढाकछोप गर्न सक्ने समुद्रजस्तै फराकिलो मन नै सच्चा सुन्दर मन हो ।”

विस्तृत रूपमा हेर्ने

स्वर्गीय माताले समुद्रजस्तै फराकिलो मन नै सुन्दर मन हो भन्नुभएको छ । समुद्रजस्तै फराकिलो मन भन्नाले दाजुभाइ, दिदीबहिनीको गल्तीलाई समेत ढाकछोप गरिदिएर उल्टै अरूको मनलाई शुद्ध गराउने मन हो । अनि योचाहिँ सजिलै रिसाउने, क्रोधित हुने मन होइनकि नम्रता र दयापूर्वक अरूलाई बुझिदिने, सहिदिने मन हो । स्वर्गीय माताले हेर्नुहुँदा यस्तो मन नै सुन्दर मन हो । त्यसोभए समुद्रजस्तै फराकिलो मन लिन हामीले कसो गर्नुपर्छ होला ? हाम्रो ठूलो पापसमेत क्षमा गरिदिनुभएका परमेश्वरलाई सोच्यौं भने हुन्छ । हामीहरू स्वर्गमा अक्षम्य पाप गरेर यो पृथ्वीमा धपाइएका पापीहरू हौं । तर परमेश्वर स्वयम् हाम्रो पापको निम्ति प्रायश्चितको बलि हुनुभयो । त्योद्वारा उहाँले हाम्रो पापको ज्याला सट्टामा तिरिदिनुभयो, र हाम्रा सबै पाप क्षमा गरिदिनुभयो । जब हामीले परमेश्वरको यस्तो अनुग्रह र प्रेमलाई सोच्दछौं…

खरबूजा प्रेमी बहिनी

‘खरबूजा सौखिन’ र ‘खरबूजा प्रेमी’ यीचाहिँ मैले मेरी बहिनीलाई दिएका उपनामहरू हुन् । उनलाई खरबूजा एकदमै मन पर्छ, तर मलाई चाहिँ त्यो खाँदाखेरि बीच-बीचमा बीउहरू आइरहने भएकोले अलि झन्झटिलो लाग्छ । बहिनी कामबाट घर आएपछि आमाले काटेर फ्रिजमा राखिदिनुभएको खरबूजा लिएर आफ्नो कोठामा जान्छिन् । अनि उत्साहित हुँदै सबै खरबूजा धमाधम खान्छिन् । उनले गर्मीयाममा त्यसो गरेको प्रायः म दिनहुँ देख्दछु । मैले आमालाई खरबूजा कहिले-कहिले किनेर ल्याउने गर्नुहुन्छ भनेर सोध्दाखेरि उहाँले एक हप्तामा एक चोटि किन्ने गरेको कुरा बताउनुभयो । मेरी बहिनी एकलैले एक महिनामा लगभग ५ वटा खरबूजा खाने गर्दिरहेछिन् । खरबूजा खाँदा-खाँदा कस्तो अमन नभएको होला भनेर म छक्क पर्थें । उनले जाडोयाममा समेत “खरबूजा खान मन लाग्यो” भन्ने गर्छिन् । कस्तो अचम्म ! पक्कै पनि आमाले…

होङ जङ उन / सउल, कोरिया

परिवारको ‘गोप्य सहयोगी’ बनिदिने !

कसैले यहाँहरूको हेरचाह गरिदियो, यहाँहरूलाई खुशी तुल्यायो, र गाह्रो अवस्थामा खुशीसाथ सहयोग गर्न खोज्यो भने कस्तो लाग्छ त ? खुशी र हौसला मिल्नुको साथै मनोबल पनि बढ्छ नि ? यहाँहरूसँग त्यसो गरिदिने व्यक्तिहरू त पहिल्यैदेखि नै छन् । ती हुन् परिवार ! तर हामीहरू यो यथार्थतालाई प्रायः बिर्सने गर्छौं । परिवारबाट प्रेम पाइरहेको भए पनि धन्यवाद नदिईकन उल्टै उनीहरूप्रति गनगन र गुनासो गरेका अवस्थाहरू पनि हुन सक्छ । यो महिनाचाहिँ आफ्नो परिवारबाट कुनै कुराको अपेक्षा नगरी गोप्य रूपमा परिवारको निम्ति कुनै असल काम गरिदिएर ‘परिवारको गोप्य सहयोगी’ बनिदिँदा कसो होला ? प्रेम लिँदाको खुशीभन्दा प्रेम दिँदाको खुशी अझ ठूलो छ भन्ने कुरा जान्न सकिनेछ । सुझाव मिसनको अवधि निर्धारण गर्ने कागजको टुक्रामा परिवारका सबै सदस्यहरूको नाम लेखेर प्रत्येकले एउटा-एउटा छान्ने…

माताको दशौँ शिक्षा

“थुमाद्वारा डोऱ्याइन चाहने मानिस थुमाभन्दा अझ सानो थुमा बन्नुपर्छ ।”

विस्तृत रूपमा हेर्ने

स्वर्गीय माताले, थुमाद्वारा डोरिन चाहने मानिस थुमाभन्दा अझ सानो थुमा बन्नुपर्छ भन्नुभएको छ, किनभने यदि हामीहरू थुमाभन्दा अझ सानो थुमा भएनौं भने हामीले कदापि थुमालाई पछ्याउन सक्नेछैनौं । थुमाभन्दा ठूलो बन्न खोजियो भने थुमाको नेतृत्वसँग हाम्रो सोचाइ मिलेको अवस्थामा हामी उहाँलाई एकैछिन त पछ्याउछौं, तर उहाँको नेतृत्वसँग हाम्रो सोचाइ नमिलेको अवस्थामा चाहिँ हामी आफ्नो इच्छाअनुसार गर्न थाल्छौं । हामीले आफ्नो सोचाइलाई फालेर थुमालाई पछ्याउनको निम्ति हामीहरू थुमाभन्दा अझ सानो थुमा बन्नुपर्छ । थुमा हुनुभएका परमेश्वरद्वारा डोरिन र स्वर्गीय राज्य प्रवेश गर्न हामी परमेश्वरभन्दा अझ सानो बन्नुपर्छ अर्थात् हामीले आफ्नो सोचाइलाई फालेर परमेश्वरको वचनलाई पूर्ण ठान्दै आज्ञाकारी हुनुपर्छ । विश्वासको जीवन जिउने क्रममा, परमेश्वरले सजिलो बाटोको सट्टामा किन हामीलाई कठिन बाटोमा डोऱ्याउनुहुन्छ भन्ने कुरा हामीहरू बुझ्दैनौं । अनि कहिलेकहीँ परमेश्वरको वचन…

माताको एघारौँ शिक्षा

“ठूलो भाँडा बन्ने प्रक्रियामा बलिदानको आवश्यकता पर्दछ ।”

विस्तृत रूपमा हेर्ने

परमेश्वरले हामीलाई भाँडासँग दृष्टान्त गर्नुभएको छ । सानो टोकरीमा धेरै फलफूल राख्न नसकिएजस्तै, हामीले जतिसुकै धेरै आशिष् पाउन र ठूलो कामदारको रूपमा प्रयोग हुन चाहे तापनि यदि हाम्रो मनको भाँडा सानो छ भने हामीले त्यो आशिष् कदापि प्राप्त गर्न सक्नेछैनौं । हामीसित धेरै आत्माहरूलाई समेट्न सक्ने ठूलो मनको भाँडा छ भने मात्र हामीले पवित्र आत्माको आशिष् प्रशस्त प्राप्त गर्न सक्नेछौं । तर भाँडा फराकिलो र गहिरो बनाउनको निम्ति कष्ट र खारिने प्रक्रियाबीच गुज्रिनुपर्ने हुन्छ । सियोनमा धेरै आत्माहरूलाई अँगाल्नको निम्ति बलिदानको आवश्यकता पर्छ । विश्वासको जीवन भर्खर सुरु गरेकोले हामीले एकदेखि दशसम्म विचारशील भइदिनुपर्ने त्यस्ता आत्माहरू पनि हुन्छन् भने रुखो र कठोर स्वभाव लिएका आत्माहरू पनि हुन्छन् । यी सबै आत्माहरूलाई हामीले प्रेमद्वारा अँगाल्नुपर्छ, र उनीहरूलाई विश्वासको सही मार्गमा डोऱ्याउनको…

प्रेमबाट सुरु हुने सन्तानोचित कर्तव्य

बुबा-आमाप्रति सन्तानोचित कर्तव्य निभाउनुपर्छ भन्ने कुरा साना बालबालिकाहरूलाई पनि थाहा छ । तर बालबालिकाहरूलाई यसबारे शिक्षा दिने स्थानमा रहेका वयस्कहरूलाई पनि सन्तानोचित कर्तव्य शत प्रतिशत निभाउन भने गाह्रै पर्छ । भनिन्छ, आफ्नो सन्तान जन्मिएपछि बल्ल बुबा-आमाले मेरो लागि कति परिश्रम गर्नुभयो, मलाई कति प्रेम गर्नुभयो भन्ने कुरा बुझ्न सकिन्छ, तर कुनै कुरालाई बुझ्नु र त्यसलाई व्यवहारमा उतार्नुबीच ठूलो भिन्नता हुन्छ । प्रायः मानिसहरूले बुबा-आमाको हेरचाहभन्दा आफ्नै बालबच्चाको रेखदेख गर्नुपर्ने अथवा आफू काममा व्यस्त भएको, बसाइँ टाढा भएको वा आफ्ना अन्य दाजुभाइहरूले बुबा-आमाको राम्ररी हेरचाह गरिहाल्छन् भन्ने निहुँमा आफू सन्तानोचित कर्तव्यबाट पञ्छिन खोज्छन् । तर बुबा-आमाको लागि आफ्नो सन्तान नै सर्वस्व हुन्छ । बुबा-आमाको प्रेम निशर्त हुन्छ । बुबा-आमाले आफ्ना सन्तानहरूबाट केही लिन चाहनुहुन्न उल्टै आफ्ना सन्तानहरूलाई धेरै दिन चाहनुहुन्छ, अनि…

माताको बाह्रौँ शिक्षा

“परमेश्वरसमेत सेवा गर्न यो पृथ्वीमा आउनुभयो । त्यसैले सेवा पाउने अपेक्षा नगरी आपसमा सेवा गर्ने मन नै परमेश्वर खुशी हुनुहुने मन हो ।”

विस्तृत रूपमा हेर्ने

हामीले कसो गर्नुपर्छ भन्ने कुरा परमेश्वर स्वयम्‌ले गर्नुभएर विश्वासको उदाहरण देखाउनुभयो । तीमध्ये एउटाचाहिँ ‘सेवाको उदाहरण’ हो । परमेश्वरचाहिँ सारा ब्रह्माण्डमा सबैभन्दा उच्च र आदरयोग्य हुनुहुन्छ, अनि सम्पूर्ण सृष्टिका थोकहरूबाट सेवा पाउनुपर्ने अस्तित्व हुनुहुन्छ । तर उहाँले उल्टै हाम्रो सेवा गर्नुभयो । परमेश्वरको यस्तो उदाहरणलाई पछ्याउँदै हामीले हाम्रा दाजुभाइ, दिदीबहिनीको सेवा गर्नुपर्छ । अब तिनीहरूमध्ये सबैभन्दा प्रमुख को गनिने हो भनी चेलाहरूका बीचमा वाद-विवाद हुन लाग्यो । उहाँले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “अन्यजातिका राजाहरूले तिनीहरूमाथि प्रभुत्व गर्छन्, र तिनीहरूमाथि अधिकार चलाउनेहरू ‘उपकारी’ भनिन्छन् । तर तिमीहरूचाहिँ यस्तो नहोओ । तिमीहरूमध्ये जो ठूलो छ, त्यो सानो बनोस्, र अगुवा हुनेले चाहिँ सेवा गरोस् । किनभने ठूलो को हो ? भोजन खान बस्ने कि सेवा गर्ने ? के भोजन खान बस्ने होइन ? तर…

परिवारको भावनाको कदर गर्ने !

मानिसमा खुशी, नैराश्यता, रिस, अपेक्षा, डर र कृतज्ञता जस्ता धेरै भावनाहरू हुन्छ । ती भावनालाई कसरी हुन्छ अभिव्यक्त गर्ने मन पनि हुन्छ, अनि अरू कसैले त्यसको कदर गरिदियो भने स्थिरता र खुशी महसुस हुन्छ । हामीले आफ्ना भावनाहरूलाई जीवन्त रूपले अभिव्यक्त गर्दै एक-अर्काको भावनालाई बुझिदिएर स्वीकार्नुचाहिँ वार्तालापको मूलभूत आधार पनि हो । एक-अर्काको सोचाइ फरक भए तापनि पहिला अर्को व्यक्तिको भावनालाई बुझिदियौं भने एक-अर्कासँग राम्ररी वार्तालाप गर्न सकिन्छ । यहाँहरू आफ्नो परिवारको कुरा सुनिदिँदै उनीहरूको भावनाको कतिको कदर गर्दैहुनुहुन्छ ? यो महिनामा आफ्नो परिवारका फरक-फरक भावनाहरूको कदर गर्दै सक्रियतापूर्वक सहानुभूति दर्शाउन कोसिस गर्नुहोस् । परिवारका भावनाहरू पनि परिवारजत्तिकै अमूल्य हुन्छन् ।   सुझाव परिवारको भावना पढ्ने (“तपाईं आज खुशी देखिनुहुन्छ त ।” “थकाइ लागेको छैन ?”) कुरा राम्ररी सुनिदिएर भावना…

माताको तेह्रौँ शिक्षा

“हामीले वर्तमान कष्टहरू सहँदै धैर्य गर्नुपर्ने कारणचाहिँ स्वर्ग-राज्य हाम्रो हुने भएकोले हो ।”

विस्तृत रूपमा हेर्ने

विश्वासको जीवन जिउने क्रममा हामीहरू गाह्रो र कष्टकर अवस्थाको सामना गर्छौं । कहिले सत्यताको निम्ति सतावट भोगिन्छ त कहिले शैतानको परीक्षामा पनि परिन्छ । अनि कहिलेकहीँ सियोनमा दाजुभाइ, दिदीबहिनीहरूसँग मनमुटाव हुने अथवा अन्य विभिन्न समस्या पनि आउँछ । सबै सन्तहरू कष्ट र सतावटको सामना गर्दै विश्वासको बाटो हिँड्छन् । तर परमेश्वरले हामीलाई, भविष्यमा आउने स्वर्गलाई याद गर्दै यी सम्पूर्ण कष्टलाई सहनू, धैर्य गर्नू भन्नुभएको छ । परमेश्वरले हाम्रो निम्ति स्वर्गमा अकल्पनीय आशिष्‌हरू तयार गर्दैहुनुहुन्छ । त्यहाँ फेरि शोक, पीडा र कष्ट नै हुनेछैन । अनन्त खुशी र आनन्दले भरिएको ठाउँ हुनेछ । यो पृथ्वीको हाम्रो जीवन गाह्रो र कष्टकर भए पनि त्यो स्वर्गको महिमालाई सोच्यौं भने जित्न सक्नेछौं नि, होइन र ? यो पृथ्वीको पीडा र कष्टलाई अनन्त स्वर्गको आशिष्‌सँग…

शोक सन्तप्त व्यक्तिलाई कसरी मद्दत गर्ने ?

सबै मानिसहरूले, जीवनमा कसैलाई गुमाउँदाको क्षण अनुभव गरेका हुन्छन् । कसैले साथी गुमाउँछन्, कसैले परिवारजन, सहकर्मी, चिनाजाना इत्यादि गुमाउँछन् । कसैलाई गुमाउँदाको शोक र पीडा व्यक्तिअनुसार फरक त हुन्छ, तर आफ्नो मायालु परिवारजन गुमाउँदाको न्यास्रोपनाचाहिँ सबैभन्दा ठूलो हुन्छ । परिवारजन गुमाउँदाको शोकबाट सबै जना तर्किन चाहन्छन्, तर स्थायी/अस्थायी रूपमा आखिरमा सबैले यसको अनुभव गर्नुबाहेक विकल्प छैन । घनिष्ठ हुनुभएका हजुरबुबा, हजुरआमालाई गुमाएका नाति-नातिना, समुद्रपारिको विदेशमा पढ्न भनेर गएका सन्तानको तिर्सना गर्ने आमा, भेट्न चाहे तापनि भेट्न नसकिने गरी छरिएर रहेका परिवारजन, वर्षौंसम्म रोगसँग लडेर अन्तमा बित्नुभएका बुबालाई याद गर्ने छोरी, आधा जीवन सँगै बिताएका आफ्नो पतिलाई गुमाएकी पत्नी, दुर्घटनामा गुमाएका कलिला सन्तानलाई आफ्नो हृदयमा पुर्न विवश बनेका बुबा-आमा ... यदि हाम्रो वरिपरि यस्ता व्यक्तिहरू छन् भने हामीले उनीहरूलाई कसरी मद्दत…

शुभ प्रभात भनेर अभिवादन गर्ने !

विगतका दिनहरूमा, कोरियामा हरेक बिहान छोरा-छोरीले आफ्ना बुबा-आमालाई अभिवादन गर्नु शिष्टाचार थियो । उनीहरूले हातमुख धोएर सफा लुगा लगाएपछि बुबा-आमाकहाँ गएर अभिवादन गर्थे । त्यसपछि उहाँहरूको ओछ्यान मिलाइदिने अथवा हातमुख धुनलाई पानी लगिदिने गर्थे । अहिलेको व्यस्त आधुनिक समाजमा यस्तो चलन हराएको त धेरै भइसक्यो, तर अभिवादनको महत्त्व भने बद्‌लिएको छैन । किनकि यो नै एक-अर्कासित स्वास्थ्य लाभको कामना गर्दै प्रेम र परवाह अभिव्यक्त गर्ने तरिका हो । यो महिनाचाहिँ बिहान उठेपछि आफ्ना परिवारलाई खुशीसाथ अभिवादन गर्दा कसो होला ? “राम्ररी सुत्नुभयो ?,” “राम्ररी सुत्यौ ?,” “शुभ प्रभात !” यसरी मुस्काउँदै बिहानीपख अभिवादन गर्दा खुशीसाथ एक दिनको शुभारम्भ गर्न सकिन्छ । शुभ बिहानीको अभिवादनसँगै हर्षपूर्ण एक दिनको निम्ति तयारी गरौं ! सुझाव बिहान आफ्नो परिवारलाई अभिवादन गर्न अलि चाँडो उठ्ने…

घरमा ‘हाँसो उपकरण’ राख्ने !

उज्यालो मुस्कानले भरिएको अनुहारले आफूमा खुशीको बहार ल्याउनुको साथै हेर्ने व्यक्तिलाई समेत यसले खुशी दिलाउँछ । यसको साथै नजिकको व्यक्तिलाई प्रेम अभिव्यक्त गर्दै समर्थन र हौसला प्रदान गर्ने यो सबैभन्दा उत्तम तरिका पनि हो । अझ धेरै हाँस्नको निम्ति ‘हाँसो उपकरण’लाई आफ्नो घरको ठाउँ-ठाउँमा राखिहेरौं । ठूलो सोरले १० सेकेण्डभन्दा बढी हाँस्यो भने हाँसोको प्रभाव झन्-झन् बढ्दैजान्छ । विभिन्न हाँसो उपकरणहरू राखेर आफ्नो परिवारसँगै सक्दो हाँस्ने गरौं । नैराश्यता विलीन भएर घरमा खुशी मात्र पोखिनेछ ! सुझाव हाँसो क्षेत्र : यो ठाउँमा पुग्नासाथ हाँसिहाल्ने (‘यो हाँसो क्षेत्र हो,’ ‘यहाँ आयो भने हाँसो प्रस्फुटन हुन्छ’ इत्यादि लेखेर टाँस्ने) हाँसो रेखा : यो रेखा पार गर्दैपिच्छे हाँस्ने (‘यो ठाउँ पार गर्दा हाँस्नुहोस्’ लेखेर टाँस्ने) हाँसो समय : कुनै समय तोकेर सँगै हाँस्ने…

टिभी बन्द गरेमा परिवार देख्न सकिनेछ !

​टेलिभिजन भन्ने शब्द प्राचीन ग्रीकको ‘टाढा’ भन्ने अर्थ रहेको ‘tele’ र ‘दृष्टि’ भन्ने अर्थ रहेको ‘vision’ भन्ने शब्दको संयोजनबाट आएको हो । शब्द आफैले बताएजस्तै टेलिभिजनचाहिँ टाढाको ठाउँ, पृथ्वीको विपरीत कुनामा भइरहेका कुराहरू पनि घरमै बसेर हेर्न सकिने प्रसारण प्रणाली हो । तर यसले वास्तवमा हाम्रो एकदमै नजिक रहने परिवारजनलाई चाहिँ हेर्नबाट रोक्छ भन्ने कुरा हामीले याद राख्नुपर्छ । रोइरहेको बच्चाको लागि टिभीमा कार्टुन लगाइदिनु अथवा सपरिवार भेला हुने बैठक कोठामा टिभी राख्नुचाहिँ दैनिक कुरा बनिसकेको छ । अहिले स्थलीय टिभी च्यानलहरू लगायत अन्य विभिन्न केबल च्यानलहरू पनि भएकाले अधिकांश परिवारहरू बिहान उठेदेखि राती ओछ्यानमा नढल्किउञ्जेल एउटा आदतको रूपमा टिभी अन गरेर राखिरहन्छन् । ‘स्वस्थ परिवारको गुण’ नामक पुस्तककी लेखिका डोलोरेस करेन भन्छिन्, “परिवार टुक्रिएकोले मानिसहरूले अत्यधिक मात्रामा टिभी हेर्न…

प्रेमले भरिपूर्ण प्रवेशद्वार बनाउने

“म आएँ ।” “राम्ररी गएर आउनुहोला !” “स्वागत छ, आज पनि धेरै परिश्रम गऱ्यौ !” योचाहिँ घर पस्दा सबैभन्दा पहिला र घरबाहिर निस्कँदा सबैभन्दा अन्तिममा गुज्रिने प्रवेशद्वार हो । अनि परिवारजनले एक दिनको काम सुरु गर्दा भेट्ने र बिदा हुने स्थान हुनुका साथै पाहुनाहरूमा घरप्रतिको पहिलो छाप पर्ने त्यस्तो स्थान पनि हो । घरको प्रवेशद्वार साँघुरो र सानो भए पनि त्यसको भूमिकाचाहिँ सानो छैन । परिवारको सदस्य बाहिर निस्कँदा हौसला दिने अनि फर्किआउँदा खुशीसाथ स्वागत गर्ने गऱ्यो भने प्रवेशद्वार, आउँदा-जाँदा गुज्रिने एउटा द्वार मात्र नभएर वार्तालाप र मेलमिलापको स्थान बन्नेछ । यो महिनामा आफ्नो घरको प्रवेशद्वारलाई प्रेमले भरिपूर्ण स्थान बनाउँदा कसो होला ? घरमा आउने-जाने गर्दैपिच्छे खुशीले सँगसँगै पछ्याउनेछ । सुझाव प्रवेशद्वारमा परिवार हाँसेको तस्वीर राख्ने प्रवेशद्वारमा हौसलापूर्ण सन्देश राख्ने…

भाइले बनाएको अण्डाको परिकार

मेरो भाइ सानो छँदा उसलाई अण्डाका परिकारहरू बनाउन सिक्ने इच्छा थियो । त्यसैले आमाले हामीलाई भेला गर्नुभएर “भाइले पकाएको परिकार नमीठो भयो भने पनि खाइदिनू ल” भन्नुहुन्थ्यो । पहिलो पल्टमा अण्डा अलि पाकेको थिएन । कसैले पनि त्यो खान नचाहिरहेका बेला उसले आएर सोध्यो, “कस्तो छ, ठीकै छ कि ?” “उम्, साँच्चै स्वादिष्ट छ !” आमाले भन्नुभयो । आमाले भाइको प्रशंसा गर्नुभएपछि हामीलाई आँखाले इसारा गर्दै त्यो खान भन्नुभयो । त्यसैले त्यो खानुबाहेक हामीसित अर्को विकल्प थिएन । भाइले फेरि अण्डाको परिकार बनाउन लाग्दा आमाले त्यो पाकेको छ कि छैन भनेर जाँच्न प्रेमपूर्वक सिकाइदिनुभयो । त्यो नयाँ जानकारीद्वारा उसको आत्मविश्वास बढ्यो, र उसले अण्डालाई अझ बढी पकायो । ऊ आफ्नो पकाउने शैलीप्रति सन्तुष्ट भएझैँ देखिन्थ्यो । उसले तुरुन्तै चाखेर हाम्रा…

बिआङ्का पापापिएट्रो / जर्जिया, एटलान्टा, संयुक्त राज्य अमेरिका

मध्य उमेर वर्गको किशोरावस्था भनिने ‘रजोनिवृत्ति’

‘हिजोआज आमाको व्यवहार अनौठो छ । उहाँले प्रायः झर्को लाग्छ, भावनात्मक रूपमा अस्थिरता छाउँछ, अनि सबै कुरा कष्टप्रद लाग्छ भन्नुहुन्छ । उहाँ एकदमै रिसाउने गर्नुहुन्छ, तर ओछ्यानमा पल्टिँदाखेरि अलि सुस्त बन्नुहुन्छ । उहाँलाई के भएको होला ?’ आमाको अनौठो व्यवहारले छोरा-छोरीलाई चिन्तित तुल्याउँछ । आमाले आफैलाई ऐनामा हेर्दाखेरि ऐनाको अगाडि कुनै वृद्धा बसिरहेजस्तो लाग्ने भएकोले उहाँलाई असहज महसुस हुन्छ । उहाँलाई अचानक आफ्नो मुटुको धडकन बढेजस्तो लाग्छ, अनि जति प्रयास गरे पनि आफ्ना भावनाहरूलाई नियन्त्रण गर्न गाह्रो पर्छ । तर कुनै पनि कुरा कारणविना हुँदैन । यस्तो लगातार भइरह्यो भने महिलाहरूले आफू मध्य उमेर वर्गको किशोरावस्था भनिने ‘रजोनिवृत्ति’मा पुगें कि भनेर सोच्नुपर्छ । जीवन ऋतुहरूजस्तै परिवर्तनशील हुन्छ । ठूलो आवाजमा रोएर संसारमा पहिलो पाइला टेक्ने शिशुको बाल्यावस्थादेखि किशोरावस्थासम्मको समयचाहिँ साह्रो…